ބަންގާޅު-ދިވެހި ގުޅުން: ހާސްއަހަރުވީ ތާރީޚީ ގުޅުމެއް

ބަންގާޅާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚީ ގުޅުމަކީ ހާސްއަހަރުވީ ސާސްކަފެއް ނުވަތަ ހާސްއަހަރުވީ ތާރީޚެއް ލިބިފައިވާ ގުޅުމެކެވެ. އިހުޒަމާނުގައި ދިވެހިން ވިޔަފާރިކަމުގޮސް އުޅުނު މައިގަނޑު މަންޒިލެއްގެ ގޮތުގައި ބަންގާޅު ހިމެނެއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެއާއި ބަންގާޅުގެ ތާރީޚީ ގުޅުންތަކުގެ އެންމެ އަލިގަދަ ސަފުހާތަކުގެ ތެރެއިން ބަންގާޅުގެ ޝާހީ ދަރިކޮޅަކުން ރާއްޖެވަޑައިގެންނެވި އަމީރު ނަވާބު ތާޖަރު ސަލާއްދީން ސާލިހުލް ބަންޖާލީ، ރާއްޖޭގެ އެއިރުގެ ރަސްދަރިކޮޅު ސޯމަވަންސަ ދަރިކޮޅުގެ ގޮމަޔަކާއި ކައިވެނިފުޅު ކުރައްވައިގެން ލިބިވަޑައިގެންނެވި ދަރިކަލުން މީގެ 700 ވަރަކަށް އަހަރު ކުރިން ދިވެހި ސިންގާސަނާގައި ރެދަލިކުރެއްވުން ނުވަތަ ރަސްކަން ކުރެއްވުން ފާހަގަވެގެންވެއެވެ.

އެއީ އައްސުލްތާން އަބުލްފަތުހީ ޖަލާލުއްދީން އުމަރުވީރު ސިރީ ލޯކަ އަބާރަނަ މަހާރަދުން (1306-1335)އެވެ. ވީރުއަކީ ދެކުނުއޭޝިޔާގެ ޝާހީ ނަމެކެވެ. އަދި ދީން އެއީ އިސްލާމީ ޚާއްސަ ނަމެކެވެ. ދީން މިނަން ބޭނުން ކުރެއްވި ފުރަތަމަ މަހާރަދުންނަކީވެސް މިއީއެވެ.

މިރަދުންނަށްފަހު މިރަދުންގެ ދަރިކަލުން އައްސުލްތާން އަހުމަދު ޝިހާބުއްދީން ސިރީ ލޯކަ އާދީއްތަ މަހާރަދުން (1335-1341) ދިވެހި ސިންގާސަނާގައި ރެދަލިކުރެއްވިއެވެ. ދެން އެއަށްފަހު އައްސުލްތާން އަބުލްފަތުހީ ޖަލާލުއްދީން އުމަރުވީރު ސިރީ ލޯކަ އަބާރަނަ މަހާރަދުންގެ ދަރިކަނބަލުން މަޝްހޫރު ރެހެންދި ސުލްތާނާ ޚަދީޖާއެވެ.

ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ރަނިކަމަނާއަކީ ރެހެންދި ޚަދީޖާއެވެ. އައްސުލްތާނާ ޚަދީޖާ ރެހެންދި ކަނބައިދި ސިރީ ރާދަ އަބާރަނަ މަހާރެހެންދި (1341-1344) (1344-1354) (1356- 1359) 3 ފަހަރު ރާއްޖޭގެ އެންމެމަތީ ވެރިކަން (ރަނިކަން) ކުރެއްވިއެވެ.

އެއީ ދިވެހި އެންމެ އާދަޔާ ޚިލާފު ލާމަސީލު ރަނިކަމަނާފާނެވެ. އަދި އެކަމަނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އައްސުލްތާނާ ފާތިމާ ރާދަފަތި ސިރީ ސޯމަ އަބާރަނަ މަހާރެހެންދި (1359) ރާއްޖޭގެ އެންމެމަތީ ވެރިކަން (ރަނިކަން) ކުރެއްވިއެވެ.

ވީމާ އައްސުލްތާން އަބުލްފަތުހީ ޖަލާލުއްދީން އުމަރުވީރު ސިރީ ލޯކަ އަބާރަނަ މަހާރަދުންނާއި އެރަދުންގެ 3 ބޭފުޅުން ދިވެހި ސިންގާސަނާގައި ރެދަލި ކުރެއްވިއެވެ. އަބާރަނަ މަހާރަދުންނާއި ރެހެންދިންނެވެ. ރަސްރަނިންނެވެ.

ފަހުގެ ތާރީޚުގައި އިރުމަތީ ޕާކިސްތާނުގެ ގޮތުގައި އޮތް ބަނގްލަދޭޝް، މިނިވަން ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި އުފެދުނީ 1971ގައެވެ. ވީމާ މިއީ ބަންގްލަދޭޝްގެ 50 އަހަރު ނުވަތަ ރަންޔޫބީލު އަހަރެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެއާއި ބަނގްލަދޭޝްއާއި ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމުވީ 22 ސެޕަޓެމަބަރު 1978ގައެވެ. ދިވެހި ފުރަތަމަ ބޭންކު ނުވަތަ ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް އުފެދުނީ 11 ނޮވެންބަރ 1982ގައެވެ. އެއީ ބަނގްދަލޭޝް ސަރުކާރުގެ އެހީގައެވެ. 10 އަހަރުވަންދެން 11 ނޮވެންބަރ 1992ށް ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ހިންގައިދިނީވެސް ބަނގްލަދޭޝްއިންނެވެ. ސައްތައިންސައްތަ ދިވެހި ބޭންކަކަށްވީ 11 ނޮވެންބަރ 1992ގައެވެ.

ބަންގްލަދޭޝްގެ ރައީސް ޖެނެރަލް ހުސައިން މުހައްމަދު އިރުޝާދު، ރާއްޖެއަށް 1984ގައި ކުރެއްވި ރަސްމީ ދަތުރުފުޅަކީ ބަނގްލަދޭޝްގެ އެންމެމަތީ ވެރިޔަކު ރާއްޖެއަށް ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ދަތުރުފުޅެވެ. އޭގެފަހުން ބޮޑުވަޒީރު ބޭގަމް ޚާލިދާ ޒިޔާ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަދި މިހަފުތާގައި ބޮޑުވަޒީރު ޝޭޚް ހަސީނާ ވާޒިދު ވެސް އެހުންނެވީ ވަޑައިގެންނެވެ.