ބްރިކްސް ސަމިޓް: މި އިއްތިހާދަކީ ހުޅަނގުގެ ބާރުގަދަ ދުނިޔެއަށް އޮތް ހަގީގީ ގޮންޖެހުމެއްތަ؟
11 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 | ހުކުރު 14:19ހުޅަނގުގެ ނުފޫޒު ކުޑަކޮށް، ދުނިޔޭގެ ދެކުނު ބިތުގެ ގައުމުތަކުގެ ބާރުވެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް އުފެއްދި ބްރިކްސް އިއްތިހާދުގެ ސަމިޓު އިންޑިއާގައި ބޭއްވުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާއިރު، މެންބަރު ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ހުރި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކުގެ ސަބަބުން ގޮންޖެހުންތަކެއް ވަނީ ކުރިމަތިވެފައި. އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބޮޑު ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދި ނަމަވެސް، އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް ބަރޯސާވާންޖެހުމާއި ސިޔާސީ މަސްލަހަތުތައް ތަފާތުވުމުން، ހުޅަނގުގެ ނިޒާމަށް ފުރިހަމަ ބަދަލެއް ގެނައުމަށް މި އިއްތިހާދަށް އަދިވެސް ދަތިތަކެއް އެބަހުރި

ކަޒާންގައި ބޭއްވި ބްރިކްސްގެ އިސްވެރިންގެ ސަމިޓްގެ ތެރެއިން | ގެޓީ އިމޭޖަސް
ބްރިކްސްގެ މެންބަރު ގައުމަކަށް މަސްތަކެއް ވަންދެން ހަމަލާތަކެއް އަމާޒުވަމުންދާއިރު، އެ ގައުމުން ވެސް ދަނީ އެ އިއްތިހާދުގެ އެހެން މެންބަރު ގައުމުތަކަށް ރައްދުގައި ހަމަލާތައް ދެމުންނެވެ.
މި އަހަރު ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން އެންމެ ބޮޑަށް ހުއްޓިފައިވާ، އަދި އިގްތިސާދުތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެމުންދާ ހަނގުރާމައާ މެދު އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ކުރާ ތިންވަނަ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން، މި ހަފުތާ ބަންދުގައި އެ ހުރިހާ ގައުމުތަކެއް އެއް މޭޒެއްގެ ދޮށަށް ޖަމާވާނެ އެވެ.
އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާ އިސްވެ އޮވެ ކުރާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން، އީރާނާއި ޔޫއޭއީ ފަދަ މެންބަރު ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދިފައިވީ ނަމަވެސް، އިންޑިއާއިން އަންނަނީ ހޮނިހިރު ދުވަހުން ފެށިގެން ބާއްވާ ބްރިކްސްގެ އިސްވެރިންގެ ސަމިޓާއެކު މި އިއްތިހާދުގެ ނުފޫޒު ގަދަކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ރަޝިޔާގެ ރައީސް ވްލަޑިމިއަރ ޕޫޓިން ހުކުރު ދުވަހުގެ ހެނދުނު ވަނީ ނިއު ދިއްލީއަށް ވަޑައިގެންފަ އެވެ.
ނިއު ދިއްލީގައި ސެޕްޓެމްބަރު 12 އިން 13 އަށް ބާއްވާ މި ސަމިޓް މި ބާއްވަނީ، 2024 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ބްރިކްސްގެ މެންބަރެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އީރާނަށް، އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ހަމަލާދޭން ފެށިތާ ހަ މަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފަހުންނެވެ. ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް (ޔޫއޭއީ) ވެސް އެ އަހަރު ވަނީ މި އިއްތިހާދާ ގުޅިފަ އެވެ.
އަލަށް ކުރިއަރަމުން އަންނަ ގައުމުތަކުގެ މި ގްރޫޕްގައި ހިމެނެނީ ބްރެޒިލް، ރަޝިޔާ، އިންޑިއާ، ޗައިނާ، ދެކުނު އެފްރިކާގެ އިތުރުން ފަހުން ގުޅުނު އީރާން، ޔޫއޭއީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، މިސްރު، އިތިއޯޕިއާ އަދި އިންޑޮނޭޝިއާ އެވެ. މި އިއްތިހާދު އުފެއްދީ ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން ދުނިޔޭގައި ހިންގާ ނިޒާމަށް ގޮންޖެހުމަށެވެ.
