ގައިން ގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ފެތުރި، ނުކުޅެދުންތެރިކަމަށް ހުށަހެޅޭ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ދުންފަތު އިސްތިއުމާލު ކުރުން: ރައީސް މުއިއްޒު

ރާއްޖޭގައި ގައިން ގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ފެތުރި، ނުކުޅެދުންތެރިކަމަށް ހުށަހެޅޭ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ދުންފަތު އިސްތިއުމާލު ކުރުން ކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ.މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

އާދިއްތަ ދުވަހު ރައީސް މުއިއްޒު އާންމުކުރެއްވި ވީޑިއޯ މެސެޖެއްގައި ވިދާޅުވީ މޯލްޑިވްސް ހެލްތް ސްޓެޓިކްސް ސަރވޭ 2022 ދައްކާ ގޮތުން ރާއްޖޭގައި ގައިން ގަޔަނަށް ނާރާ ބަލިތައް ފެތުރެން ދިމާވާ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ އަދި ނުކުޅެދުންތެރިކަމަށް ހުށަހެޅޭ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ދުންފަތު އިސްތިއުމާލު ކުރުން ކަމަށެވެ.

ރާއްޖޭގައި މީހުން މަރުވާ ސަބަބުތަކަށް ބަލާއިރު، 84 އިންސައްތަ މީހުން ބަލިތަކާ ގުޅިގެން މަރުވާ ސަބަބަކީ ދުންފަތު އިސްތިއުމާލު ކުރުމުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ކަމަށާއި، މިއީ ވަރަށް ބޮޑު އިންސައްތައެއް ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ވިދާޅުވީ 2021 ވަނަ އަހަރު ހަދާފައިވާ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ޖެހޭ ސަބަބުތަކުގެ ސަރވޭ ދައްކާ ގޮތުގައި 15 އަހަރާއި 29 އަހަރާ ދޭތެރޭގައި ޒުވާނުންގެ ތެރެއިން 21.8 ޕަސެންޓު ޒުވާނުންނަކީ ދުންފަތު އިސްތިއުމާލު ކުރާ ޒުވާނުން ކަމަށް ރައީސް މުއިއްޒު ވިދާޅުވިއެވެ.

މިއީ ކަންބޮޑުވާ ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައެއްކަން ފާހަގަކުރައްވައި ރައީސް މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ ދުންފަތު އިސްތިއުމާލު ކުރުމުން ޖެހޭ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުން ރައްޔިތުން ސަލާމަތް ކުރުމަށް ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އަދި ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭންއެއް ގެނައުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

މިއަށްވުރެ ފުޅާކޮށް ބަލާލާއިރު މުޅި ދުނިޔޭގައި ހެދުނު ގްލޯބަލް ޔޫތް ޓޮބޭކޯ ސަރވޭ. އެސަރވޭ ދައްކާ ގޮތުން ސްކޫލު އުމުރުފުރާގެ ކުދިންގެ ތެރެއިން 45 އިންސައްތަ ކުދިންނަކީ ދުންފަތް ނުވަތަ ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ނިކޮޓިންއެއް ބޭނުންކުރާ ކުދިން. އެހެންވީމަ މިއީ ވަރަށް ސީރިއަސްކޮށް ރާއްޖެ ކަހަލަ ކުޑަ އާބާދީއަކުން އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނަން ޖެހޭ ކަމެއް. ރާއްޖޭގެ އާބާދީއަކީ މިވަގުތު 411741 ދިވެހިން. އެހެންވީ 411741 ދިވެހިންގެ ތެރެއިން 2007 ޖެނުއަރީ އެކަކުން ފެށިގެން އުފަންވެފައި ތިބި މިހާތަނަށް މަރުވެފައިވާ މީހުން އުނިކޮށްފައި ބަލާއިރުގައި އެއަދަދީ 124002 މީހުން. މިއީ ރާއްޖޭގެ މިވަގުތު އާބާދީގެ 30.1 އިންސައްތަ. އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ ޒުވާނުންނާ އަދި ޖުމްލަކޮށް އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޅި އާބާދީ ދުންފަތު އިސްތިއުމާލު ކުރުމުން މިޖެހޭ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް އޭގެ ތެރޭގައި ކެންސަރު ބައްޔާއި، ހިތުގެ ބައްޔާއި، މިހެން ގޮސް އެކި ކަހަލަ ބަލިތައް މިބަލިތަކުން ސަލާމަތްކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ގުޅިގެން ސަރުކާރުން އެންމެނާ ގުޅިގެން އެބަޖެހޭ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން. އެގޮތުން ޖެނެޝަން ބޭންއެއް ގެނައުމަކީ ވަރަށް މުހިންމުކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑު ދެކެން.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ.މުހައްމަދު މުއިއްޒު

ރައީސް މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭން ގެނައުމާ ގުޅޭގޮތުން ސޯޝަލް މީޑިއާގެ އެކިއެކި ފްލެޓު ފޯމުތަކުގައި އެކިއެކި ސަރވޭތައް ހެދިފައިވާ ކަމަށާއި، ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ، ޔުނިސެފް ފަދަ ޖަމިއްޔާތަކާ މަޝްވަރާކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ.

ރައީސް މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ އާދިއްތަ ދުވަހު ކުރިއަށް ގެންދާ ކެބިނެޓް ބައްދަލުވުމުގައި ރައްޔިތުންގެ ސިއްހަތު އަދި ޖީލު ސަލާމަތް ކުރުމަށްޓަކައި އަދި މި ކުޑަ މުޖުތަމައުއަކީ ދުންފަތު އިސްތިއުމާލުކޮށްގެން ޖެހޭ ބަލިތައް ޖެހޭ މުޖުތަމައުއަކަށް ނުހެދުމަށް މަޝްވަރާކޮށް ގޮތެއް ނިންމަވާނެ ކަމަށެވެ.