ރަސްމާލެ މަޝްރޫއާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ދެއްކުން ހުއްޓޭ ގޮތަށް، ވަކި ދީނެއްގެ ބަޔަކާ ދެކޮޅަށާއި އިގުތިސާދަށް ގެއްލުންހުރި އަމަލުތައް ކުރުން ކުށަކަށް ހަދަނީ!
26 އޮކްޓޯބަރު 2026 | ހޯމަ 17:35ގަތުލުއާންމު ހިންގުމާއި ދައުލަތުގެ އިގްތިސާދަށް ގެއްލުންދޭ އަމަލުތައް ޖިނާއީ ކުށަކަށް ހެދުމަށް ގާނޫނުލްއުގޫބާތަށް އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލެއް ސަރުކާރުން މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅައިފި. މި ބިލުގައި އިސްލާމްދީނާ އިދިކޮޅު އަމަލުތަކަށް ދޭ އަދަބު ބޮޑުކުރުމަށް ހިމަނާފައިވާއިރު، މިއީ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލާ ފަރާތްތައް ހުއްޓުވުމަށް ކުރާ ކަމެއް ކަމަށް ބުނެ އާންމުން އަންނަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުން
މާފަންނު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުﷲ ރިފާއު (ބޮޗޭ) | މަޖިލިސް
ރަސްމާލެ މަޝްރޫއާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ދެއްކުން ހުއްޓޭ ގޮތަށް، ވަކި ދީނެއްގެ ބަޔަކާ ދެކޮޅަށާއި އިގުތިސާދަށް ގެއްލުންހުރި އަމަލުތައް ކުރުން ކުށަކަށް ހެދޭ ގޮތަށް ގާނޫނުލްއުގޫބާތު ބަދަލުކުރުމަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ބިލެއް ހުށަހަޅައިފި އެވެ.
މި ބިލަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މާފަންނު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުﷲ ރިފާއު (ބޮޗޭ) ސްޕޮންސަރ ކުރައްވާ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ބިލެކެވެ. އެގޮތުން، މި ބިލު ހުށަހެޅެމުގެ ބޭނުމެއް ކަމަށް ބުނެފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖެއިން ގަތުލުއާންމުގެ ކުށް ހުއްޓުވުމާއި އަދަބު ދިނުމާ ބެހޭ ބައިނަލްއަގުވާމީ މުއާހަދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ގަތުލު އާންމު ހިންގުމަކީ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާ، އެ ކުށުގެ އަދަބު ބަޔާންކުރުމަށްޓަކައި ގާނޫނަށް ގެންނަން ޖެހޭ އިސްލާހުތައް ގެނައުން ކަމަށެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ދިވެހި ދައުލަތަށް ހިޔާނަތްތެރިވުމާއި ދައުލަތުގެ އިގްތިސާދީ ރައްކާތެރިކަމަށް ގެއްލުންހުރި އަމަލު ކުރުމަކީ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމާއި، އަދި އިސްލާމްދީނާ އިދިކޮޅު އަމަލުތަކުގެ ކުށަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބު ބޮޑުކުރުމަށްޓަކައި އެ ގާނޫނަށް ގެންނަން ޖެހޭ އިސްލާހުތައް ގެނައުމަކީ އެ ބިލުގެ މަގުސަދެއް ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.
މި ބިލުގައި ގާނޫނުގެ 140 ވަނަ ބާބުގެ ފަހަތަށް ގަތުލުއާންމުގެ ނަމުގައި 150 ވަނަ ބާބެއް އިތުރުކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވެ އެވެ. އެގޮތުން މި ބާބުގައި ވަކި ގައުމަކަށް ނުވަތަ ނަސްލަކަށް ނުވަތަ ދަރިފަސްކޮޅަކަށް ނުވަތަ ދީނަކަށް ނިސްބަތްވާ ޖަމާއަތުގެ ބަޔަކު މެރުން ފަދަ ޖަމާއަތަކަށް ނިސްބަތްވާ ބަޔަކަށް ބޮޑެތި ޖިސްމާނީ ނުވަތަ ނަފުސާނީ އަނިޔާ ދިނުން، އެ ފަދަ ޖަމާއަތަކަށް ނިސްބަތްވާ ބަޔަކަށް، އެ ބަޔަކު އެކުގައި ނުވަތަ އޭގެތެރެއިން ބޮޑު ބައެއް ޖިސްމާނީ ގޮތުން ހަލާކުވެދާ ފަދަ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތްތައް އެނގިހުރެ އަދި ގަސްދުގައި ކުރިމަތިކުރުވުން، އެ ފަދަ ޖަމާއަތަކަށް ނިސްބަތްވާ ބަޔަކަށް ދަރިން އުފަންވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުން އަދި އެ ފަދަ ޖަމާއަތަކަށް ނިސްބަތްވާ ކުޑަކުދިން މަޖުބޫރުން އެހެން ޖަމާއަތަކަށް ބަދަލުކުރުމަކީ ކުށެއް ކަމަށް ކަމުގައި ކަނޑައަޅަން ވަނީ ހިމަނާފަ އެވެ.