ނަމަވެސް، މި އިއްތިހާދަށް 20 އަހަރު ފުރެން ގާތްވެފައިވާއިރު، މުހައްލިލުން ބުނަނީ ބްރިކްސްގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ބާރުތައް އެކި ފަރާތްތަކަށް ބެހިގެންދިޔުމަށް މަގުފަހިވި ނަމަވެސް، ހުޅަނގުގެ ނިޒާމުގެ ބަދަލުގައި ވަރުގަދަ އެހެން ނިޒާމެއް ބިނާކުރުމަށް އެ އިއްތިހާދަށް ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
ހުޅަނގުގެ ނުފޫޒު އޮންނަ މުއައްސަސާތަކުން ބޭރުން، ދުނިޔޭގެ ދެކުނު ބިތުގެ ގައުމުތަކަށް (ގްލޯބަލް ސައުތު) ބާރުވެރިކަމާއި އިގްތިސާދީ ފުރުސަތުތައް ހޯދައިދިނުމަށް މި އިއްތިހާދުން މަސައްކަތް ކުރެ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އަދިވެސް ދުނިޔޭގައި ޑޮލަރުގެ ނުފޫޒު ގަދަވުމާއި، ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ހުރި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކުގެ ސަބަބުން ޚާރިޖީ ސިޔާސަތާއި ސަލާމަތީ ކަންކަމުގައި ގުޅިގެން ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ހުރަސްތަކެއް ހުރި ކަމަށް މުހައްލިލުން ފާހަގަކުރެ އެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ބައެއް މާހިރުން ދެކޭގޮތުގައި ބްރިކްސްގެ ކާމިޔާބީ މިނަންޖެހޭނީ ހުޅަނގުގެ މުއައްސަސާތަކަށް ބަދަލުގައި އެހެން ނިޒާމެއް ގެނެވޭ މިންވަރަކުން ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ހުޅަނގުގެ ނުފޫޒު ހިންގުމަށް އެ އިއްތިހާދުގެ ސަބަބުން އުނދަގޫވާ މިންވަރަކުންނެވެ.
"ބްރިކްސްއިން އިސްނަގައިގެން ކުރާ ކަންކަމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އުންމީދުކުރި ފަދަ ބޮޑު އިންގިލާބަކަށް ނުވާތީ، އެކަންކަމުގެ އަގު ވަޒަންނުކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ ވިސްނުމެއް ގެންގުޅެވޭ،" ބްރެޒިލްގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ސައޮ ޕައުލޯގެ ބްރިކްސް ސްޓަޑީޒް ގްރޫޕްގެ ދިރާސާވެރިން ކަމަށްވާ އޮކްޓާވިއޯ އޮލިވޭރާ އަދި އެންޒޯ ގޮޑީނިއޯ އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
އެ ބޭފުޅުން އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ބްރިކްސްއަކީ އދ. ފަދަ ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ހުރި މުއައްސަސާއަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، ހުޅަނގުގެ ނުފޫޒުން ބޭރުން ދެކުނު ބިތުގެ ގައުމުތަކުގެ އަޑު އުފުލުމަށާއި އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް އޮތް މުހިންމު ޕްލެޓްފޯމެއް ކަމަށެވެ.
ހުޅަނގަށް ގޮންޖެހުމަށް އުފެދުނު އިއްތިހާދެއް
ބްރިކްސް އުފެދުނީ އެމެރިކާ އިސްވެ އޮންނަ ހުޅަނގުގެ ނިޒާމަށް ގޮންޖެހުމަށް ކަމަށް ވިޔަސް، އެއީ އެ ނިޒާމު އެއްކޮށް ބަދަލުކޮށްލަން އުފެއްދި އެއްޗެއް ނޫން ކަމަށް މުހައްލިލުން ބުނެ އެވެ.
މި އިއްތިހާދު އުފެދުނީ 2008 ވަނަ އަހަރުގެ މާލީ ކާރިސާއަށް ފަހުގަ އެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރި ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުޓީއޯ) މެދުވެރިކޮށް ދެކުނު ބިތުގެ ގައުމުތަކަށް ފައިދާވާނެ ގޮތަށް ވިޔަފާރީގެ ނިޒާމު އިސްލާހުކުރުމަށް ކުރި "ދޯހާ ރައުންޑް" ގެ މަޝްވަރާތައް ނާކާމިޔާބުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.
