މަސްވެރިންގެ ޝަކުވާތަކަށް ބޮޑު ހައްލެއް

އަބަދުވެސް މަސްވެރިން ކުރާ ޝަކުވާއެއް އޮވެއެވެ. މަސްވެރިން ބާނާ މަސްކޮޅު ނުކިރޭ ކަމުގެ ޝަކުވާއެވެ. އެއްވެސް ގޮތެއް ނެތި ކަނޑަށް އުކާލަންޖެހޭ ކަމުގެ ޝަކުވާއެވެ. މިޝަކުވާއަކީ ޒަމާނުއްސުރެ މަސްވެރިން ކުރަމުން އައި ހައްލު ލިބިފައިނުވާ ބޮޑު ޝަކުވާއެކެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސާލިހު ވެރިކަމާއި ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވީ މަސްވެރިންގެ ޝަކުވާތަކަށް ހައްލު ހޯއްދަވައިދެއްވާނެ ކަމުގެ އުފާވެރި ވައުދުފުޅާއެކުއެވެ.

މިސަރުކާރަށް މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ، މިފްކޯގެ ކެޕޭސިޓީ އިތުރު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިއެވެ. އަދި މުޅި ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި މަސް ކިރާ ސެންޓަރުތަކުގެ ފްރީޒިންގ އަދި ސްޓޯރޭޖު ކެޕޭސިޓީ އިތުރުކޮށް، މަސްކިރާ އިތުރު ބޯޓުފަހަރު ހޯދުމުގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި މަސް ގަންނަ އިތުރު ސެންޓަރުތަކެއް ގާއިމްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

މިމަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ މިހާރު ފެންނަން ފަށާއިވާއިރު، ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް 350-400 ޓަނުގެ މަސް ކިރުވައެވެ. އަދި މިހާރު ދުވާލަކު 600 އާއި 700 ޓަނުގެ މަސް ގެނައި ނަމަވެސް ދަތިކަމަކާއި ނުލައި މަސް ކިރުވާލެވޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން މިފްކޯއިން ދީފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރުގެ މިހިސާބުގައި މަސް ނުކިރުވި އެމައްސަލަ ބޮޑު ވެގެންދިޔައެވެ. މަސްވެރިން ބޭނި ގިނަ މަސްތަކެއް ކަނޑަށް އުކާލަން ޖެހި، މަސްވެރިންގެ ކަންބޮޑުވުންތައް އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެގެންދިޔައެވެ. މިއީ ސަރުކާރަށް ވެސް ބޮޑެތި ފާޑު ކިޔުންތައް އަމާޒުވި މައްސަލައެއް ވެސް މެއެވެ.

ފާޑުކިޔުންތަކާއެކު ވެސް ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރީ އުތުރާއި ދެކުނުގެ މަސްވެރިކަމަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނައުމަށެވެ. އެގޮތުން މިފްކޯގެ ކެޕޭސިޓީ އިތުރު ކުރުމަށް ފެށި މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން ހަތަރު ދިމާލެއްގައި ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް ފެށިއެވެ. އެގޮތުން ގއ. ކޫއްޑޫގައި ހުރި މިފްކޯގެ މަސް ކިރުވޭނެ ފެސިލިޓީ ދުވާލަކު 500-600 ޓަނުގެ މަސް ގަނެވޭނޭ ތަނަކަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ގދ. ތިނަދު އާއި މ.މުލަކުގައި ވެސް މަސް ގަނެ ފިނިކުރެވޭނެ މަސް ޕްރޮސެސިން ފެސިލިޓީއެއް ގާއިމް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ތިނަދޫގައި 120 ޓަނު ދުވާލަކު ކިރޭނެ، 1،500 ޓަނުގެ ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖެއް ގާއިމްކުރާނެއެވެ. އަދި މުލަކުގައި 500 ޓަނުގެ ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖް އަދި 100 ޓަނުގެ ބްރައިން ފްރީޒިން ގާއިމްކުރާނެއެވެ. އަދި ހއ. އިހަވަންދޫގައި 100 ޓަނުގެ ބްރައިން ފްރީޒިންގއާއެކު 500 ޓަނުގެ ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖެއް ގާއިމްކުރާނެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން ފެލިވަރު ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ބޮޑު މަޝްރޫއެއް ވެސް ކުރިއަށްދެ އެވެ. ފެލިވަރު ތަރައްގީ ކުރަނީ 280 ޓަނުގެ މަސް ގަނެވޭނެ ފެސިލިޓީއާއެކުއެވެ. އެއާއެކު މިފްކޯގެ ކެޕޭސިޓީ ދެ ގުނަ ވެގެން ދާނެ އެވެ. މިފްކޯއިން އަމާޒު ހިފާފައި ވަނީ ސްޓޯރޭޖް 14،000 ޓަނާ ހަމައަށް ބޮޑުކުރުމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން ވެސް މަސްވެރިންނަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތައް ހޯދައިދިނުމަށް ސަރުކާރުން ދަނީ ގިނަ މަސައްކަތްތައް ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން މިހާރު ވަނީ ޖަޒީރާ 103 ބޯޓު ރާއްޖެ ގެނެސްފައެވެ. ދާދި އަވަހަށް އެބޯޓު މަސްވެރިކަމުގެ އޮޕަރޭޝަނަށް ނެރޭނެއެވެ. އަދި ޖުލައި މަހުގެ ތެރޭގައި އިތުރު ތިން ބޯޓު ރާއްޖެއަށް ގެންނާނެއެވެ. މި ބޯޓުތަކަކީ ދުވާލަކު 120 މެޓްރިކް ޓަނު މަސްގަނެ ފިނިކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ، ޖުމްލަ 420 މެޓްރިކް ޓަނުގެ މަސް ރައްކާކުރެވޭ ގޮތަށް ފަރުމާ ކޮށްފައިވާ ބޯޓުތަކެކެވެ.

