ޔޫކްރެއިނަށް ދޭ އަސްކަރީ އެހީ ހުއްޓުމަކަށް އަތުވެދާނެ: ޓްރަމްޕާއި ޒެލެންސްކީގެ ކޯޅުން ފަޅައިގެން ދިޔަގޮތް!

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕާއި ޔޫކްރެއިނުގެ ރައީސް ވޮލޮޑީމީރް ޒެލެންސްކީއާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ފާއިތުވި ހަފުތާތަކުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ހީނަރުވެ، ދެ ލީޑަރުން އެކަކު އަނެކަކަށް ފާޅުގައި ފާޑުވިދާޅުވާން ފަށްޓަވައިފި އެވެ. ދެ ޤައުމުގެ ވެރިންގެ ދެމެދުގައި ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ނުތަނަވަސްކަން އޮތް ނަމަވެސް، ރަޝިޔާގެ ހަކަތައިގެ ވަސީލަތްތަކަށް ޔޫކްރެއިނުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ މެދު ޓްރަމްޕްގެ ހިތްޕުޅުހަމަނުޖެހުން އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން މިހާރު ވަނީ ބޮޑު ކާރިސާއެއް އުފެދިފަ އެވެ. މި ކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އެމެރިކާއިން ޔޫކްރެއިނަށް ފޯރުކޮށްދޭ މުހިންމު އެހީތައް ހުއްޓިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ކީވްގެ މަދަދުގާރުންގެ މެދުގައި ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ.

ޓްރަމްޕާއި ޒެލެންސްކީގެ މެދުގައި އުފެދުނު ނުތަނަވަސްކަމުގެ ތާރީޚު

ޔޫކްރެއިނުގެ މައްސަލައިގެ ތެރެއަށް އެމެރިކާ ވަނުމާ މެދު ޓްރަމްޕް އަބަދު ވެސް ގެންގުޅުއްވަނީ ޝައްކުގެ ނަޒަރިއްޔާތެކެވެ. މިއީ، އޭނާގެ ރިޔާސީ ފުރަތަމަ ދައުރުގައި، 2017 ޖަނަވަރީގެ ކުރީކޮޅު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވުމަށް ފަހު ޔޫކްރެއިނަށް ފަނާކުރަނިވި އަސްކަރީ އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެދުމުން، ކީވްއަށް 'ޖެވެލިން' މަރުކާގެ މިސައިލް ވިއްކުމަށް ހުއްދަ ދެއްވި ހިސާބުން ފެށިގެން އޮތް ކަމެކެވެ.

Advertisement

"އޭނާގެ ވަށައިގެން ތިއްބެވި ހުރިހާ ބޭފުޅުން ވެސް ބޭނުންވީ އެ އެހީ ދިނުމަށް. އަދި، އެ ކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރުއެޅި. އެންމެ ފަހުން އޭނާ 'ޖެވެލިން' މިސައިލް ވިއްކުމަށް ހުއްދަ ދެއްވީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފަސްޖެހިވަޑައިގެން ހުންނަވައިގެން،" ނަން ހާމަނުކުރުމަށް ޝަރުތުކޮށް ވާހަކަދެއްކެވި ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުގެ ކުރީގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި އެވެ. "އެއީ، އެމެރިކާގެ މައިގަނޑު މަސްލަހަތެއް އޮތް ކަމެއް ކަމަކަށް އޭނާ ނުދެކޭ. އެއީ، ވިލާތުގެ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ދެކެވަޑައިގެންނެވީ."

ޓްރަމްޕާއި ޒެލެންސްކީގެ ފުރަތަމަ ބޮޑު މުއާމަލާތް ހިނގީ 2019 ޖުލައި މަހު ކުރެވުނު ފޯނު ކޯލެއްގަ އެވެ. އެ ފޯނު ކޯލުގައި، އެމެރިކާގެ ކޮންގްރެސްއިން ފާސްކޮށްފައިވާ އަސްކަރީ އެހީ ދިނުމުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން، ޓްރަމްޕްގެ ސިޔާސީ ވާދަވެރިޔާ ޖޯ ބައިޑަން އަދި އޭނާގެ ދަރިކަލުން ހަންޓަރ ބައިޑަންގެ މައްސަލަ ތަހުގީގުކުރުމަށް ޒެލެންސްކީގެ އަރިހުން އޭނާ އެދިވަޑައިގެންނެވި އެވެ.