"ކުރިއަރާފައިވާ ގައުމުތަކުގެ ގޮތުގައި ދެން ބެލެވޭނެ ގައުމުތަކަށް ގަބޫލުކުރެވުނީ، އެ ގައުމުތަކުގެ އަޑު އެންމެ ބޮޑަށް އިވޭނީ ގްރޫޕެއްގެ ގޮތުގައި އިންތިޒާމުވެގެން މަސައްކަތް ކުރުމުން ކަމަށް،" އޮލިވޭރާ އަދި ގޮޑީނިއޯ ވިދާޅުވި އެވެ.
ބްރެޒިލްގެ މި ދިރާސާވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ބްރިކްސް އުފެދުނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ސަގާފީ ޖަމިއްޔާތަކާއި އދ. އިން ބޭރުން ތަރައްގީގެ އެޖެންޑާއެއް ކުރިއެރުވުމަށް އެ ގައުމުތަކުން ކުރި މަސައްކަތުގެ ތެރެއިންނެވެ. އެހެންކަމުން، އެ އިއްތިހާދު އުފެދުނު އަސްލަކީ ވެސް ހުޅަނގުގެ ނިޒާމަށް އޮތް ގޮންޖެހުމެކެވެ.
އަލަށް ކުރިއަރަމުން އަންނަ ބާރުތަކުން ބޭނުންވީ ހުޅަނގުގެ ނުފޫޒު އޮންނަ މުއައްސަސާތަކުގެ މައްޗަށް ބޮޑު ބާރެއް ހޯދުމަށެވެ. ކެނެޑާގެ ކާލްޓަން ޔުނިވަރސިޓީގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރ ޝޯން ބާޖަސް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މިއަދު ވެސް މި ގްރޫޕް އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ބާއްވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ މި އެވެ.
"ބްރިކްސް ގައުމުތައް ގުޅުވައިދޭ ދެ ކަމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ވިޔަފާރީގެ ތެރެއިން ގިނަ ފައިސާ ހޯދުމާއި، އިންސާނީ ހައްގުތަކާއި ޑިމޮކްރަސީގެ ނަމުގައި ހުޅަނގުން ދޭ ނަސޭހަތްތަކަށް ނިމުމެއް ގެނައުން،" ބާޖަސް އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
މުހައްލިލުން އެއްބަސްވާ ގޮތުގައި، ބްރިކްސްގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ މިހާރު އޮތް ބައިނަލްއަގުވާމީ ނިޒާމު އުވާލުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ނިޒާމަށް އިސްލާހު ގެނައުމާއި އަމިއްލަ މިނިވަންކަން ބޮޑުކުރުމެވެ.
"ޖީ7 ގެ މެންބަރުން ދުނިޔެ ހިންގުމުގައި އުފުލާ ޒިންމާތައް ބްރިކްސްއިން އުފުލަން ބޭނުންވާންވީ ކީއްވެ؟" ބާޖަސް ސުވާލު އުފެއްދެވި އެވެ.
އޭނާ ތަފްސީލުކޮށްދެއްވި ގޮތުގައި، ބްރިކްސްއިން ވަނީ މެންބަރު ގައުމުތަކުގެ މަސްލަހަތުތައް ކަމަށްވާ ގައުމީ ތަރައްގީއާއި ފަގީރުކަން ނައްތާލުމަށް މަގުފަހިވާނެ ފަދަ ވިޔަފާރިއާއި އިންވެސްޓްމަންޓްގެ އާ މަގުތަކެއް ދައްކައިދީފަ އެވެ.
