ތިލަފުށީ ބަނދަރު ޗައިނާއަށް ދިނުމަކީ އިންޑިއާގެ ކަންބޮޑުވުން އޮންނާނެ ކަމެއް: ރިޕޯޓް
6 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 | އާދީއްތަ 05:36ތިލަފުށީ ބަނދަރު ތަރައްޤީކުރުމުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހި ޗައިނާގެ ސީއެޗްއީސީއާ ހަވާލުކުރުމުން، އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުގައި ޗައިނާގެ އިޤްތިޞާދީ އަދި ލޮޖިސްޓިކް ނުފޫޒު ގަދަވެދާނެތީ އިންޑިއާގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ވަނީ އިތުރުވެފައި. މި މަޝްރޫޢަކީ ކުރިން އިންޑިއާއާއެކު ކުރިއަށްގެންދަން ނިންމާފައިވާ ކަމަކަށްވާއިރު، މިއީ ސަރަޙައްދީ ވާދަވެރިކަން އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ބަދަލުވަމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމެއް
ތިލަފުށީ ބަނދަރު ތަރައްގީކުރުމުގެ މަޝްރޫއުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ދަނީ | އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީ
ތިލަފުށީ ބަނދަރު މަޝްރޫޢުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހި ޗައިނާގެ ކުންފުންޏަކާ ހަވާލުކުރުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ނިންމި ނިންމުމަކީ، އިންޑިއާގެ ކަންބޮޑުވުން އޮންނާނެ ކަމެއް ކަމުގައި އެ ގައުމުގެ މީޑިއާ ރިޕޯޓުތައް ބުނެފި އެވެ.
މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރު ތިލަފުއްޓަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަޝްރޫޢުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގެ އެއްބަސްވުމުގައި މޯލްޑިވްސް ޕޯޓްސް ލިމިޓެޑް (އެމްޕީއެލް) އިން ޗައިނާ ހާބަރ އިންޖިނިއަރިންގ ކޮމްޕެނީ (ސީއެޗްއީސީ) އާއެކު ވަނީ ސޮއިކޮށްފަ އެވެ. މިއީ މި ބަނދަރު ގުޅިގެން ތަރައްޤީކުރުމަށް މީގެ ކުރިން އިންޑިއާއާއެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ނިންމި ނިންމުމެއް ކަން ވަނީ ފާހަގަ ކޮށްފަ އެވެ.
އެމްޕީއެލްގެ ހެޑް އޮފީހުގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި، އެ ކުންފުނީގެ ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރު މުޙައްމަދު ރިޝްވާނާއި ސީއެޗްއީސީގެ ކަންޓްރީ މެނޭޖަރު މާއޯ ބާއޯ ސޮއިކުރެއްވި މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ބަނދަރުގެ ޑިޒައިން ކުރުމާއި އެއްގަމު ތޮށިލުމުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ ޗައިނާގެ ސީއެޗްއީސީއާ އެވެ. ނަމަވެސް، މި މަޝްރޫޢުގެ ބައެއް ކަންކަން، އޭގެ ތެރޭގައި 100 މީޓަރުގެ އެއްގަމު ތޮއްޓަކާއި ތިން ހެކްޓަރުގެ ސަރަޙައްދެއްގައި ގާ އެތުރުމުގެ މަސައްކަތް ވަކި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ (އެމްޓީސީސީ) އާ ވަނީ ހަވާލުކޮށްފަ އެވެ.
"އައުޓްލުކް އިންޑިއާ" ނޫހުގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، މި ބަނދަރަކީ ހަމައެކަނި ވިޔަފާރި އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރެއް ނޫނެވެ. ތިލަފުށި ތަރައްޤީ ކުރެވެމުންދަނީ ރާއްޖޭގެ ބައިނަލްއަޤުވާމީ ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ މައި މަރުކަޒުގެ ގޮތުގަ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ކޮންޓޭނަރާއި ބަލްކް ކާގޯ ފެސިލިޓީތަކާއި، އެތެރެވަރީގެ މުދާ އުފުލުމާއި، ގުދަންކުރުމާއި، ލޮޖިސްޓިކްސްގެ އިތުރުން ކުދި ސިނާޢަތްތައް ހިމެނޭ އެކްސްޕޯޓް ޕްރޮސެސިންގ ޒޯނެއް ހިމެނޭ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.
މި މަޝްރޫޢު އެއްކޮށް ނިމޭއިރު، ބަނދަރުގެ ބޮޑުމިން ފަސް ހެކްޓަރުން 20 ހެކްޓަރަށް ފުޅާވެގެންދާނެ އެވެ. އަދި 650 މީޓަރުގެ އެއްގަމު ތޮއްޓަކާއި، 125 މީޓަރުގެ ޖެޓީއަކާއި، ބޮންޑަޑް ވެއަރހައުސްއެއްގެ އިތުރުން އެކްސް-ރޭ ފެސިލިޓީއެއް ޤާއިމުކުރެވޭނެ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން މުދާ ކްލިއަރ ކުރުމަށް މިހާރު ހޭދަވާ ފަސް ދުވަހާއި ހަ ދުވަހުގެ މުއްދަތު 48 ގަޑިއިރަށް ކުރުވެގެންދާނެ އެވެ.