މި މައްސަލަ ބޮޑުވެ، އެމެރިކާގެ ގާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގައި ޓްރަމްޕްގެ މައްޗަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަށް މަގުފަހިވި އެވެ. އޭގެ ފަހުން 2020 ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ޓްރަމްޕް ބަލިކުރައްވައި ބައިޑަން ރައީސްކަން ކާމިޔާބު ކުރެއްވި އެވެ. ހަމަމިއާއެކު، އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ އާންމު އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށް، ރަޝިޔާގެ ރައީސް ވްލަޑިމިއަރ ޕުޓިންއާއެކު ގާތް ގުޅުމެއް ޓްރަމްޕް ވަނީ ބާއްވަވާފަ އެވެ. މިއީ، ޗައިނާގެ ޝީ ޖިންޕިންގ އަދި އުތުރު ކޮރެޔާގެ ލީޑަރު ކިމް ޖޮންގ އުން ފަދަ ވެރިންނާއެކު އޭނާ ބާއްވަވާ ގާތް ގުޅުންތަކާ އެއްގޮތް ކަމެކެވެ. ކުރީގެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ، ޓްރަމްޕް އަބަދު ވެސް އެދިވަޑައިގަންނަވަނީ ރަޝިޔާއާއެކު އޮންނަ ގުޅުން ރަނގަޅުކުރުމަށް ކަމަށެވެ.

ދެ ލީޑަރުންގެ ދެމެދުގައި އޮތް ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އިތުރަށް ފުޅާވުން

ޓްރަމްޕްގެ މިހާރުގެ ހިތްޕުޅުހަމަނުޖެހުންތައް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ގުޅިފައިވަނީ ރަޝިޔާގެ ޑީސަލް އުފައްދާ ވަސީލަތްތަކަށް ކީވްއިން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ އެވެ.

ފެބުރުވަރީގައި އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ޣައިރުގާނޫނީ ހަނގުރާމައެއް ފެށި ފަހުން، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ހަކަތައިގެ އަގުތައް އިންތިހާއަށް އުފުލި، ޑީސަލްގެ އަގު ވަނީ ރެކޯޑު މިންވަރަކަށް މައްޗަށް ގޮސްފަ އެވެ. މިއާއެކު، ނޮވެންބަރު 3 ގައި ބާއްވާ މިޑްޓަރމް އިންތިޚާބާ ދިމާކޮށް، ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުމުގެ ސަބަބުން އާންމުންގެ ފާޑުކިޔުންތައް ޓްރަމްޕްގެ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ގާނޫނުހަދާ މެންބަރުންނަށް ވަނީ އަމާޒުވެފަ އެވެ.

މި ސަބަބަށް ޓަކައި، ރަޝިޔާގެ ޑީސަލް ވަސީލަތްތަކަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދިނުން ހުއްޓާލުމަށް ސެޕްޓެންބަރު 13 ގައި ޓްރަމްޕް ފާޅުގައި ޔޫކްރެއިނަށް ގޮވާލައްވަން ފެށްޓެވި އެވެ. އޭގެ ވިދިގެން އައި ހަފުތާގައި، އެމެރިކާއާ ގުޅުންހުރި ތެޔޮ އުފުލާ އުޅަނދުފަހަރަށް ޔޫކްރެއިނުން ހަމަލާދީފައިވާތީ ވޮޝިންގޓަނުން ކަންބޮޑުވާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު މާކޯ ރޫބިއޯ ވިދާޅުވި އެވެ.

ނަމަވެސް، ޔޫކްރެއިނުން ވަނީ މި ހަމަލާތައް ހުއްޓާލުމަށް ދެކޮޅު ހަދާފަ އެވެ. ޔޫކްރެއިނުން ބުނީ ރަޝިޔާއިން ފާއިތުވި ގާތްގަނޑަކަށް ފަސް އަހަރު ދުވަހު ދިން ވަރުގަދަ ބޮމުގެ ހަމަލާތަކަށް ދެވޭނެ ހަމައެކަނި އެކަށީގެންވާ ރައްދަކީ ދުރު-ރާސްތާގެ ޑްރޯން ކެމްޕޭން ކަމަށެވެ. އެތެރޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވުމާ ގުޅިގެން، އަޅަންޖެހުނު ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރެއިން ޖުލައި މަހު ޑީސަލް ބޭރުކުރުން މަނާކުރުމަށް މޮސްކޯއަށް ވަނީ މަޖުބޫރުވެފަ އެވެ.