"ޝަރުތުތަކެއް ނެތި ޗައިނާއިން ތަރައްގީއަށް އެހީތެރިވުމާއި، ބްރެޒިލުން މަރުކަޒީ ބޭންކުތަކުގެ މެދުގައި ސީދާ ފައިސާ ބަދަލުކުރުމާ މެދު ކުރާ މަޝްވަރާތަކަކީ މީގެ އެންމެ ސާފު މިސާލުތައް،" ބާޖަސް ވިދާޅުވި އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބްރިކްސް ގައުމުތަކުގެ މެދުގައާއި، އާންމުކޮށް ދެކުނު ބިތުގެ ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި އިގްތިސާދީ މުއާމަލާތްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ވޯލްޑް ބޭންކާއި އައިއެމްއެފް ފަދަ މުއައްސަސާތަކުން އެހީ ދިނުމުގައި ކުރިން ކުރިމަތިކުރި އިންސާނީ ހައްގުތަކާއި ޑިމޮކްރަސީގެ ޝަރުތުތައް މިހާރު ކުޑަވަމުންދާ ކަމަށް ބާޖަސް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް މުހައްލިލު ގާއި ބާޓަން ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، 2000 ގެ ކުރީކޮޅު ބްރިކްސް އުފެދުނުއިރު "ހުޅަނގު" މާނަކުރި ގޮތާއި މިހާރު އެ ލަފުޒުގެ މާނަ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަދަލުވެފަ އެވެ.
"އެމެރިކާއާއި ޔޫރަޕާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުމަށް ބުރޫއަރައި، ހުޅަނގުގެ ބާރު މިހާރު ދަނީ ބައިބައިވަމުން. އެހެންކަމުން ބްރިކްސްއިން ގޮންޖަހަނީ ކޮން ބަޔަކަށް ކަމެއް، އެމެރިކާއަށްތޯ ނުވަތަ ޔޫރަޕަށްތޯ، މިހާރު ސާފެއް ނޫން،" ބާޓަން އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
އިގްތިސާދީ ބޮޑު ބާރެއް، އެކަމަކު ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ބާރު ކުޑަ
ބްރިކްސްގެ އިގްތިސާދީ ބަރުދަން ބޮޑު ނަމަވެސް، އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި އެ ބާރު ބޭނުންކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ކުޑަ ކަމަށް މުހައްލިލުން އެއްބަސްވެ އެވެ.
ޖިއޯސްޓްރެޓީޖިކް މުހައްލިލު އިމްރާން ޚާލިދު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ ގާތްގަނޑަކަށް ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ހިއްސާކުރަނީ ބްރިކްސް ގައުމުތަކުންނެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ 40 އިންސައްތައާއި، ތެޔޮ އުފެއްދުމުގެ 44 އިންސައްތަ އަދި ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރީގެ ހަތަރުބައިކުޅަ އެއްބައި ހިއްސާކުރަނީ މި އިއްތިހާދުންނެވެ.
އައިއެމްއެފްގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ޖީ7 ގެ ގައުމުތައް 1 އިންސައްތައިގައި ކުރިއަރާއިރު، ބްރިކްސްގެ 11 މެންބަރު ގައުމު މި އަހަރު 3.7 އިންސައްތައިގައި ކުރިއަރާނެ އެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ބްރިކްސްގެ ގައުމުތަކުގެ ނުފޫޒު ކުޑަ ކަމަށް ޚާލިދު ވިދާޅުވި އެވެ.
"ބްރިކްސްއިން އުފެއްދި ނިއު ޑިވެލޮޕްމަންޓް ބޭންކް (އެންޑީބީ) އިން 2024 ގެ ނިޔަލަށް ފާސްކޮށްފައިވަނީ ޖުމްލަ 39 ބިލިއަން ޑޮލަރު. މިއީ ވޯލްޑް ބޭންކުން މަދު މަސްތަކެއްގެ ތެރޭގައި ދޭ އެހީގެ މިންވަރު. އަދި އެ ބޭންކުން ވެސް ގިނަ ފައިސާ ހޯދަނީ ޑޮލަރުން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ބްރެޒިލްގެ ދިރާސާވެރިން ކަމަށްވާ އޮލިވޭރާ އަދި ގޮޑީނިއޯ ވެސް ވިދާޅުވީ، އެންޑީބީން ހުޅަނގަށް ގޮންޖެހޭ ފަދަ އާ އުސޫލުތަކެއް ތައާރަފުކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށާއި، އޭގެ ގިނަ ސިފަތައް ހުރީ މިހާރު ވެސް ހުރި ބައިނަލްއަގުވާމީ ބޭންކުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަމަށެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ޖީޑީޕީއަށް ބްރިކްސްއިން ކުރާ ހިއްސާ އަދިވެސް އުޅެނީ ޖީ7 އަށް ވުރެ ފަހަތުގައި ކަމަށާއި، މި ކުރިއެރުން ވެސް ބިނާވެފައިވަނީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ޗައިނާއާއި އިންޑިއާގެ މައްޗަށް ކަމަށް އެ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވި އެވެ.
