ހަނގުރާމަވެރި ފެކްޝަންތަކުގެ ހަތިޔާރު އަތުލައި، އިރާޤުން އެމެރިކާއާއެކު އިގުތިސާދީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމުގެ އާ މިސްރާބަކަށް
24 އޮކްޓޯބަރު 2026 | ހޮނިހިރު 07:53އިރާޤުގެ ހުރިހާ ހަތިޔާރެއް ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނައުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަން ބޮޑުވަޒީރު އިއުލާނުކުރައްވައި، ބޭރުގެ ނުފޫޒުން ޤައުމު ސަލާމަތްކުރުމަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް ވަނީ އަޅުއްވާފައި. މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާއާއެކު އިގުތިސާދީ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް، "ޑިވެލޮޕްމަންޓް ރޯޑް" މަޝްރޫއުގެ އެހީގައި 2032 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ތެޔޮ އުފައްދާ މިންވަރު އިތުރުކުރުމަށް ވަނީ ރާވާފައި
އިރާޤުގައި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ހިންގަމުން ދިޔަ އެމެރިކާ ސިފައިންގެ ދެ މީހުން އަސްކަރީ މަރުކަޒެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވަނީ | އަނަދޮލު އޭޖެންސީ
އިރާޤުގައި އެމެރިކާގެ އެއްވެސް ސިފައިންގެ މީހަކު، އަދި އިރުޝާދު ދިނުމުގެ ދައުރެއްގައި ވެސް މިހާރު ހަރަކާތްތެރިވަމުން ނުދާ ކަމަށާއި، ކުރިއަށް އޮތް ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށް އެ ޤައުމުގައިވާ ހުރިހާ ހަތިޔާރެއް ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންނަވާނެ ކަމަށް އެ ޤައުމުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޢަލީ ފާލިޙް އައްޒައިދީ ހުކުރު ދުވަހު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
އިރާޤީ ނޫސް އޭޖެންސީއަށް (އައިއެންއޭ) ދެއްވި ބަސްދީގަތުމެއްގައި ބޮޑުވަޒީރު އައްޒައިދީ ވިދާޅުވީ، ބޭރުގެ ލަޝްކަރުތައް ޤައުމުން ފޭބުމާ ގުޅިގެން، ހަތިޔާރު އެޅި ފެކްޝަންތަކުން ހަތިޔާރު ނުބަހައްޓައި ހިފަހައްޓަމުން ދިޔަ ސަބަބުތައް މިހާރު މުޅިން ނިމުމަކަށް އައިސްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި، ހަތިޔާރު ގެންގުޅުން ހަމައެކަނި ދައުލަތުގެ ރަސްމީ މުއައްސަސާތަކަށް ޚާއްސަކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުމަކީ ބަދަލުނުކުރެވޭނެ އެންމެ ފަހުގެ ނިންމުން ކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
"2027 ޖޫން 30 ގެ ނިޔަލަށް، ދައުލަތުގެ އޮނިގަނޑުން ބޭރުގައި އެއްވެސް ހަތިޔާރެއް ނުހުންނާނެ،" ބޮޑުވަޒީރު ވިދާޅުވި އެވެ. މި ގޮތުން، ހަތިޔާރު އެޅި ތިން ފެކްޝަނަކުން ގެންގުޅޭ ހަތިޔާރުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ސަރުކާރުން އެއްބަސްވުމަކަށް އައިސްފައިވާ ކަމަށާއި، މި މަރުހަލާ ފުރިހަމަކުރުމަށް ޓަކައި އިތުރު ހަތަރު ޖަމާއަތަކާއެކު މިހާރު މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާ ކަން އޭނާ ހާމަކުރެއްވި އެވެ. "އިރާޤަކީ ފެކްޝަންތައް އެކުލެވިގެންވާ ދައުލަތެއް ކަމަށާއި، އެއީ ދައުލަތެއް މިލްކުކޮށްގެން އުޅޭ ފެކްޝަންތަކެއް ނޫން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ބައިނަލްއަގުވާމީ އެކަހެރިކަމުން ސަލާމަތްވުން
އިރާޤު މީގެ ކުރިން އޮތީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން އެކަހެރިވުމާއި، ބޭރުގެ އެމްބަސީތައް ޤައުމު ދޫކޮށް ދިއުމުގެ އިތުރުން ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުން ގާތްވެފައި ކަމަށް އައްޒައިދީ ވިދާޅުވި އެވެ. ހުޅަނގުގެ ޤައުމުތަކުން ގަބޫލުކުރަމުން ދިޔައީ އިރާޤުގެ ދައުލަތް އެއްކޮށް ކޮންޓުރޯލު ކުރަމުން ދަނީ ހަތިޔާރު އެޅި ވަކިވަކި ގްރޫޕުތަކުން ކަމަށް ނަމަވެސް، މިހާރުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ އެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތުން ޤައުމު ސަލާމަތްކޮށްދީފައި ކަމަށް އޭނާ ބަޔާންކުރެއްވި އެވެ.
