މިސްކިތް އެޅުމުން ފެށިގެން ދަންޖައްސާ ވާގަނޑު ގަންނަން ވެސް ކޮރަޕްޝަން އޮންނާނެ، ފްރޭމް ކޮށްގެން މީހަކު މަރާ ހިސާބަށް ދިއުމަކީ އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުން: ކުޑޫ
16 ނޮވެމްބަރު 2026 | ހޯމަ 05:05މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ބިލަށް މަޖިލީހުގައި ބަހުސްކުރައްވަމުން، ރާއްޖޭގެ އަދުލު އިންސާފުގެ ނިޒާމާއި މުއައްސަސާތަކުގައި ކޮރަޕްޝަން އޮތް މިންވަރާ މެދު ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު އިބްރާހީމް ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފި. ނިޒާމުގެ ތެރެއިން މީހުން ފްރޭމްކުރުމުގެ ބިރު އޮތްކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އިންސާފުވެރި ޝަރީއަތެއް ކަށަވަރުނުކޮށް މީހެއްގެ ފުރާނަ ނަގާލުމާ މެދު އޭނާ ސުވާލު އުފެއްދެވި. މި ބިލަކީ މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމާއި ތަންފީޒުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތްތައް ހަރުދަނާކުރުމަށް ސަރުކާރުން ހުށަހެޅި ބިލެއް


ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު އިބްރާހީމް (ކުޑޫ) | ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް
މިސްކިތް އެޅުމާ ހަމައިން ފެށިގެން ގޮސް ދަން ޖައްސާ ވާގަނޑު ގަންނަން ވެސް ކޮރަޕްޝަން އޮންނާނެ ކަން އެއީ މިއަދު މިގައުމުގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުންގެ ވެސް ގަބޫލު ކުރާނެ ހިތި ހަގީގަތެއް ކަމަށާއި އެންމެ ބޮޑު އެއް ކަންބޮޑުވުމަކީ ފްރޭމްކޮށްގެން މީހަކު މަރާ ހިސާބަށް ދިއުމާ މެދު ސުވާލު އުފެދުން ކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު އިބްރާހީމް (ކުޑޫ) ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
ހޯމަ ދުވަހުގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާގައި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން، ގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ހައްނާން މުހައްމަދު ރަޝީދު ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމާއި އަދަބު ތަންފީޒު ކުރުމާބެހޭ ބިލަށް ވަނީ ބަހުސްކޮށްފަ އެވެ. އެ ބިލަށް ބަހުސް ކުރައްވަމުން މެންބަރު ކުޑޫ ވިދާޅުވީ މިއަދު މި ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ އެންމެ ގިނައިން ސުވާލު އުފައްދާ އެއް ކަމަކީ އަދުލު އިންސާފް ގާއިމުކުރެވެނީ ރަނގަޅަށް، އެންމެ ހެޔޮ ގޮތަށް ކަމާމެދު ކަމަށެވެ.
ޖިންސީ ގޯނާ ކޮށްގެން ޖަލުގައި ހުކުމް ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭ މީހުންގެ ތެރެއިން 240 މީހުންގެ ތެރެއިން 20 މީހުން ތިބީ ގޭގައި. މާލެ ސަރަހައްދުގައި އެމީހުން ގިނައިން ތިބީ. އެމީހުން ސައި ހޮޓާ ކެފޭ ރެސްޓޯރެންޓުތަކަށް ވަންނަމުން ދޭ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަންބޮޑުވުން އޮތް ކަމެއް. މިހާ ހިސާބުން އުފެދޭ ސުވާލަކީ އަދުލު އިންސާފު ގާއިމުކުރެވޭ ތޯ އަޅުގަނޑުމެންނަށް. މިކަހަލަ ކަންތައް މިހެން ހުރިހާ ހިނދަކު މިކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރަނގަޅަށް ކުރެވޭނެ ބާ އޭ. މިއީ ހަމަ ޝައްކު ކުރެވޭނެ ކަންތައްތައްމުހައްމަދު އިބްރާހީމް (ކުޑޫ)
އޭގެ އިތުރުން ކޮރަޕްޝަންގެ މައްސަލަތައް ވެސް އިންތިހާ އަށް މިގައުމުގައި އޮތް އިރު ފާއިތުވި ހަފްތާގައި ވެސް ރޯޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އާރްޑީސީ) ގެ 300 އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާއެއްގެ ލިޔެކިޔުން ނެތް ކޮރަޕްޝަންގެ ވާހަކަ ފެންމަތިވެގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށް މެންބަރު ވިދާޅުވި އެވެ. މިއީ ހައްތަހާ ވެސް އެކަމުގައި ކަންބޮޑުވުން ހުރި ކަންކަން ކަމަށް މެންބަރު ވިދާޅުވި އެވެ.