ހުޅަނގުގެ އިގްތިސާދީ ބާރަށް ގޮންޖެހުމުގައި ބްރިކްސްއަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކީ އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް ބަރޯސާވާން ޖެހުން ކަމަށް މުހައްލިލުން އެއްބަސްވެ އެވެ.
"ޑޮލަރުގެ ބަދަލުގައި އެހެން ފައިސާއެއް ބޭނުންކުރުމާ މެދު ގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދެކެވުނު ނަމަވެސް، ބްރިކްސްގެ ގިނަ ވިޔަފާރިތައް އަދިވެސް ހިންގަނީ ޑޮލަރުން. އަދި ގިނަ ގައުމުތަކުގެ ރިޒާވްގައި ވެސް ހުރީ ޑޮލަރު. މީގެ ސަބަބުން އެ ގައުމުތަކުގެ ސިޔާސަތުތައް މިނިވަންކަމާއެކު ހިންގުމަށް ހުރަސްއެޅޭ،" ބްރެޒިލްގެ ދިރާސާވެރިން ވިދާޅުވި އެވެ.
ޗައިނާއިން ޔުއާން ބޭނުންކުރުމަށް ބާރުއަޅާއިރު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން އެހެން ފައިސާތަކުން ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކޮށްފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް ކުރިއަށް އޮތް 10 އަހަރު ތެރޭގައި ވެސް ޑޮލަރަށް ސީދާ ގޮންޖެހުމެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަކަށް ނުބެލެވެ އެވެ.
"މުޅި އިއްތިހާދު އެކުގައި ޑޮލަރު ދޫކޮށްލަނީއެއް ނޫން. ވަކިވަކި މެންބަރު ގައުމުތަކުން އެ ގައުމުތަކުގެ މުއާމަލާތްތަކުގައި ޑޮލަރު ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުކުރަނީ،" ޚާލިދު ވިދާޅުވި އެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އޮލިވޭރާ އަދި ގޮޑީނިއޯ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ބްރިކްސްގެ އިގްތިސާދީ ކާމިޔާބީތައް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ އެވެ. އެންޑީބީއަކީ ހުޅަނގުގެ ގައުމެއް ނުހިމެނޭ ގޮތަށް އުފެއްދި ފުރަތަމަ މާލީ މުއައްސަސާ އެވެ.
އަދި 2024 ވަނަ އަހަރު ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، އީރާން އަދި ޔޫއޭއީ ފަދަ ތެޔޮ އުފައްދާ ބޮޑެތި ގައުމުތައް ގުޅުމުން، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރުގައި ބްރިކްސްގެ ނުފޫޒު ވަނީ ގަދަވެފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ޗައިނާގެ "ބެލްޓް އެންޑް ރޯޑް އިނީޝިއޭޓިވް" މެދުވެރިކޮށް ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުން، ވޯލްޑް ބޭންކާއި އައިއެމްއެފްގެ ބަދަލުގައި ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ގައުމުތަކަށް އާ ފުރުސަތުތަކެއް ލިބެމުންދާ ކަމަށް އެ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވި އެވެ.
އުންމީދުތައް އެއްގޮތް، މަސްލަހަތުތައް ތަފާތު
ބްރިކްސްގެ އެންމެ ބޮޑު ބާރަކީ ދުނިޔޭގެ ބޮޑު އާބާދީއެއް ތަމްސީލުކުރުން ކަމަށް ވިޔަސް، އެއީ އެ އިއްތިހާދުގެ އެންމެ ބޮޑު ނިކަމެތިކަން ވެސްމެ އެވެ. އެއީ މެންބަރު ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި އޮތް ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެވެ.
މިދިޔަ މޭ މަހު އިންޑިއާގައި ބޭއްވި ޚާރިޖީ ވަޒީރުންގެ ބައްދަލުވުމުގައި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ކުރާ ހަނގުރާމައާ މެދު އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވުނެވެ.