އެމެރިކާއާއެކު އޮތް އިސްތިރާޖީ ބައިވެރިވުން
އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާ ޤައުމުން ފޭބި ނަމަވެސް، ވޮޝިންގޓަނާއެކު އޮތް އިސްތިރާޖީ ބައިވެރިވުން އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމަށް ބަޣުދާދުން އަދިވެސް ދެމިއޮތް ކަމަށް ބޮޑުވަޒީރު ވިދާޅުވި އެވެ. އިރާޤުން އެމެރިކާއަކީ އިސްތިރާޖީ ބައިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އިޚުތިޔާރުކުރީ އެ ޤައުމުގެ ޓެކްނޮލޮޖީ އަދި އިގުތިސާދީ ގާބިލުކަމަށް ޓަކައި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މިއާއެކު، ދެ ޤައުމުގެ ގުޅުމުގެ ދާއިރާތަކުގައި މަޝްރޫއުތައް ތަންފީޒުކުރުމަށް އެމެރިކާގެ ކުންފުނިތަކުން މިހާރު ވެސް އިރާޤުގައި މަސައްކަތް ފަށާފައިވާ ކަން ބޮޑުވަޒީރު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. ހަމަމިއާއެކު، ވޮޝިންގޓަނާއެކު އޮތް މި ބައިވެރިވުމާއި އިރާޤުގެ ހަކަތައިގެ ދާއިރާ ތަރައްގީކުރުމުގެ ސަބަބުން، ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކާ އަޅާބަލާއިރު އެ ޤައުމުގެ ސަރަހައްދީ އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ ނުފޫޒު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެގެންދާނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބުމުގެ ފަސްމަންޒަރު
އެމެރިކާ އިސްވެ އޮތް އަސްކަރީ އިއްތިހާދުގެ ފައުޖުތައް މަރުހަލާތަކަކަށް ބަހާލައިގެން އިރާޤުން ބޭލުމަށް ބަޣުދާދާއި ވޮޝިންގޓަނުން އެއްބަސްވީ 2024 ސެޕްޓެންބަރު މަހުގަ އެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން މި އަހަރުގެ ސެޕްޓެންބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށް އިއްތިހާދުގެ އަސްކަރީ މިޝަން ނިންމުމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފަ އެވެ.
މި ގޮތުން، އިރާޤުގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ އަސްކަރީ މިޝަން ނިމުމަކަށް އައިސްފައިވާ ކަމަށް ސެޕްޓެންބަރު 30 ގައި އިރާޤުން އިއުލާނުކުރިއިރު، އަރްބީލް އެއާ ބޭސްއިން އިއްތިހާދުގެ ސިފައިންނާއި އަސްކަރީ ވަސީލަތްތައް ފައިބާފައިވާ ކަން ޕެންޓަގަނުން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފަ އެވެ. މި ކަމާއެކި، ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތެއް ކަމަށްވާ އައިއެސްއާ ދެކޮޅަށް ކުރިއަށްގެންދިޔަ އަސްކަރީ މިޝަން ވަނީ ތަމްރީނު ދިނުމާއި ޖާސޫސީ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުން ހިމެނޭ ސަލާމަތީ އެއްބާރުލުމަކަށް ބަދަލުވެފަ އެވެ.
