މާތް الله އިލްމުވެރީންނަށް ޚާއްސަ ކަމެއް ދެއްވައިފައިވާ ކަމަށާއި، ދީނީ އިލްމު އުނގެނުން ކޮންމެ މުސްލިމަކަށް ވެސް ވާޖިބު ކަމަށް ހުކުރު ޚުތުބާގައި ބުނެފިއެވެ.
''އިލްމު އުނގެނުމުގެ މާތްކަން'' މި މައުޟޫއަށް ރާއްޖޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކަށް އިއްވި ޚުތުބާގައި ބުނީ މާތް اللهއަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބިރުވެތިވެ، ތަގުވާވެރިވާ މީހުންނަކީ، އިލްމު އުނގެނި އެ އިލްމާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކުރާ މީހުން ކަމަށާއި، ތަގުވާވެރީންނަކީ އެންމެ މާތް މީހުން ކަމަށެވެ.
އިލްމުވެރިންނަށް އިޝާރާތްކޮށް ޚުތުބާގައި ބުނީ އިލްމުވެރިން އެހެން މީހުންނާ އެއްފަދަ ނުވާނެ ކަމަށާއި، ދަންނަމީހުންނާއި، ނުދަންނަމީހުން ހަމަހަމަނުވާނެ ކަމަށެވެ.
ޚުތުބާގައި ބުނީ މާތް الله އިލްމުވެރީންނަށް ޚާއްސަ ކަމެއް ދެއްވައިފައިވާ ކަމަށާއި، އިލްމުގެ މަގާމު މަތިވެރި ކަމަށެވެ. އަދި ދީނީ އިލްމު އުނގެނުން، ކޮންމެ މުސްލިމަކަށް ވެސް ވާޖިބު ވެގެންވާ ކަމަށާއި، އެ ކަމަށް އެދި ދުއާކުރުމަށް ވެސް ކީރިތި ގުރްއާނުގައި އަންގަވައިފައިވާ ކަމަށެވެ.
އިލްމު އުނގެނުމަށް، ނަބިއްޔާ مُحَمَّدُ رَسُوْلُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރު އެޅުއްވެވިކަން ފާހަގަކޮށް ޚުތުބާގައި ބުނީ ބަދުރު ހަނގުރާމައިގެ އަސީރުން މިނިވަންވުމަށް ފިދުޔައިގެ ބަދަލުގައި މުސްލިމް ދިހަ ކުއްޖަކަށް ލިޔަންކިޔަން ދަސްކޮށްދިނުން ޝަރުތު ކުރެއްވުމުން މިކަން ދޭހަވާ ކަމަށެވެ.
އެ ކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (مَنْ يُرِدِ اللهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّيْنِ) މާނައީ: "މާތް الله ހެޔޮ ގޮތް މެދުވެރިކުރައްވާން އިރާދަކުރައްވައިފި މީހަކު، ދީނުގައި ފިޤްހުވެރި ކުރައްވައެވެ." ފަހެ އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި އެ ހެޔޮ ކަމަށް އެދޭ މީހުން ޝަރުއީ އިލްމު އުނގެނުމަށް ވަގުތު ހުސްކުރުން މުހިންމެވެ. އަހަރެމެންގެ އުމުރުން ކޮންމެ ދުވަހަކީ ވެސް އިލްމު އުނގެނުމަށް ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކުރެވިދާނެ ދުވަހެކެވެ. އެހެނީ އިލްމު އުނގެނުމަކީ ތިމާއަށާއި އެހެން މީހުންނަށް ނުހަނު ފައިދާ އާއި ލާބަހުރި ކަމަކަށްވާތީއެވެ. އަދި އިލްމުވެރިޔާ މަރުވުމަށް ފަހުގައި ވެސް، އޭނާ އުނގެނި، އެހެން މީހުންނަށް ފޯރުކޮށްދީފައިވާ އިލްމެއްގެ ފައިދާ ކުރާނެތީއެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ حَمَّدُ رَسُوْلُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (إِذَا مَاتَ اِبْنُ آدَمَ اِنْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِـحٍ يَدْعُوْ لَهُ) މާނައީ: "އިންސާނާ މަރުވުމުން ތިންކަމަކުން މެނުވީ އޭނާގެ ޢަމަލުތައް ނިމެއެވެ. އެއީ ދެމިގެންދާ ސަދަގާތަކުން، ނުވަތަ ފައިދާހުރި އިލްމަކުން، ނުވަތަ އޭނާ ދޫކޮށް ދިޔަ، އޭނާއަށްޓަކައި ހެޔޮދުއާކުރާނޭ ސާލިހު ދަރިއެއްގެ ފުށުން މެނުވީއެވެ." އަދިވެސް މާތް ނަބިއްޔާ حَمَّدُ رَسُوْلُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (فَقِيْهٌ وَاحِدٌ أَشَدُّ عَلَى الشَّيْطَانِ مِنْ أَلْفِ عَابِدٍ) މާނައީ: "އެއް ހާސް އަޅުވެރީންނަށް ވުރެ، އެންމެ ފަޤީހެއްގެ ބާރު ޝައިޠާނާގެ މައްޗަށް ގަދަވެގެންވެއެވެ.
ހުކުރު ޚުތުބާ![]()
ޚުތުބާގައި ބުނީ ނުދަނެ ހުރެ އަޅުކަންކުރާ މީހަކަށް، ބާތިލު ގޮތުގައި އަޅުކަމެއް ކުރުމަށް ޝައިތާނާ ވިސްނައިދީފާނެ ކަމަށާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާ މަގުފުރެދި، އެހެންމީހުން ވެސް މަގުފުރައްދައިފާނެ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް އިލްމުވެރިޔާ މަގުފުރެއްދުމަށް ޝައިތާނާއަށް ފަސޭހަ ނުވާނެ ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާ، އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ އިލްމުގެ މަތީގައި ސާބިތުވެ ހުރެ، އަނެކުން ވެސް ހެޔޮ މަގަށް އަޅުވަން މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.