ކަނޑު އަޑީގެ ޖާސޫސް، ބެލްގެ ވާހަކަ އަޑުއެހިންތަ؟

ބެލްއާ ބައްދަލުކޮށްލަން ހިނގާށޭ ބުނެފިނަމަ މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުލިބިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ބެލްއަކީ ރާއްޖެފަދަ، ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު ބޮޑު ގައުމަކަށް މުހިންމު އެއްޗެއް ކަމާމެދު ދެބަސްވެވޭކަށް ނެތެވެ. ރޮބޮޓެއް ނަމަވެސް، ބެލްއަކީ ކަނޑުތަކަށް ފަރިތަ މަހެކެވެ. މިނިވަންކަމާއެކު ކަނޑުތަކުގައި ފީނަމުން، ބެލް އެ ކުރަމުންދާ މަސައްކަތަކީ ކަނޑުގެ ދިރުންތަކާބެހޭ ދިރާސާތަކަށް ބޭނުންވާ އެކި ބާވަތް ބާވަތުގެ ޑީއެންއޭ ސާމްޕަލްތައް އެއްކުރުމުގެ މަސައްކަތެވެ.

ކަނޑުގެ އެކި ދިރުންތަކުން ޑީއެންއޭ ސާމްޕަލް ނެގުމުގެ ކަވި މަސައްކަތުގައި ބެލް ހަރަކާތްތެރިވަމުން ދަނީ، އެއްވެސް އަޑެއް ލައްވައިނުލައެވެ. އެއީ ދިރާސާގެ މަގުސަދު އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމައަށް ހާސިލު ކުރުމަށްޓަކައި، ބެލްގެ ކިބައިގައި ކޮންމެހެންވެސް ފުރިހަމަވާން ލާޒިމު ޝަރުތެކެވެ.

ބެލް ފަރުމާކޮށްފައި ވަނީ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތަކުން ނުރައްކާ ކުރިމަތިވެފައިވާ ވެށިތައް ހިމާޔަތްކޮށް، އެ ސަރަހައްދުގައި ހިނގަމުންދާ ކަންކަން ބެލުމަށްޓަކައި، ވެއްޓަށް ވީހާވެސް ގެއްލުން ނުދީ، މައުލޫމާތު ލިބިލިބި ހުންނާނެފަދަ ގޮތަކަށެވެ.

ސްވިސް ފެޑަރަލް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ޓެކްނޮލޮޖީގައި މެކޭނިކަލް އިންޖިނޭރިންގގެ ރޮނގުން ތައުލީމު ހާސިލު ކުރަމުން ދާ ލިއޯން ގޫގެންހައިމް ފާހަގަކުރިގޮތުގައި، އެ މީހުންގެ ބޭނުމަކަށް ވީ، މަސްމަހާމެހި، އޭގެ ގުދުރަތީ ވެށީގައި ދިރިއުޅެމުންދާ އަސްލު ގޮތް ދެނެގަތުމެވެ.

ބެލްގެ ބައެއް ސިފަތަކަށް ބަލާއިރު އޭގެ ނިގުލަކީ ކޮޅުކޮޅަށް އެނބުރި އެނބުރި އޮންނަ، މަޑުމަޑު ނިގުލެކެވެ. އެހެންކަމުން، ފެންގަނޑުގެ ތެރެއަށް މާ ބޮޑު ލޮޅުންތަކެއް ނާދެއެވެ. ކަނޑު ތެރޭގައި އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް މިނިވަންކަމާއެކު ދަތުރުކުރަނީ އާރޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (އޭއައި) ނުވަތަ މަސްނޫއީ ތޫނިފިލިކަމުގެ އެހީގައެވެ. ފަރުތަކުގެ ތެރެއަށް ރަނގަޅަށް ހޭނިލުމަށްފަހު، ޑީއެންއޭ ސާމްޕަލްތަކާއި ހައި-ޑެފިނިޝަން ވީޑިއޯތައްވެސް ރެކޯޑް ކުރެއެވެ.

ސްވިސް ފެޑަރަލް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެސިސްޓަންޑް ރޮބޮޓިކްސް ޕްރޮފެސަރ، ރޮބަރޓް ކެޖްޒްމަން ވިދާޅުވިގޮތުގައި އެފަދަ ސަރަހައްދުތަކަކީ އާންމުކޮށް ދަތުރުފަތުރުކުރަން ގެންގުޅޭ ބުރަފަތިލީ ނިޒާމުތަކުގެ ބޭނުން ކޮށްގެން އެންމެ ފުރިހަމަ ދިރާސާއެއް ކުރެވޭނެ ސަރަހައްދުތަކެއް ނޫނެވެ. ބުރަފަތީގެ އަޑަށް، މަސްމަހާމެހި، ގާތަކާއި މުރަކަތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ފިލާނެކަން އޭނާ ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާއެވެ.

ބެލްއަކީ ގާތްގަނޑަކަށް މީޓަރެއްހާ ދިގު، ރޮބޮޓް މަހެކެވެ. ފެނުން މަތީގައި އޮންނައިރު ބެލްގެ ބަރުދަނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 10 ވަރަކަށް ކިލޯ ހުރެއެވެ. ކޮޅުކޮޅަށް ފީނުމަށްޓަކައި ބެލް ބޭނުންކުރަނީ ސިލިކޯނުން ހަދާފައިވާ 2 ކޮތަރިގަނޑެވެ. އެ ކޮތަރިގަނޑުގައި، ފެން ދައުރުވާނެހެން ލޯވަޅުތަކެއްވެސް އަޅާފައި ހުރެއެވެ.

ބެލް އެއްކުރާ ޑީއެންއޭ ސާމްޕަލްތައް ނަގައި، ބެޓެރީ އާކުރުމާ ދެމެދު ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް 2 ގަޑިއިރެއްހާއިރުގެ ވަގުތު ހޭދަވެއެވެ.

ދިރާސާ ޓީމުގެ އުއްމީދަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގަދައަށް މަސްވެރިކަން ކުރުމާއި، އެކި ކަހަލަ ތަޣައްޔަރުކަމުގެ ސަބަބުން، ނާޒުކު ހާލެއްގައި އޮތް ކަނޑުގެ ވެއްޓާބެހޭ ދިރާސާތައް ކުރުމަށް، ބެލްގެ ސަބަބުން އިތުރު ބަޔަކަށް އެހީތެރިކަމެއް ލިބުމެވެ. މޫސުމީ ނޭދެވޭ ބަދަލުތަކާބެހޭ ދިރާސާތަކުގައި ވެސް ބެލްއަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެވިދާނެ ކަމަށް ދިރާސާ ޓީމުން އުއްމީދުކުރެއެވެ.