113 އަހަރުވީ ޤަދީމީ މިސްކިތް ސިމެންތި ގުދަނަކަށް !؟

ރާއްޖޭގެ އެކި ރަށްރަށުގައި ގިނަ ދުވަސްވީ އާސާރީ ތަރިކަތައް ހުރިއިރު، އެތަންތަނަށް އަޅާނުލެވި ދޫކޮށްލެވިފައި ހުރި ކަމުގެ ޝަކުވާ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ކުރެއެވެ. އެގޮތުން އދ މަހިބަދޫގައި ހުރި 113 އަހަރުވެފައިވާ އާސާރީ މިސްކިތެއް ސިމެންތި ގުދަނެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ މައްސަލައެއް ފެންމަތިވެފައިވާއިރު، އެ މައްސަލަ މިނިސްޓްރީ އޮފް އާރޓްސް، ކަލްޗަރ އެންޑް ހެރިޓޭޖުންވެސް ވަނީ ބަލަން ފަށާފައެވެ.

ގެޒެޓު ކޮށްފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާސާރީ ތަންތަނުގެ ދަފްތަރުގައި ވެސް ހިމަނާފައިވާ މި މިސްކިތުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ސިމެންތި ގުދަންކޮށްފައި ހުރި ފޮޓޯތަކެއް މީސްމީޑިއާގައި ދައުރުވަމުންދާއިރު، އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން "ރާއްޖެއެމްވީ" އަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓްރީގެ ކޮމިއުނިކޭޝަންސް ޑިރެކްޓަރ އިސްމާއިލް ނާއިލް ވިދާޅުވީ، އެ މައްސަލަ މިނިސްޓްރީގެ ސަމާލުކަމަށް އައިސްފައިވާ ކަމަށާއި، އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ރަށު ކައުންސިލާ މަޝްވަރާކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.

އެގޮތުން އެފަދަ މައްސަލަތައް މިނިސްޓްރީއަށް ހުށައެޅޭ ކަމަށާއި، ހަރުކަށި އަދަބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި މިނިސްޓްރީން ގެންގުޅޭ ވިސްނުމަކީ އާސާރީ ތަރިކައާއި ސަގާފަތަށް މީހުން އިތުރަށް ހޭލުންތެރިކޮށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް ކަމަށާއި، މި މައްސަލަވެސް ވަރަށް ގާތުން ބަލަމުންދާނެ ކަމަށް ނާއިލް ވިދާޅުވިއެވެ.

އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން "ރާއްޖެއެމްވީ"އަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން މަހިބަދޫ ކައުންސިލުގެ ރައީސް އަހުމަދު ޚަލީލް ވިދާޅުވީ، ފާއިތުވި ދެ ދައުރުގައިވެސް އެ މިސްކިތް ބޭނުންކުރަމުން ދިޔައީ ގުދަނެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށާއި، 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހު އާ ދައުރު ހުވާ ކުރުމާއެކު އެންމެ އިސް އެއް މަސައްކަތެއްގް ގޮތުން ކުރި އެއް ކަމަކީ އާސާރީ ދަފްތަރުގައި އެ މިސްކިތް ހިމެނުން ކަމަށެވެ.

އެގޮތުން އެކަން ކުރުމަށްޓަކައި ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް އޭރު ކުރެވުނު ކަމަށާއި، އެތަން ސާފު ކުރުމުގެ ތެރޭގައިވެސް 4 ޕިކަޕުގެ ކުނި އުކާލާފައިވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ޚަލީލް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ. މަހިބަދޫއަކީ ފަތުރުވެރި ޒޯނަކަށްވެފައި، ކިޔަވާކުދިންނަށްވެސް ބޭނުން ހިފޭނެތީ އެ މިސްކިތް ދާރުލްއާސާރެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުމަށް ކައުންސިލުން ނިންމާފައިވާ ކަމަށާއި، އެކަމާ ގުޅޭ މަޝްވަރާތައް މިނިސްޓްރީއާ ގުޅިގެން ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. އަދި އެތަން ދާރުލްއާސާރަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި ރަށުގައި ހުރި ގިނަ ދުވަސްވީ އާސާރީ ތަރިކަ ނުވަތަ ޤަދީމީ ތަކެތި ހުރި ނަމަ ކައުންސިލަށް ހަދިޔާ ކުރުމަށް އެދި އިއުލާނުކޮށްފައިވާނެ ކަމަށްވެސް ޚަލީލް ވިދާޅުވިއެވެ.

ޚަލީލް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ފަހުން މިސްކިތުގައި ގުދަން ކޮށްފައިވަނީ އެ ސަރަހައްދުގައި އިމާރާތެއް ކުރަމުންދިޔަ ފަރާތަކުން ކަމަށާއި، ގުދަން ކޮށްފައިވަނީ ކައުންސިލުގެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެތަން ހުސް ކުރަން ވެރިފަރާތައް އަންގާފައިވާނެ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ހިރިގަލާއި، ހައިވަކަރު އަދި ލަކުޑިން ހަދާފައިވާ މި މިސްކިތުގެ ބިންގާ އަޅާފައިވަނީ ހިޖުރައިން 1326 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އަދި މިސްކިތް ހުޅުވާފައިވަނީ ހިޖުރައިން 1327 ވަނަ އަހަރުގެ ސަފަރު މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެގޮތުން "ބޮޑުމިސްކިތް" ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މި މިސްކިތް ކުރިން ނަމާދުކުރުމަށް ބޭނުން ކުރި ނަމަވެސް މިހާރު އެތަން ދާރުލް އާސާރަކަށް ހެދުމަށް ކައުންސިލުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރު، ރާއްޖޭގެ އެކި ރަށްރަށުގައި ހުރި މިފަދަ އާސާރީ ތަރިކަތައް ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި އަޅާނުލެވި ދޫކޮށްލެވިފައި ހުރި ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވެއެވެ. އަދި މިހާރު ޚާއްސަ އިސްކަމެއްދީގެން އެފަދަ ތަންތަން ހިމާޔަތްކޮށް، ރާއްޖޭގެ ތަރިކައާއި ސަގާފަތް އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށްވެސް މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވެއެވެ.

ރާއްޖޭގެ ސަގާފީ ތަރިކައިގެ ދަފްތަރެއް މިނިސްޓްރީން އެކުލަވާލާފައިވާއިރު، އެ ލިސްޓުގައި 400 އަށްވުރެ ގިނަ އާސާރީ ތަރިކަ ހިމެނޭ ކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް އާރޓްސް، ކަލްޗަރ އެންޑް ހެރިޓޭޖުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.