ޒެލެންސްކީގެ މި ދެކޮޅުވެރިކަމާ މެދު ކޯފާވެވަޑައިގަންނަވައި، އޮކްޓޫބަރު 9 ގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ މޮސްކޯއިން ޑީސަލް ގަތުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް އިއުލާނު ކުރައްވާފަ އެވެ. އަދި، ރަޝިޔާގެ ޑީސަލް ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ނެރުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމުގެ ގޮތުން ވަގުތީ އާންމު ލައިސަންސެއް އޭނާ ދެއްވި އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސެޕްޓެންބަރު މަހު އޭނާ ތަސްދީގު ކުރެއްވި ބިލަކުން ރަޝިޔާއާ ދެކޮޅަށް އެޅުމަށް ކަނޑައެޅި ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ވެސް ޓްރަމްޕް ވަނީ ދޫކޮށްލައްވާފަ އެވެ.

އޮކްޓޫބަރު 11 ގައި ހަކަތައިގެ ވަސީލަތްތަކަށް ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށް ޓްރަމްޕް އިއުލާނު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، ޔޫކްރެއިނުގެ ކަރަންޓު ވިއުގައަށް ރަޝިޔާއިން ދޭ ހަމަލާތައް އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް ޔޫކްރެއިނުގައި ހަކަތައިގެ ކުންފުންޏެއް ހިންގަވާ އެމެރިކާގެ ކުރީގެ އޮފިޝަލެއް ކަމަށްވާ ސޫރިޔާ ޖަޔަންތީ ވިދާޅުވި އެވެ.

"ކީވްގައި ތިބި އެންމެންނަށް ވެސް ވަރަށް ސާފު، މި ކަމުގެ ހަގީގީ ބޭނުމަކީ ހަކަތައިގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވުމެއް ނޫން. މިއީ، ހަގީގަތުގައި ޔޫކްރެއިން ބަލިކަށިކޮށްލުމަށް ފަހު ރަޝިޔާއަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ހޯދައިދިނުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެއް،" ތިންކް ޓޭންކް ޖަމުއިއްޔާއެއް ކަމަށްވާ އެޓްލާންޓިކް ކައުންސިލްގެ ސީނިއަރ ފެލޯއެއްގެ މަގާމު ވެސް ފުރުއްވާ ޖަޔަންތީ ވިދާޅުވި އެވެ.

އެހީ ކަނޑާލާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އެމެރިކާއިން ދިންތަ؟

ޔޫކްރެއިނުގެ އަސްކަރީ އޮފިޝަލުންނަށް އެމެރިކާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބިރުދައްކާފައިވާ ކަމަށް ޒެލެންސްކީ ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ. މި ގޮތުން، ރަޝިޔާގެ ހަކަތައިގެ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާދިނުން ކުރިއަށް ގެންދާ ނަމަ، އެމެރިކާއިން ފޯރުކޮށްދޭ ޖާސޫސީ މައުލޫމާތުތައް ހިއްސާކުރުން ހުއްޓާލާނެ ކަމަށް އެމެރިކާއިން އިންޒާރު ދީފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

ނަމަވެސް، މި ހާލަތު ދެނެހުރި އެމެރިކާގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ވަނީ ކީވްގެ މި ވާހަކަތައް ދޮގުކުރައްވާފަ އެވެ. ނަން ހާމަނުކުރާ ގޮތަށް ވާހަކަދެއްކެވި އެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ، ޔޫކްރެއިނަށް ކުރާ ފިއްތުންތައް އިތުރުކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.

"ޒެލެންސްކީއަށް ފިއްތުން ކުރިމަތިކުރާކަށް އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ނުޖެހޭ. އެއްބަސްވުމަކަށް ދާން އޭނާ ބޭނުންވާ ނަމަ، އޭނާ އެއްބަސްވުމެއް ހައްދަވާނެ. އަޅުގަނޑު ދެކޭ ގޮތުގައި ޕުޓިން ގެންދަވަނީ އޭނާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރައްވަމުން. އަދި އޭނާ [ޒެލެންސްކީ] ވެސް ރަޝިޔާއަށް ކޮންމެ ވެސް ވަރެއްގެ ފިއްތުންތަކެއް ކުރިމަތިކުރޭ. އެކަމަކު، ރަޝިޔާއަށް ހަމަލާތައް އަމާޒުވި ނަމަވެސް، އެ ޤައުމުން އެ ކަމާ މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދޭ ހެނެއް ހީއެއްނުވޭ،" އެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި އެވެ.

