ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި 94 ނޫސްވެރިން މިއަހަރު މަރާލައިފި، އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވީ ޣައްޒާގައި: ނޫސްވެރިންގެ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާ

މިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި 94 ނޫސްވެރިން މަރާލައިފައިވާ ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވީ ޣައްޒާ ހަނގުރާމައިގައި ކަމަށް ނޫސްވެރިންގެ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާ އަކުން ހާމަކޮށްފިއެވެ.

ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ނޫސްވެރިން ތަމްސީލުކުރާ ޖަމްޢިއްޔާއެއް ކަމަށްވާ އިންޓަނޭޝަނަލް ފެޑަރޭޝަން އޮފް ޖާނަލިސްޓްސް އިން ބުނީ އިސްރާއީލުން ޣައްޒާއާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައިގައި 60 ދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެފައިވާ އިރު، އެ ހަމަލާތަކުގައި މަރުވަމުންދާ ނޫސްވެރިންގެ ރޭޓް އާދަޔާ ޚިލާފަށް މަތިވެފައިވާތީ ކަންބޮޑުވާ ކަމަށެވެ.

އިންޓަނޭޝަނަލް ފެޑަރޭޝަން އޮފް ޖާނަލިސްޓުންގެ އަހަރީ އަދަދުގައި ބުނެފައިވަނީ މިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް 94 ނޫސްވެރިން މަރާލާފައިވާ ކަމަށާއި ގާތްގަނޑަކަށް 400 އެއްހާ މީހުން ޖަލަށްލާފައިވާ ކަމަށެވެ.

އެ ޖަމިއްޔާއިން ވަނީ މީޑިއާގައި މަސައްކަތް ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ރަނގަޅު ހިމާޔަތްދީ އަދި އެ މީހުންނަށް ހަމަލާދޭ ފަރާތްތައް ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމަށް ގޮވާލާފައެވެ.

އައިއެފްޖޭގެ ރައީސް ޑޮމިނިކް ޕްރަޑަލިއޭ ވިދާޅުވީ ނޫސްވެރިންގެ ހިމާޔަތާއި ސަލާމަތަށްޓަކައި ބައިނަލްއަގްވާމީ ހަރުދަނާ މިންގަނޑެއް އެކުލަވާލަން ޖެހޭކަމަށާއި، އަދި އެކަންކަން ތަންފީޒު ކުރެވެން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.

އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނީ އިސްރާއީލުން ޣައްޒާއާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަ ކަވަރުކުރާ 68 ނޫސްވެރިން ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާ ކަމަށާއި އެއީ ދުވާލަކު އެކަކަށް ވުރެ ގިނަ ނޫސްވެރިން ކަމަށާއި ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި މީޑިއާތަކުން މަރުވާ މީހުންގެ 72 އިންސައްތަ ކަމަށެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައީ  އިސްރާއީލު ސިފައިން ވައިގެ މަގުންނާއި އެއްގަމު މަގުން ހަމަލާތައް ދެމުން ގެންދާ ޣައްޒާގައި ތިބި ފަލަސްތީނުގެ ނޫސްވެރިން ކަމަށް އެ ޖަމާއަތުން ބުނެއެވެ.

ޑިއުޓީ އަދާކުރަމުން ދަނިކޮށް މަރުވި ނޫސްވެރިން 1990 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އައިއެފްޖޭއިން ރެކޯޑް ކުރަން ފެށި ފަހުން އެންމެ ގިނަބަޔަކު މަރުވެފައިވަނީ ޣައްޒާގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގައި ކަން އެޖަމިއްޔާއިން ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އަދި މިއީ އެހެން ހުރިހާ ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ވުރެ ނޫސްވެރިންނަށް ނުރައްކާތެރި ހަނގުރާމައެއްކަމަށް އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނެފައި ވެއެވެ.

އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނީ ރަޝިއާއިން ހަމަލާދިންތާ ގާތްގަނޑަކަށް ދެ އަހަރު ވީއިރު ވެސް ޔޫކްރެއިން އަކީ ނޫސްވެރިންނަށް ނުރައްކާތެރި ގައުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް އެ ހަނގުރާމައިގައި ތިން ރިޕޯޓަރުންނާއި މީޑިއާގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނެއެވެ.

އަދި އަފްޣާނިސްތާން، ފިލިޕީންސް، އިންޑިއާ، ޗައިނާ އަދި ބަންގްލަދޭޝްގައި މީޑިއާތަކުން މަރުވާ މީހުން ވެސް އެ ޖަމިއްޔާއިން ވަނީ ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ.

އަދި މީޑިއާގައި މަސައްކަތް ކުރާ ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ޖަރީމާތަކަށް އަދަބު ނުދެވޭތީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށް، "މި މަރާ މެދު ފުރިހަމަ އަށް އަލިއަޅުވާލައި، ނޫސްވެރިންގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް" ސަރުކާރުތަކަށް ގޮވާލާފައިވެއެވެ.

އެގޮތުން އުތުރު އަދި ދެކުނު އެމެރިކާގައި މަރާލާފައިވާ ނޫސްވެރިންގެ އަދަދު މިދިޔަ އަހަރުގެ މިހާތަނަށް 29 ގައި ހުރި ނަމަވެސް 2023 ވަނަ އަހަރުގެ މިހާތަނަށް 7 ނޫސްވެރިން ނަށް ދަށްވެފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނީ މެކްސިކޯގެ ތިން މީހަކާއި ޕެރަގުއޭގެ މީހަކާއި ގުއަޓެމާލާގެ މީހަކާއި ކޮލަމްބިއާގެ މީހަކާއި އެމެރިކާގެ އެކަކު މަރާލާފައިވަނީ ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތައް ނުވަތަ ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަމުން ދަނިކޮށް ކަމަށެވެ.

ނޫސްވެރިން މަރުވުމުގެ އަސަރު އެންމެ ކުޑަ ސަރަހައްދަކީ އެފްރިކާ ކަމަށް ވިޔަސް، އެ ޖަމިއްޔާއިން ވަނީ ކެމަރޫން އާއި ލެސޯތޯގައި މަރުވި ތިންނޫސްވެރިންނަކީ ބިރުވެރި މަރުތަކެއް ގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށްފައެވެ.

މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް މީޑިއާ މަސައްކަތްތެރިންގެ ގޮތުގައި އުޅުނު ޖުމްލަ 393 މީހަކު ޖަލުގައި ހައްޔަރު ކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެ ގްރޫޕުން ބުންޏެވެ. އެންމެ ގިނަ މީހުން ޖަލަށް ލާފައިވަނީ ޗައިނާ އާއި ހޮންގްކޮންގްގައި ކަމަށާއި، އެއީ 80 ނޫސްވެރިން ކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އޭގެ އިތުރުން މިޔަންމާއިން 54 ނޫސްވެރިން، ތުރުކީން 41، ރަޝިއާގައި 40 ނޫސްވެރިން، ޔޫކްރެއިންގެ ކްރައިމިއާ، ބެލަރޫސްގައި 35 އަދި މިސްރުން 23 ނޫސްވެރިން ޖަލަށް ލާފައިވާ ކަމަށް އެޖަމިއްޔާގެ ރިޕޯޓްގައި ފާހަގަ ކޮށްފައިވެއެވެ.