އެހެންކަމުން ވަށާޖެހޭ ގޮތަށް މުޅި ރާއްޖޭގައި އެކި ހިސާބުތަކުގައި އުޅޭ މަސްވެރިންނަށް ފަސޭހަކަމާއެކު މަސްކޮޅު ކިރުވާލެވޭނެއެވެ. މަސްވެރިންގެ އަތުން ދާ ހަރަދު ބޮޑުތަނުން ކުޑަވެގެންދާނެއެވެ. އަދި މަސްވެރިކަމުގެ މޫސުމުގައި އެންމެ ރަގަޅަށް މަސްބާނާ ސަރަހައްދަކަށް ދަތުރުކޮށް މަސްވެރިން ބާނާ މަސް ކިރުމަށް އިތުރު ލުއިފަސޭހަ ތަކެއް ލިބޭނެއެވެ.

މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތް އައު މަރުހަލާއަކަށް ގެންދިއުމުގެ އަމާޒުގައި މަސައްކަތްތައް ކުރަމުންދާއިރު، ކަނޑުމަހުގެ މަސްވެރިކަން ރާވައި، ހިންގައި، ބެލެހެއްޓުމާ ގުޅޭ ގަވާއިދު ވެސް ވަނީ އާއްމުކޮށްފައެވެ. މި ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުން ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް މަސްވެރި އުޅަނދެއްގައި، ސީދާގޮތެއްގައި މަސްވެރިކަން ކުރުމުގައި ބިދޭސީން ހަރަކާތްތެރިވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އުޅަނދުގެ ސެކިއުރިޓީ ބެލެހެއްޓުމާއި، ފަޅުވެރިންނަށް ކެއްކުން ފަދަ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށްޓަކައި، އުޅަނދެއްގައި ގިނަވެގެން 2 ބިދޭސީންނަށް ވަޒީފާގައި ހަރަކާތްތެރިވުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން، ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެ ފަރާތްތަަކާއި، ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭ އަދަދުތަކުގެ އިތުރުން ކުށް ތަކުރާރުކޮށްފިނަމަ ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެ އަދަދުތައް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

މިގަވާއިދާ ގުޅޭގޮތުން ބައެއް މަސްވެރިން ބުނެފައިވަނީ މިގަވާއިދަށް އަމަލުކުރޭތޯ ނުކުރޭތޯ ބެލުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށެވެ. މިއީ ރަނގަޅު ގަވާއިދެއް ކަމަށާއި، މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތް މޮނިޓަރ ކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު މިހާރަށް ވުރެ ބޮޑަށް ބަލައި، ގަވާއިދާ ހިލާފަށް މަސްވެރިކަން ކުރާ މީހުންނަށް މިހާރަށް ވުރެ ހަރުކަށި އަދަބެއް ދޭން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.

ގަވާއިދާއެކު، މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތް މިވަނީ މުޅިން އައު ހަރުފަތަކަށް ގޮސްފައެވެ. މިއަދު ރާއްޖޭގައި މަސްވެރިކަންކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ ސައިޒު ބޮޑުވެ، މަސްވެރިން ބާނާ މަހުގެ އަދަދު އިތުރުވި ނަމަވެސް އެކަމަށް ފަރުވާލެއް ނެތެއެވެ. ޒަމާނީ ވަސީލަތްތަކާއެކު، ކެޕޭސިޓީ އިތުރު ކުރެވި، މަސްވެރިންނަށް ލުއި ފަސޭހަވާނެ ހުރިހާ އިންތިޒާމްތަކެއް އަތޮޅުތެރޭގެ ހުރިހާ ހިސާބެއްގައި މިދަނީ ހަމަޖެހެމުންނެވެ. އެއީ ގައުމަށާއި، މަސްވެރިކަމުގެ އާއިލާތަކަށް ލިބޭ ކުރިއެރުމެކެވެ.