މި ދައްކަނީ ސްޓޭޓް އޯންޑް ރައްޔިތުންގެ ކުންފުނިތަކުގެ ވާހަކަ. މި ދައްކަނީ ކުޑަ ފައިސާގެ އަދަދެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫން. މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމައުގެ ކަންކަން ގޮސްފައި އޮތް ހިސާބު. މިސްކިތް އެޅުމުން ފެށިގެން ހައްޖު ކޯޓާއާ ހިސާބަށް ވެސް މިދަނީ އޮޅުވާލަމުން. މިހެން ކަންކަން ހުރީމައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަންބޮޑުވުން އޮވޭ. މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރެވޭނީ ރަނގަޅަށް ބާއޭ. މިސްކިތް އެޅުމާ ހިސާބުން ފެށިގެން ދަން ޖައްސާ ވާގަނޑު ގަންނަން ވެސް ކޮރަޕްޝަން އޮންނާނެ ކަން އެއީ ހަމަ ކަނޑައެޅިގެން އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ގަބޫލު ކުރާނެ ހިތި ހަގީގަތެއް. ވަރަށް އިންސާފުވެރި ޝަރީއަތެއް ކޮށްގެން ނޫނީ މީހެއްގެ ފުރާނަ ނަގާލައިގެން ނުވާނެ. ރާއްޖޭގެ ޖިނާއީ އަދުލުގެ ނިޒާމުގައި ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ހުރިކަން އެއީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ދެބަސް ނުވާނެ ހަގީގަތެއް. ކަންބޮޑުވުމަކީ މި ބިލް ގާނޫނަކަށް ވުމުން ފްރޭމްކޮށްގެން މީހަކު މަރާ ހިސާބަށް ގޮސްދާނެތޯ. އެއީ އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުންމުހައްމަދު އިބްރާހީމް (ކުޑޫ)
އެ ބިލުގައި ބިލު ހުށަހެޅި މަގްސަދެއް ކަމުގައި ބުނެފައި ވަނީ ގާނޫނު އަސާސީ އާއި ބައިނަލްއަގްވާމީ ކަމާގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި، އާންމު ރައްޔިތުންގެ އަދި ކުށްވެރިޔާގެ ހައްގުތަކަށް ރިއާޔަތް ކުރެވިގެން، ރާއްޖޭގައި މީހެއްގެ މައްޗަށް މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމާއި އަދަބު ތަންފީޒު ކުރުމާއި ގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތު ބަޔާންކުރާ ހަރުދަނާ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ތައާރަފް ކުރުމެވެ.
އެގޮތުން މި ބިލުގައި ރާއްޖޭގައި މީހެއްގެ މައްޗަށް މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުގައި ކޯޓުތަކުން އަމަލުކުރަން ޖެހޭ އުސޫލުތައް ކަނޑައަޅައި، މަރުގެ އަދަބެއް ތަންފީޒުކުރުމުގެ ގޮތުން ދައުލަތުން ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމްތަކާއި، މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުނު މީހާއަށް ލިބިގެންވާ ހައްގުތަކާއި، އަދަބު ތަންފީޒު ކުރުން މަނާކުރާ ހާލަތްތަކާ ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށް އެނޫން ވެސް މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމާއި، އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމާ ގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތު ބަޔާންކުރުން ކަމަށް ވެސް ބިލުގައިވެ އެވެ.
އެ ބިލުގައި ބުނީ ގާނޫނުގެ ދަށުން، ކުށްވެރިޔާގެ މައްޗަށް މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ކަންކަން ބަލަހައްޓާނީ 7 މެންބަރުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ކޮމިޓީއަކުން ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެ ކޮމިޓީގައި ހިމެނޭނީ ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްގެ ކޮމިޝަންޑް އޮފިސަރަކާއި، ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުގެ އިސް އޮފިސަރެއް، ޕްރޮސެކިއުޓަރެއް، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރެއް، ޑޮކްޓަރެއް، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ފަރާތެެއްގެ އިތުރުން ދީނީ ތަގްރީރު ކުރުމާއި ދީނީ ނަސޭހަތް ދިނުމުގެ ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ފަރާތެކެވެ.