ސަރަހައްދީ ނުތަނަވަސްކަމާއި އީރާނުގެ ބޯޑަރު
ސަރަހައްދީ މަސްރަހުގައި ހިނގަމުންދާ ކަންކަމަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވަމުން ބޮޑުވަޒީރު އައްޒައިދީ ވިދާޅުވީ، އިރާޤުން އެއްވެސް ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިނުވާނެ ކަމަށާއި، އެ ޤައުމު އަބަދު ވެސް ދެމިއޮންނާނީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް ބައްދަލުވާ މައި މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ. އަދި، ކަންކަން ކޮންމެ ގޮތަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔަ ނަމަވެސް، ސަރަހައްދީ މި މައްސަލަތައް އެންމެ ފަހުން ނިމެންޖެހޭނީ އެއްބަސްވުމަކުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އިރާޤުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޢަލީ އައްޒައިދީ ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ވާހަކަފުޅުު ދައްކަވަނީ | ރޮއިޓަރސް
ހަމަމިއާއެކު، އީރާނާއެކު އޮންނަ އިރާޤުގެ ބޯޑަރު ބަންދުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވަޒީރު ވަނީ ދޮގުކުރައްވައި، އެ ފަދަ ފިޔަވަޅަކުން ދެ ޤައުމަށް ވެސް ގެއްލުންވާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފަ އެވެ. "އީރާނުގެ ބޯޑަރު ބަންދުކުރުމަކީ އިގުތިސާދީ ގޮތުން އަޅުގަނޑުމެން އަމިއްލައަށް ބަންދުވެގަތުން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ތެޔޮ ބޭރުކުރުމާއި ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި
އިސްތިރާޖީ ގޮތުން މުހިންމު ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ކަނޑު ދަތުރުފަތުރަށް ހުރަސްތައް އެޅެމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، އެ ކަނޑުއޮޅިއަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ކުޑަކުރުމަށް ޓަކައި ތެޔޮ ބޭރުކުރާ ހޮޅިލައިންތަކުގެ ވިއުގައެއް ޤާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތް އިރާޤުން ކުރަމުންދާ ކަމަށް އައްޒައިދީ ވިދާޅުވި އެވެ. މި ގޮތުން، ތުރުކީވިލާތުގެ ޖޭހާން ބަނދަރު މެދުވެރިކޮށް ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓްކުރާ މަގު އަލުން ހުޅުވައި، ތެޔޮ ބޭރުކުރާ ދޮރާށިތައް ސިންދަފާތު ކުރުމަށް ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
"ހުރްމުޒްގެ ކާރިސާގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު އުފުލުމުގެ ފައިދާ ލިބިގަތުމުން އިރާޤު ވަނީ މަހުރޫމުވެފައި،" ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ސަރަހައްދީ ހާލަތްތަކާ ހުރެ އިރާޤުގެ ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓް މެދުކެނޑުމާއި އަލުން ފެށުމުގެ ތެރޭގައި ތަޅުއަޅުވާފައިވާ ކަން ބޮޑުވަޒީރު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
އިރާޤުގެ "ތިންވަނަ ކޯރު" އަދި ތަރައްގީގެ މަގު މަޝްރޫއު
މީގެ އިތުރުން، 2032 ގެ ނިޔަލަށް އިރާޤުގެ ތެޔޮ އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން ދުވާލަކަށް 10 މިލިޔަން ފީފާއަށް އިތުރުކުރުމުގެ ޕްލޭންތައް ބޮޑުވަޒީރު އިއުލާނު ކުރެއްވި އެވެ. އަދި، ތުރުކީވިލާތާއެކު ކުރިއަށްގެންދާ "ޑިވެލޮޕްމަންޓް ރޯޑް" މަޝްރޫއަކީ އިރާޤުގެ "ތިންވަނަ ކޯރު" ގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވަމުން، ގާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުން ބަޖެޓް ފާސްކުރުމާއެކު އެ މަޝްރޫއުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ އިރާޤުގެ ދެކުނުގެ ބަނދަރުތައް ތުރުކީވިލާތް މެދުވެރިކޮށް ވިލާތުގެ ބާޒާރުތަކާ ގުޅުވައިދޭ ބޮޑު ދަތުރުފަތުރުގެ ކޮރިޑޯއެއް ނުވަތަ މަގެއް ގާއިމުކުރުމެވެ.
މަސްދަރު: އަނަދޮލު އޭޖެންސީ
