2019 ވަނަ އަހަރު: ވިޔަފާރިތަކަށް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވި

ވިޔަފާރީތަކުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި ވިޔަފާރިއެއް ފަށަން ބޭނުންވާ މާލީ އެހީތެރިކަން ގިނަ ފަރާތްތަކަށް ނުލިބެއެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރީ ކުރިއެރުވުމަށާއި ވިޔަފާރީ ދަމަހައްޓަން ގިނަ ޖޮންހެންތަކާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ. ސަރުކާރުން ސިޔާސަތުތަކެއް ކަނޑައެޅިޔަސް ވިޔަފާރިތަކަށް އަދިވެސް ފުޅާދާއިރާއެއްގެ މާލީ އެހީތެރިކަން ލިބޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖޭގައި ވެންޗަރ ކެޕިޓަލިޒަމް ތައާރަފުކުރުން މުހިންމުކަމަށް ވިޔަފާރިވެރިން ދެކެއެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރިތަކަށް އިތުރަށް ފުރުޞަތުތައް ފަހިވެ، އެ ވިޔަފާރިތައް ފަށަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް އެ މަގު ފަހިވެގެންދާނެއެވެ.

ކުދި އަދި މެދުފަންތީގެ ވިޔަފާރިއަކަށް ވިޔަސް ބޮޑެތި ވިޔަފާރިތަކުން ދައްކާ ރޭޓުން ކަރަންޓާއި ފެން ބިލު ދައްކަން ޖެހުމުން މި ދާއިރާގައި ދެމިހުރުމަށް އުނދަގޫވާކަން ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރި މިއަހަރުތެރޭގައި ފެށި ބައެއް ފަރާތްތަކުން ފ ފާހަގަކުރެއެވެ. ވިޔަފާރިއެއް ފަށައިގަނެގެން ކުރިއަށްދާއިރު މާބޮޑު ފައިދާތަކެއް ނުވާކަން ފާހަގަކޮށް ވިޔަފާރިވެރިން ބުނީ މިކަމުގެ ސަބަބުން އަތަށް ލިބޭ އެއްޗަކަށްވުރެން ކުރަން ޖެހޭ ޚަރަދުތައް ބޮޑު ކަމަށެވެ. އަދި އަލަށް ވިޔަފާރީތައް ފަށަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ރަނގަޅު ޕްރޮޕޯސަލެއް ހުށަހެޅިޔަސް އިންވެސްޓް ކުރާނެ މީހުން ނުހަނު މަދުކަމަށެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރީތައް ފަށައިގަންނަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް އެކަން ކުރިއަށް ނުގެންދެވި މަޑު ޖައްސާލަން ޖެހޭ ފަހަރުތައް ގިނައެވެ. ރާއްޖޭގައި އަދިވެސް ސްޓާޓްއަޕް ޕްރޮގުރާމުތައް މަދު ކަމަށާއި ވިޔަފާރީތައް ފަށައިގަންނައިރު ކުރަން ޖެހޭ ޤާނޫނީ ކަންތައްތައް ކުރުމަށް މީހުން ހޭލުންތެރިކުރުވާ މިންވަރު ކުޑައެވެ.

މިއަހަރަކީ ވިޔަފާރިތަކަށް މާލީ ގޮތުން މާ ރަނގަޅު އަހަރަކަށް ނުވިކަމުގައިވީ ނަމަވެސް ވިޔަފާރިތައް ބާރުވެރިކުރުވުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން އިތުރު މަސައްކަތްތައް ކުރަންޖެހެއެވެ. ގިނަ ވިޔަފާރިތައް ބިނާވެފައިވަނީ އުމްރާނީ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ކަމުން މިއަހަރު އުމްރާނީ ތަރައްޤީގެ ގިނަ މަޝްރޫޢުތައް ވަނީ މަޑު ޖެހިފައެވެ.