މިއާއެކު، ސްޕޭސްއެކްސްގެ ސީއީއޯ އީލޯން މަސްކްގެ އަރިހުން، ޔޫކްރެއިނަށް އެ ކުންފުނީގެ ސްޓާލިންކް ސެޓެލައިޓް ނިޒާމުގެ ޚިދުމަތް އަލުން ދިނުމަށް އެދިވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ބުރާސްފަތި ދުވަހު ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ. ސްޓާލިންކްގެ ޚިދުމަތް މެދުކެނޑުމުގެ ސަބަބުން ކީވްގެ އަސްކަރީ ޑްރޯން އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ވަގުތީ ގޮތުން ހުރަސްއެޅި، ފިނި މޫސުމާ ދިމާކޮށް ރަޝިޔާގެ ހަމަލާތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ޔޫކްރެއިން އެކަނިވެރިވެ، ދިފާޢުވުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ގެއްލިދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން އޮތީ ބޮޑުވެފަ އެވެ.

މޮސްކޯ-ކީވް ސުލްހައިގެ ވާހަކަތަކުގެ މިހާރުގެ ހާލަތު

ސުލްހަ ގާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ދިޔަ ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް އެދެވޭ މާބޮޑު ނަތީޖާއެއް ފެނިފައެއް ނުވެ އެވެ. އޮކްޓޫބަރު 20 ގައި ނޯވޭގެ ވެރިރަށް އޮސްލޯގައި ބޭއްވުނު މަޝްވަރާތަކުގައި ޔޫކްރެއިނުން އާ ހުށަހެޅުންތަކެއް ހުށަހެޅި އެވެ. އެ މަޝްވަރާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ޓްރަމްޕްގެ ދަނބިދަރިކަލުން އަދި ޚާއްސަ މަންދޫބު ޖެރެޑް ކުޝްނަރ ވަނީ ރަޝިޔާގެ ޑީސަލް ސާފުކުރާ ކާރުޚާނާތަކަށް ހަމަލާދިނުން ހުއްޓާލުމަށް ޓްރަމްޕް ކުރައްވާ ޑިމާންޑު ތަކުރާރު ކުރައްވާފަ އެވެ.

ޖެހިގެން އައި ދުވަހު، ޓްރަމްޕްގެ ގާތް އެކުވެރިއެއް ކަމަށްވާ ޚާއްސަ މަންދޫބު ސްޓީވް ވިޓްކޮފް ވަނީ ސެއިންޓް ޕީޓަރސްބަރގުގައި ޕުޓިންއާ ބައްދަލުކުރައްވާފަ އެވެ. މި ބައްދަލުވުމުގައި، ރަޝިޔާގައި ހައްޔަރުކޮށްފައި ހުރި އެމެރިކާގެ ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ ސްޓީވަން ހަބަރޑް ދޫކޮށްލުމަށް ޕުޓިން އެއްބަސްވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ދެ ޤައުމުން ވެސް މި ކަން ސިފަކުރީ ހެޔޮނިޔަތުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.

ނޮވެންބަރު މަހުގެ ފުރަތަމަ ދެ ހަފުތާގެ ތެރޭގައި ޔޫކްރެއިން، ރަޝިޔާ އަދި އެމެރިކާގެ މަންދޫބުން އަބޫދާބީގައި ބައްދަލުކުރައްވާނެ ކަމަށް ހުކުރު ދުވަހު ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވި އެވެ. މިއީ، ތިން ޤައުމުގެ ވެރިން އެއް މޭޒުދޮށަށް ވަޑައިގެންނެވުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ ބައްދަލުވުމެއް ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. އެމެރިކާ މެދުވެރިވެގެން އެންމެ ފަހުން ސުލްހައިގެ މަޝްވަރާތަކެއް ބޭއްވުނީ ފެބުރުވަރީ މަހުގަ އެވެ.