ރާއްޖެ ނެތިގެންދިއުމުގެ ނުރައްކާތެރި ސިގުނަލެއް

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނާޒުކު ތިމަވެއްޓަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރަމުންދާ ވާހަކައަކީ އަބަދުވެސް ދެކެވެމުންދާ ވާހަކައެކެވެ. ވަކިން ޚާއްސަކޮށް މި ދުވަސްވަރު ތިމާވެށީގެ ވާހަކަ ދެކެވޭ މިންވަރު ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މި ވާހަކަ ކިތަންމެ ގިނައިން ދެކެވުނަސް މިއީ ކިހާ ސީރިއަސް ކަމެއްކަން ގިނަ މީހުންނަށް ނޭނގެއޭވެސް ބައެއް ފަހަރު ހިތަށް އަރައެވެ. އެހެންނޫނީ މި ހުރިހާ ކަމެއް އެނގިހުރެވެސް މިކަންކަމާ އަޅާލަން ބޭނުންނުވަނީ ކަމަށް ވެދާނެއެވެ.

މިހާރު ބަލާލި ކޮންމެ ދިމާލަކުންވެސް ތިމާވެއްޓަށް ކުރަމުންދާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ފެނެއެވެ. އިހުސާސްކުރެވެއެވެ. މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް ގުޅިލާމެހެނީ ދުނިޔޭގެ ފިނިހޫނުމިން މައްޗަށް ދާ މިންވަރާއެވެ. މިކަމުން ކުރާ އަސަރު ރާއްޖެ ކަހަލަ ކުޑަ ގައުމަކުން މާ ބޮޑަށް ފެންނާނެއެވެ. އަދި ފެންނަމުންވެސްދެއެވެ. ހަމައެކަނި ހިކިފަސް ތަންތަނަކުން ނޫނެވެ. ރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރާ ކަނޑުތަކަށް ބަލާލިނަމަވެސް މިކަމުން ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރު ފެނެއެވެ.

މިގޮތުން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުފަޅުތަކުގައި ހުރި މުރަކަތައް މަރުވުމާއި، މި ތަންތަނުން ފެންނަ ދިރުންތައް މަދުވުމަކީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. މީގެއިތުރުން މޫސުމީ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އިންތިހާއަށް އުފުލެމުންދާކަމީވެސް މިއަދު ކަންބޮޑުވާން ޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކަކީ އުފެދުމުގައިވެސް ތިރިކޮށް އުފެދިފައިވާ ރަށްތަކެއް ކަމުން މިރަށްތަކަށް މިކަމުން އޮތް ނުރައްކާ މާ ބޮޑެވެ.

މިކަމުގެ ބިރުވެރިކަން ކިޔައިދެއްވައި މޯލްޑިވްސް މީޓިއޮރޮލޮޖިކަލް ސަރވިސްގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އަލީ ޝަރީފް ވިދާޅުވީ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އަހަކު 4 މިލިމީޓަރަށް އުފުލެމުންދާކަމަށެވެ. މި ރޭޓުގައި ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލެމުންދާނަމަ ކުރިއަށްއޮތް އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އެތައް ގުނައަކަށް ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލިގެންދާނެ ކަމަށް އަލީ ޝަރީފް ވިދާޅުވިއެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކަށް ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކަލަކަށް ވާނެ ކަމަށާއި، ރާއްޖޭގެ ބައެއް ރަށްތައް އަޑިއަށް ދިއުންވެސް އެކަށީގެންވާކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލެމުންދާ މިންވަރުންވެސް އެނގެނީ މިހާރަށްވުރެ ބޮޑަށް މޫސުމީ ބަދަލުތައް ކުޑަކުރަން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަންޖެހިފައިވާ ކަމެވެ. މިހާރު ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކުގެ ހާލަތަށް ބަލާލިޔަސް މި ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން 90 އިންސައްތަ ރަށަށް އުދަ އަރާކަމަށް ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފައެވެ. އަދި 97 އިންސައްތަ ރަށުގެ ގޮނޑުދޮށްތައް ދަނީ ގިރަމުންނެވެ.

މިކަމުގެ ގިނަ ވާހަކަތަކެއް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސާލިހުވެސް ގެންދަވަނީ އެކި ފޯރަމްތަކުގައި ދައްކަވަމުންނެވެ. މިގޮތުން ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސް ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް ކޮންފަރެންސް އޮފް ދަ ޕާޓީސް (ކޮޕް26)ގެ ވޯލްޑް ލީޑަރސް ސަމިޓްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ރައީސް ވަނީ ދުނިޔޭގެ ފިނިހޫނުމިން 1.5 ޑިގްރީގައި ހިފެހެއްޓިފައި ނުވާކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. އަދި ފިނިހޫނުމިން 2 ޑިގްރީއަށް މައްޗަށް ދިޔަ ނަމަވެސް، ރާއްޖެ ދެމިއޮތުމަށް ހުރަސްތަކެއް އެޅިގެންދާނެކަން ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި ރައީސް ވަނީ ދުނިޔޭގެ ފިނިހޫނުމިން 1.5 ޑިގްރީއަށްވުރެ މައްޗަށް ދިޔަ ނުދިނުމަށް މެމްބަރު ގައުމުތަކަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ.

މިހާހިސާބުންވެސް މިއީ ކިހާ ނުރައްކާތެރި ކަމެއްކަން އެނގިގެންދެއެވެ. ވަކިން ޚާއްސަކޮށް ރާއްޖެފަދަ ކުޑަ ގައުމަކަށް މިއިން ކުރާނެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެނގިގެންދެއެވެ. މިކަމަކީ ހަމައެކަނި ސަރުކާރުތަކުން އަޅާލާ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅަކުން ހައްލު ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިކަން ހައްލުކުރުމަށް ފަރުދުންގެ ފެންވަރުގައި ކުރެވެންހުރި ކަންކަންވެސް ކުރަންޖެހެއެވެ. އެހެންނޫނީ މި ކުޑަ ކުޑަ ރާއްޖެ ނެތިދިއުމަކީވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.