އެ ނޫހުން ބުނެފައިވަނީ، އިންޑިއާގެ އިސްތިރާތީޖީ ކަންބޮޑުވުންތައް ގުޅިފައިވަނީ ތިލަފުށި އޮތް ސަރަޙައްދާ އެވެ. މިއީ އިންޑިއާ ކަނޑުގެ މެދުތެރޭގައި، މާލެއާ ކައިރީގައި އަދި ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުހިންމު ކަނޑުގެ މަގުތައް ހުރަސްކުރާ ސަރަޙައްދެކެވެ.
ޗައިނާގެ ބައިވެރިވުން އޮތުމަކީ މި ތަނަކީ އަސްކަރީ މަރުކަޒަކަށް ވެގެންދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ސީދާ ނުބެލެވުނު ނަމަވެސް، އިސްތިރާތީޖީ ގޮތުން މުހިންމު ވިޔަފާރި ބަނދަރެއްގެ ކޮންޓްރޯލް ޗައިނާއަށް ލިބުމަކީ، އިންޑިއާގެ އަވަށްޓެރި ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުގައި ބެއިޖިންގްގެ އިޤްތިޞާދީ އަދި ލޮޖިސްޓިކް ނުފޫޒު ގަދަވެގެންދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް އެ ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ، މިއީ ރާއްޖޭގައި ޗައިނާއިން ފައިތިލަ ސާބިތުކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރެއް ނޫނެވެ. ސީއެޗްއީސީން ވަނީ މާލެއާއި ހުޅުމާލެ ގުޅުވައިދޭ ސިނަމާލެ ބްރިޖް އަޅާފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، 2023 ވަނަ އަހަރު އެ ކުންފުނިން ވަނީ ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އެޗްޑީސީ) ގެ ދަށުން ތިލަފުށީގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހީގެ 150 ހެކްޓަރުގެ ބިން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ފަށާފަ އެވެ.
އެ ނޫހުގައި އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ މި މަސައްކަތް ފެށުނު ވަގުތުގެ ސަބަބުން ކަންބޮޑުވުންތައް އިތުރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށާއި، އިންޑިއާއިން ވަނީ ރާއްޖޭގައި ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް ކޮށްފައި ކަމުގަ އެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވެނީ މާލެއާއި ސިނާޢީ ރަށް ތިލަފުށި ގުޅުވައިދޭ ގްރޭޓަރ މާލެ ކަނެކްޓިވިޓީ ޕްރޮޖެކްޓް (ޖީއެމްސީޕީ) އެވެ.
ތިލަފުއްޓަކީ މުހިންމު މަރުކަޒަކަށް ހެދުމަށް ބޭނުންވާ ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ޤާއިމުކުރުމަށް އިންޑިއާއިން އެހީތެރިވެދީފައި ވަނިކޮށް، ބަނދަރުގެ މަސައްކަތް ޗައިނާގެ ކޮންޓްރެކްޓަރަކަށް ދިއުމަކީ އިންޑިއާއަށް ލިބުނު ހައިރާންކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.
ތިލަފުށީ މަޝްރޫޢަކީ ބަނދަރާއި، ލޮޖިސްޓިކްސް، ގުދަންކުރުން، ރީ-އެކްސްޕޯޓް އަދި ކުދި ސިނާޢަތްތައް އެއްފުރާޅެއްގެ ދަށަށް ގެނައުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ މަޝްރޫޢެކެވެ. މީގެ މާނައަކީ ޗައިނާގެ ބައިވެރިވުމާއެކު، އިންޑިއާގެ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދާ ކައިރީގައި ޗައިނާގެ ކުންފުނިތަކަށް ލޮޖިސްޓިކް އަދި ވިޔަފާރީގެ މަރުކަޒެއް ލިބި، އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ޤައުމުތަކަށް ޗައިނާގެ މުދަލާއި ސާމާނު ފޮނުވުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ ކަމެވެ.
އިންޑިއާއިން މިކަމަށް ދޭންޖެހޭ ރައްދަކީ، މި މަޝްރޫޢަކީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ނަޒަރަކުން ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، ސަރަޙައްދީ ސަޕްލައި ޗެއިންތައް އިތުރަށް ފުޅާކުރުން ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. އެފްރިކާ، ހުޅަނގު އޭޝިއާ އަދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކުގެ މާކެޓްތައް ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރާ އިންޑިއާގެ އުފެއްދުންތެރިންނަށް، ވާދަވެރި އަގުތަކެއްގައި މުދާ އުފުލުމާއި، ލޮޖިސްޓިކްސް އަދި ގުދަންކުރުމުގެ އަމިއްލަ ނެޓްވޯކްތަކެއް ބޭނުންވާނެ ކަމަށް ވެސް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
މި ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ތިލަފުށީގެ މި ނިންމުމަކީ ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް އިންޒާރެކެވެ. މިއީ އިންޑިއާގެ އުފެއްދުންތެރިކަމަށް ނުވަތަ ދިފާޢީ އެކްސްޕޯޓަށް އޮތް ވަގުތީ ނުރައްކަލަކަށް ނުވެދާނެ ނަމަވެސް، މީގެ އެންމެ ބޮޑު މާނައަކީ ޗައިނާއާއެކު އޮތް ވާދަވެރިކަން ހަތިޔާރާއި ޑިޕްލޮމަސީގެ ބަދަލުގައި، މިހާރު ބަނދަރުތަކާއި، ލޮޖިސްޓިކްސް، ސަޕްލައި ޗެއިން އަދި ސިނާޢީ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ބަދަލުވަމުންދާ ކަމަށްވެސް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