"މޭ މަހުގެ ބައްދަލުވުން ނިމުނީ ބަޔާނެއް ނެރެވޭ ގޮތް ނުވެ. އެއީ އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ އަމަލުތައް ކުށްވެރިކޮށް ނަން ހާމަކުރަން އީރާނުން ބޭނުންވިއިރު، ޔޫއޭއީން އެކަމަށް އެއްބަސްނުވުމުން،" ޚާލިދު ވިދާޅުވި އެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގައި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ ހުރިހާ ހުށަހެޅުމެއް އައީ ދެކުނު ބިތުގެ ގައުމުތަކުން ކަމަށާއި، ވޮޝިންޓަނުން އެފަދަ ކަމެއް ފެނިފައި ނުވާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
ބާޓަން ދެކޭގޮތުގައި، އިއްތިހާދު ފުޅާވުމުން އޭގެ އެތެރޭގެ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް ވަނީ އިތުރަށް ބޮޑުވެފަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދެކުނު ބިތުގެ ގައުމުތަކުގެ ތަމްސީލުވުން އިތުރުވި ނަމަވެސް، އިއްތިހާދުގެ ސިޔާސަތުތައް ވަނީ ބަލިކަށިވެފަ އެވެ.
އީރާނުގެ މައްސަލައިގައި ބާޓަން ވިދާޅުވީ، ބްރިކްސްގެ ސަބަބުން ތެހެރާނަށް ޕްލޭޓްފޯމެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، އޭގެ މާނައަކީ އެހެން މެންބަރުން އީރާނާ އެއްކޮޅަށް އެރީއެއް ނޫން ކަމަށެވެ. ބްރިކްސްގައި "އެކަކަށްޓަކައި އެންމެން، އެންމެންނަށްޓަކައި ކޮންމެ ފަރާތެއް" މި އުސޫލެއް ނޯވެ އެވެ. މެންބަރުން ބޭނުންވަނީ މިނިވަންކަމާއެކު އަމިއްލައަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ދަމަހައްޓާށެވެ.
އޮލިވޭރާ އަދި ގޮޑީނިއޯ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ކުރިން މެންބަރުން މަދުވުމަކީ މައްސަލައަކަށް ވީ ނަމަވެސް، މިހާރު މެންބަރުން އިތުރުވުމުން ގުޅިގެން ހާސިލުކުރާ ކަންކަމަށް ބުރޫއެރުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ތަފާތު މަސްލަހަތުތައް ހުރި ގައުމުތަކެއް އެއް މޭޒެއްގެ ދޮށުގައި ތިބުމަކީ ވެސް ދުނިޔޭގެ ބާރުތައް ބެހިގެންދާ ކަމުގެ ހެއްކެއް ކަމަށް އެ ބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވަ އެވެ.
ބްރިކްސްއިން ހަގީގަތުގައި ވެސް ހުޅަނގަށް ގޮންޖަހާތަ؟
ޖުމްލަގޮތެއްގައި ޚާލިދު ވިދާޅުވަނީ، ބްރިކްސްއަކީ ހުޅަނގުގެ ނިޒާމު ވައްޓާލަން އުޅޭ ބައެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އަމިއްލަ މިނިވަންކަން ހޯދަން މަސައްކަތްކުރާ ޕްލޭޓްފޯމެއް ކަމަށެވެ.
އެއް ފައިސާއެއް، އެއް ޓެރިފް ނިޒާމެއް ނުވަތަ ދިފާއީ އެއްބަސްވުމެއް ނެތުމުން، މިއީ އާންމު ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް އިއްތިހާދެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެން ނެތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ނަމަވެސް، ހުޅަނގުގެ މުއައްސަސާތަކުން ބޭރުން ތަރައްގީގެ ފައިނޭންސް ހޯދުމާއި ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ފުރުސަތު މި އިއްތިހާދުން ވަނީ ހޯދައިދީފަ އެވެ. އަދި އެމެރިކާއާއި ޗައިނާއާ ދެމެދު އޮތް ވާދަވެރިކަމުގެ ތެރެއިން، ދެކުނު ބިތުގެ ގައުމުތަކަށް އަމިއްލަ މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްކުރުމަށް ބްރިކްސްގެ ސަބަބުން ޖާގަ ލިބިގެންދެ އެވެ.
ޚާލިދު އެންމެ މުހިންމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެއްވީ، ވަކިވަކި ގައުމުތަކަށް ހުޅަނގުން ފަސޭހަކަމާއެކު ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރަމުން އައި އައުމަށް ބްރިކްސްގެ ސަބަބުން ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމެވެ.





