ޢާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ބިލު 2020: އިސްލާހުކުރަން ޖެހޭ ގިނަ ކަންކަން

"ޢާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ބިލު 2020"29 މޭ 2020 އެޓަރނީ ޖެނެރަލް އޮފީހުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ފޮނުވި ހިސާބުން ފެށިގެން ބިލަށް ގިނަ ބައެއްގެ ފާޑުކިއުންތަކެއް އަމާޒުވެގެންދިޔައެވެ. އެގޮތުން، ބިލު ފަރުމާ ކުރެވިފައިވާ ގޮތާއި ގުޅިގެން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގިނަ މެމްބަރުންވެސް ވަނީ ބުދަ ދުވަހުގެ ޖަލްސާގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެ، ކޮމެޓީ މަރުހަލާގައި މި ބިލަށް ގެންނަން ޖެހޭ ގިނަ އިސްލާހުތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.

ބިލަށް ބަހުސް ކުރައްވަމުން މެމްބަރުން ވަނީ ބިލުގައި ރަނގަޅު ކުރަން ޖެހޭ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން، އެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކަށް މެމްބަރުން ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ ބިލުގެ ނަމާއި ބިލުގައި ހިމެނޭ ބައިތަކާއި ދިމާނުވާކަމެވެ.

މާފަންނު އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު އިމްތިޔާޒް ފަހުމީ ވިދާޅުވީ މި ބިލަށް "އާއްމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ބިލު 2020" މި ނަން ދެވިފައިވާތީ، ފަހުމު ކުރެވެނީ އެއީ އާއްމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާނު ކުރެވޭ ގޮތާއި ގުޅިގެން ފަރުމާ ކުރެވިފައިވާ ބިލެއް ގޮތަށް ކަމަށެވެ. މެމްބަރު ވަނީ އޭގެ ބަދަލުގައި "ކޮވިޑް 2020" މި ނަން ބިލަށް ދެވިދާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.

މެމްބަރުގެ މި ހިޔާލުފުޅަށް ހޯރަފުށި ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހުމަދު ސަލީމް ތާއީދު ކުރައްވާ ވިދާޅުވީ މި ބިލުގެ ނަމާއި ބިލުގައި ހިމަނާފައިވާ ކަންކަން ދިމާ ނުވާ ކަމަށެވެ. ބިލުގެ ނަން ބަދަލުކުރުމަށް ތާއީދު ކުރައްވާ ސަލީމް ވިދާޅުވީ "ކޮވިޑް-19ގެ ބިލް" ނުވަތަ "ކޮވިޑް-19ގެ ޚާއްސަ ބިލު" މި ނަމަށް ބިލުގެ ނަން ބަދަލު ކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.

ބިލަށް ބަހުސްކުރެއްވި ބައެއް މެމްބަރުން ވަނީ މިއީ ވަގުތީ ބިލެއް، ނުވަތަ 'ސަންސެޓް' ބިލަކަށް ވުމުންވެސް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. އެގޮތުން އެ މެމްބަރުން ވިދާޅުވީ މި ބިލު މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅިފައިވަނީ މާ ލަހުން ކަމަށާއި ކޮވިޑް-19 ގެ ތަޖުރިބާގެ އަލީގައި މުސްތަގުބަލަށް ފަރުމާ ކުރުން މުހިއްމު ބިލަކަށް މި ބިލު ވާން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.

ބިލަށް ބަހުސް ކުރައްވަމުން ހޯރަފުށި ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހުމަދު ސަލީމް ވިދާޅުވީ ކޮވިޑް-19ގެ މިހާލަތުގައި ކުރީ ސަފުގައި މަސައްކަތް ކުރި ސިއްހީ ހިދުމަތްތެރިންނަށް ދޭން ޖެހޭ ޚާއްސަ އެލަވަންސްގެ ވާހަކަ ބިލުގައި ހިމަނަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ. މި ހާލަތުގައި އެފަރާތްތަކުން ކުރި ޚިދުމަތުގެ އަގުނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި އެހެންނަމަވެސް، ރަމްޒީ ގޮތުން ކޮންމެހެންވެސް ބިލުގައި އެކަން ހިމެނުން ވަރަށް މުހިއްމު ކަމަށް މެމްބަރު ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެއިތުރުން، ސިއްހީ ޚިދުމަތްތެރިންނަށް ބޭނުންވާ ރައްކާތެރިކަމުގެ އާލާތްތަކާއި ވަސީލަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭން ޖެހޭނެ ކަން ބިލުގައި އޮތުން މުހިއްމުކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން މެމްބަރު ސަލީމް ވިދާޅުވީ ސަރުކާރުން ކޮވިޑް-19ގެ މިހާލަތުގައި ދޭސީންނާއި ބިދޭސީންނަށް ފަރުވާދެމުންދަނީ އެއްވެސް ތަފާތު ކުރުމެއް ނެތި ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބިލުގައި އެކަން ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާކަމަށާއި ދިވެހި ރާއްޖޭގައި ހުރި ކޮންމެ ގައުމެއްގެ ކޮންމެ މީހަކަށް ވީނަމަވެސް ކޮވިޑަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި އެއްވެސް ތަފާތު ކުރުމެއް އޮވެގެން ނުވާނެ ކަން ހިމަނަން ޖެހޭކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.

މިކަމަށް ތާއީދު ކުރައްވާ މަޖިލީހުގެ ނައިބު ރައީސް އަދި ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު އީވާ އަބްދުﷲ ވިދާޅުވީ އެ ހަމަހަމަކަން ބިލަކުން މާބޮޑަކަށް ފާހަގަނުވާ ކަމަށެވެ. އީވާ ވިދާޅުވީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅޭ ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް އެ ފަރުވާ ދޭން ޖެހޭނީ ހަމަހަމަކާއި އެކުކަން ބިލުގައި އޮންނަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.

ކޮވިޑުގެ ހާލަތާއި ގުޅިގެން ކުލި ނުދެއްކުމުގެ ސަބަބުން ކުއްޔަށް ދޫކޮށްފައިވާ ތަނުން ދެ މަސް ދުވަހުގެ ނޯޓިސް އެއް ނުދީ ނުނެރެވޭނެ ކަމަށް ބިލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި ނޯޓިސް ދީފައި އޮންނަ މުއްދަތުގައި އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ކަނޑާލައިގެން ނުވާނެ ކަމަށް ވެސް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެގޮތުން، ދެމަސް ދުވަހުގެ ނޯޓިހެއް ދިނުމުގެ އިތުރުން ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާނުކޮށްފައިވާއިރު ގެއިން ނެރެވިގެން ނުވާނެކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް މި ބިލުގައި ހިމަނަން ޖެހޭކަމަށް މެމްބަރު ސަލީމް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ހަމައެއާއި އެކު މިހާލަތާއި ގުޅިގެން ކުލި ނުދެއްކިވާނަމަ، އެ ފައިސާ ފަހުންނަމަވެސް، ކުއްޔަށް ދޫކުރާ ފަރާތައް ލިބޭނެ ކަށަވަރުކުރަން ޖެހޭކަން ވެސް މެމްބަރުންވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.

މީގެއިތުރުންވެސް މި ބިލަށް ގެންނަންޖެހޭ ގިނަ އިސްލާހުތަކެއް މެމްބަރުން ވަނީ ތަޅުމުގައި ހުށަހަޅުއްވާފައެވެ. މި ބިލު ބަލައިގަނެ ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވާ، ކޮމެޓީ މަރުހަލާގައި ގިނަ އިސްލާހުތަކެއް ގެނެވޭނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.