އަދި އެފަދަ އަމަލެއް ހިންގާފައި ވަނީ އޭގެ ތެރެއިން ބޮޑު ބައެއް ނެތިކޮށްލުމުގެ ނިޔަތުގައި ކަމަށް ވުން ބިލުގައި ހިމަނާފައިވެ އެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އިގްތިސާދީ ރައްކާތެރިކަމަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ކުށުގެ ނަމުގައި 630 ވަނަ ބާބެއް އިތުރުކުރުމަށް ވެސް ވަނީ ހުށަހަޅާފަ އެވެ. އެގޮތުން މި ބާބުގައި ވަނީ ދައުލަތުގެ އިގުތިސާދަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަން އެނގިހުރެ ނުވަތަ އެފަދަ ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމުގެ ފަރުވާލެއް ނެތި މުހިއްމު އުމްރާނީ ވަސީލަތަކަށް ނުވަތަ އެފަދަ ވަސީލަތަކާ ގުޅިފައިވާ ކޮމްޕިއުޓަރ ސިސްޓަމަކަށް ގެއްލުން ދިނުން، އަސާސީ ހިދުމަތެއް މެދުކަނޑުވާލަން ނުވަތަ އެފަދަ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ވަސީލަތެއް ނުވަތަ ސިސްޓަމެއް ހިންގަން ހުރަސް އެޅުން، އެ ދާއިރާއަކުން ދައުލަތަށް އާމްދަނީ ލިބޭ މައިގަނޑު ދާއިރާއެއްގެ ހިންގުން ހުއްޓުވާލުމުގެ ގޮތުން އެއްވެސް އަމަލެއް ކުރުން އަދި އެ އަމަލެއްގެ ސަބަބުން ބޮޑު ގެއްލުމެއް ދައުލަތުގެ އިގްތިސާދަށް ލިބުމަކީ ކުށެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅުން ހިމަނާފަ އެވެ.
މި ބަދަލުގެ ދަށުން ގަތުލުއާންމުގެ އަމަލެއް ހިންގުމަކީ ޖިނާޔަތުގެ 1 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށެކަމުން 10 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ކަނޑައެޅޭނެ އެވެ. އަދި އެފަދަ ކަމަކަށް ގޮވާލާ އާންމު ފަރުދުންނަށް ޖިނާޔަތުގެ 2 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ދަށުން 10 އަހަރާ ހަމައަށް ޖަލު އަދަބު ކަނޑައެޅޭނެ އެވެ.
އަދި އިގްތިސާދަށް ގެއްލުންހުރި އަމަލެއް ކޮށްފި ކަމުގައި ވާނަމަ 1 އަހަރާއި 4 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އަންނާނެ އެވެ. އަދި ދައުލަތުގެ ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ އިސް މަގާމެއްގައި ހުރި މީހަކު މި ކުށް ކޮށްފި ނަމަ، އެ މީހަކަށް 6 އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު އަދަބެއް ކަނޑައެޅޭނެ އެވެ.
ރަސްމާލޭގައި ތަރައްގީކުރާ "މޯލްޑިވްސް ވޯޓަރ ފްރަންޓް އެންޑް މެރީނާ" މަޝްރޫއު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރާއި ޔޫއޭއީގެ އީގަލް ހިލްސްއާ ދެމެދު ކޮމާޝަލް ޓާމްސް އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައި ވަނިކޮށް މިފަދަ ބިލެއް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ އަދަދެއްގެ އާންމު ރައްޔިތުން އަންނަނީ މި ބިލުގެ ބޭނުމަކީ ރަސްމާލެ މަޝްރޫއާ ދެކޮޅަށް އަޑު އުފުލާ ފަރާތްތަަކުގެ އަޑު ކަނޑުވާލުން ކަމަށް ބުނެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ.