ވިޔަފާރިވެރިންގެ ޖަމިއްޔާ ނުހިނގާ އޮތުން:

ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ސިނާޢަތްތަކެއް އެކުލެވޭ ގޮތަށް ވިޔަފާރިވެރިންގެ ޖަމްޢިއްޔާއެއް އޮތް ނަމަވެސް މި ޖަމްޢިއްޔާ މިހާރު ނުހިނގާތާ އެތައް ދުވަހެއް ވެއްޖެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އަޞްލު ހަޤީޤަތުގައި ވިޔަފާރީތަކުގެ ކަންބޮޑުވުންތަކާއި އިއްވަން ބޭނުންވާ އަޑުތައް ސަރުކާރާއި ހިސާބަކަށް ނުފޯރައެވެ. އެ ވިޔަފާރިތަކުން އަމިއްލައަށް ގޮސް ސަރުކާރާ އެވާހަކަތައް ހިއްސާކުރިނަމަވެސް އެކަމުގެ އެންމެ އެދެވޭ ނަތީޖާ ނިކުންނަ މަންޒަރެއް ވެސް ނުފެނެއެވެ. ވިޔަފާރީވެރިންގެ ޖަމިއްޔާގެ ހަޤީޤީ މަޤްޞަދަކީ ކޮންމެ ސިނާޢަތަކުން މީހަކު އައިސް އެ ވިޔަފާރީތައް ކުރިއެރުވޭނެ ގޮތާއި އެ ވިޔަފާރީތަކަށް ހުރި ގޮންޖެހުންތައް ދެނެގަނެ ރަސްމީ ފެންވަރެއްގައި އެކަމަށް ޙައްލެއް ހޯދުމެވެ. މިކަމަށް ކަމާއި ބެހޭ މުއައްސަސާތަކުން ޙައްލެއް ހޯދާ، މި ޖަމްޢިއްޔާ އަލުން ހިނގާނެ ގޮތެއް ހޯދަންޖެހެއެވެ.

ވިޔަފާރިތައް ހޭލުންތެރިކުރުވުމަށް ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކުން އިތުރު ދައުރެއް އަދާކުރަންޖެހޭ:

މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (މީރާ) އަދި އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން ވިޔަފާރިތައް ހޭލުންތެރިކުރުވުމަށްޓަކައި ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް އަދި ވެސް ކުރަންޖެހެއެވެ. ވިޔަފާރީތައް ފަށައިގަންނައިރު އެ ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތުތައް އަދިވެސް އެންމެ އެދެވޭ ގޮތެއްގައި މުޖުތަމަޢަށް ފޯރުކޮށްނުދެއެވެ. މިކަމަށްޓަކައި ޢާންމުންނަށް އަދި ވިޔަފާރިތައް ޢަމާޒުކޮށްގެން ހޭލުންތެރިކަން އިތުރު ކުރުވުމުގެ ގިނަ ޕްރޮގުރާމުތަކެއް ހިންގަންޖެހެއެވެ. އަދި ވިޔަފާރިއެއް ފަށައިގަތުމަށް ބޭނުންވާނެ މަޢުލޫމާތުތަކާއި އެ ވިޔަފާރީއެއް ދަމަހައްޓާނެ ގޮތުގެ މައްޗަށް އެކި ސިލްސިލާ ޕްރޮގުރާމުތައް ސަރުކާރުން އެމީހުންނަށް ޢަމާޒުކޮށްގެން ހިންގަންވާނެއެވެ. މީރާ އިން ވެސް އެ އޮތޯރިޓީގެ ޤަވާއިދުތަކާއި އުޞޫލުތައް ވިޔަފާރިތައް ހޭލުންތެރިކޮށް، މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ގިނަ ޝެޝަންތައް ހިންގަންޖެހެއެވެ.

ވިޔަފާރިތަކަށް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް ވިޔަފާރީތައް ދެމެހެއްޓިފައިވޭ:

ވިޔަފާރީތަކަށް ފާއިތުވި އަހަރު ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް ވިޔަފާރީތަކަށް އައު ފުރުޞަތުތަކެއް ހުޅުވި ވިޔަފާރީތައް ދެމެހެއްޓިފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތައް ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި އެސްއެމްއީ ބޭންކެއް ހަދާ، އެ ބޭންކު މެދުވެރިކޮށް ވިޔަފާރިތަކަށް ލޯނު ލިބޭނެ ފުރުޞަތުތައް ފަހިކޮށްދީފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް އަމޒާޒުކޮށް 120 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނު، ދޫކޮށްރުވިފައިވާނެ ކަމަށް އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވެއެވެ. ވިޔަފާރިތައް ކުރިއެރުވުމަށްޓަކާ މިހާތަނަށް ނުކުރެވި އޮތް ކަމަކީ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ލިބެންޖެހޭ އެއްބާރުލުން ނުދެވުން ކަމަށް އެމިނިސްޓްރީން ވެސް ޤަބޫލުކުރެއެވެ. ވިޔަފާރިތައް ހިންގުމަށް ދިމާވާ ގޮން ޖެހުންތައް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގިލައްވާ ކަމަށާއި މިހާރުގެ ސަރުކާރުން ބޭނުންވަނީ ދިވެހި ވިޔަފާރިތައް ފެށުމަށް ރަނގަޅު މާޙައުލެއް ޤާއިމު ކޮށްދިނުމަށް ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެފައިވެއެވެ. ފާއިތުވި އަހަރު ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރީގެ ގޮތުގައި ޖުމުލަ 1169 ވިޔަފާރީތައް ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވެއެވެ. މި ވިޔަފާރީތަކަށް ބަލާލިޔަސް ވިޔަފާރީތައް ހިންގުމުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ ޒުވާނުން ގިނަކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާކުރުމުގައި ޒުވާނުން ޙަރަކާތްތެރިވާތަން ފެނުމަކީ އުފާ ކުރަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. ކުރިޔާ ޚިލާފަށް ވިޔަފާރިތައް މިހާރު ފަށާއިރު އެ ވިޔަފާރިތައް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެ ފަރާތްތަކުން ސަމާލުކަން ދޭ މިންވަރު އިތުރުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ވިޔަފާރިތައް ފަށައިގަންނައިރު އިނޮވޭޓިވް ވިޔަފާރީތައް ރާއްޖޭގަ މިހާރު ގިނަކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.

ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާގައި އަންހެނުން ބައިވެރިވާ ނިޞްބަތް އިތުރު:

ކުރިއާ އަޅާބަލާއިރު މިހާރު ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާގައި އަންހެނުން ޙަރަކާތްތެރިވާ ނިޞްބަތް ކުޑަކޮށް އިތުރުވެގެން ދިޔައޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. އޮންލައިން ވިޔަފާރިތަކުން ފެށިގެން ގޮސް ގެސްޓު ހައުސް ވިޔަފާރިތަކަށް ބަލާލިކަމުގައިވީ ނަމަވެސް މިކަން ސާފުވެގެންދާނެއެވެ. ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވުމަށް ނިކުންނަން ބޭނުންވާ އަންހެނުންނާއި އެކަމުގައި ކުރިއަށްދާން ބޭނުންވާ އަންހެނުން ގިނައެވެ. އެންމެން ފަހުން ބޭއްވިގެންދިޔަ ފަންނު އެކްސްޕޯއަށް ބަލާލިޔަސް މިކަން ސާފުވެގެންދާނެއެވެ. ފިރިހެނުންނެކޭ އެއްވަރަށް އެ އެކްސްޕޯގެ ތެރެއިން ވެސް ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާ އިން ކުރިއަށްދާން ބޭނުންވާ ކުޅަދާނަ އަންހެނުން ފެނިގެންދިޔައެވެ. ފެހުމާއި، އަމިއްލަ ޑިޒައިންތަކުގެ ހެދުންތައް އުފެއްދުމާއި އަމިއްލައަށް ސިމެންތި ބޭނުންކޮށްގެން ތަށި ފަދަ ތަކެތި ތައްޔާރުކުރާ އަންހެނުން ވެސް އެކްސްޕޯ އިން ފެނިގެންދިޔައެވެ. ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާއަށް ނިކުންނަ އަންހެނުން ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް މިހާރު އިތުރުވެފައިވާއިރު އަދިވެސް ވިޔަފާރިވެރިންގެ މަޤާމުގައި އަންހެނުން އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވާ މަންޒަރު ދެކެން ބޭނުންވެއެވެ. ރާއްޖޭގައި އިޤްތިސާދު ބިނާކުރުމުގައި އަންހެނުންގެ ދައުރު މިއަށްވުރެން އިތުރަށް ފުޅާކޮށް އެ ދާއިރާ އިން އަންހެނުންނަށް އިތުރު ފުރުޞަތުތަކެއް ހުޅުވާލަންޖެހެއެވެ.