ޣައިރު ޤާނޫނީ ގޮތުން އިތުރު 6 ދުވަހު މަހްލޫފް ބަންދުގައި ބަހައްޓާފައިވޭ: ނެޗަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަން
މަހްލޫފް އެ ކޮމިޝަނަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުއްވީ 2017 ވަނަ އަަހަރު
އަހްމަދު މަހްލޫފް (ކ)
މިހާރުގެ ޔޫތު ސްޕޯޓްސް އެންޑް ކޮމިޔުނިޓީ އެމްޕަވަރމަންޓް މިނިސްޓަރ އަހުމަދު މަހްލޫފް ޣައިރު ޤާނޫނީ ގޮތުން އިތުރު 6 ދުވަހު ބަންދުގައި ބަހައްޓާފައިވާ ކަމަށް ނޭޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނުން ނިންމައިފިއެވެ.
އެ ކޮމިޝަނުން އެގޮތަށް ނިންމާފައި ވަނީ މަހްލޫފްގެ މައްޗަށް ކުރި 11 މަހާއި 24 ދުވަހުގެ ހުކުމަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ޖަލުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާތީ އޭނާ އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައާއި ގުޅިގެންނެވެ. 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީމަހު މަހްލޫފް ހުށަހެޅުއްވި އެ މައްސަލަ އަކީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އޭނާ ޖަލުގައި ބަހައްޓަން ޙުކުމް ހުރި ތާރީޚަށް ވުރެ އިތުރަށް 3 ދުވަހު އޭނާ ބަހައްޓާފައިވާ ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި މައްސަލައެވެ. އަދި ގައިދީންނަށް ޖަލުތަކާއި ބެހޭ ޤާނޫނާއި ޤަވާއިދުތައް އަންގައިދޭން ޖެހޭ އިރު އެކަންކޮށްފައި ނުވާކަމަށް ވެސް އެ މައްސަލައިގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ.
ނޭޝަނަލް އިންޓަރގްރިޓީ ކޮމިޝަނުން ބުނީ ޖަލު ގޮޅިއާއި ހަވާލުވެގެން ތިބޭ ޔުނިޓް އެސްއޯއިން ޖަލު އަމުރާއި، ލޯކަލް އޯޑަރ ގައިދީންނަށް ކިޔާދޭ ކަމަށާއި، ގޮޅީގައި ހުންނަ ނޯޓިސް ބޯޑުގައި އެ ލިޔުންތައް ހުންނާނެ ކަމަށެވެެ. މީގެ އިތުރުން ޖަލުގެ ލައިބްރަރީއިން ވެސް އެ ލިޔުންތައް ގައިދީންނަށް ކިޔެން ހުންނާނެ ކަމަށާއި މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްއިން ކޮމިޝަނަށް ފޯރުކޮށްދިން ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގެން އޮންނަކަމަށެވެ. އަދި އެ ހާދިސާ ހިނގިއިރު މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްގެ އޮފެންޑަރ މެނޭޖްމަންޓް ހިންގެވުމާ ހަވާލުވެ ތިއްބެވި ދެ އޮފިސަރުންގެ ބަޔާނުން އެނގޭކަމަށެވެ.
އެހެންނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުން އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ޖަލު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުށްތަކުގެ ތަފްސީލާއި، ޑިސިޕްލިނަރީ ނިޒާމް ހިނގާ ގޮތާއި ކަނޑައަޅާ އަދަބުތަކުގެ ކޮޕީއެއް ގައިދީންނަށް ފެންނަ ތަނެއްގައި ބެހެއްޓުމުގެ އިތުރުން ގައިދީ އަކު އެދޭ ނަަމަ އެކަންކަމުގެ ތަފްސީލް ހިމެނޭ ކޮޕީއެއް ގައިދީންނަށް ދޭންޖެހޭކަން ކޮމިޝަނުން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ގައިދީންނަށް ފެންނަ ގޮތަށް ޖަލު ކުށްތަކާއި ޑިސިޕްލިނަރީ ނިޒާމް ހިނގާގޮތުގެ ކޮޕީއެއް ނެތްކަން އެ ކޮމިޝަނުން ޖަލަށް ކުރި ޒިޔާރަތުން އެނގޭ ކަމަށް އިންޓަރގްރިޓީ ކޮމިޝަނުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.
އެ ކޮމިޝަނުން އެ މައްސަލަ ބަލާ ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވަނީ 2016 ވަނަ އަހަރު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަޙްމަދު މަހްލޫފްގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ ހުކުމަކީ 6 މަސް ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއްކަން އެނގެން އޮންނަ ކަމަށެވެ. އެ 6 މަސް ދުވަހަކީ ދުވަހުގެ އަދަދުން ބަލާނަމަ، 180 ދުވަސްކަމާއި، އެ މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު މަރުހަލާގައި 18 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ބަހައްޓާފައިވާކަން ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގޭކަމަށެވެ.
އެހެންކަމުން "ޝަރީއަތްކުރުމާއި ބެހޭގޮތުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދު 2003" އާއި އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތީން، އެ 6 މަސް ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމްގެ މުއްދަތުން، މައްސަލައިގެ ތަހުގީގުގެ ބޭނުމަށް އޭނާ ބަންދުކޮށްފައި ހުރި ދުވަސް އުނިވާނެ ކަމަށް އެ ކޮމިޝަނުން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އެއާ އެކު މަހްލޫފް ޖަލުގައި ހުންނަވަން ޖެހޭނީ 162 ދުވަސް ކަމާއި، އޭނާގެ މައްޗަށް އެ ހުކުމް ތަންފީޒުކޮށް ނިމިފައިވަނީ، 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ 17 ވަނަ ދުވަހުކަން ކޮމިޝަނަށް ލިބިފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގޭ ކަމަށް ވެސް އެ ކޮމިޝަނުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.
އެ ކޮމިޝަނުން އިތުރަށް ބުނީ އެއް ކުށަށް ވުރެ ގިނަ ކުށަށް ހުކުމްކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު ގުނާނީ އެންމެ ބަރު ހުކުމުން ފެށިގެން ހުކުމްތައް ތަރުތީބުން މެދުކެނޑުމެއް ނެތިކަން "ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނު"ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 21ގެ ނިޔަލަށް މަހުލޫފް ހުރީ ޖަލުގައި ކަމަށް ވުމުން، އޭނާގެ މައްޗަށް 2016 ވަނަ އަހަރު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކޮށްފައިވާ ޖަލު ހުކުމުން، ތަންފީޒު ނުކުރެވި ބާކީ އޮތް މުއްދަތު ކަމަށްވާ 137 ދުވަސް 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ 12 އިން ފެށިގެން ތަންފީޒުވަމުންދާނެ ކަމަށް އެ ކޮމިޝަނުގެ ރިޕޯޓުގައިވެއެވެ. އެގޮތުގެ މަތީން އެ ހުކުމް ތަންފީޒުކޮށް ނިމުނީ 9 ޖޫން 2017 ވަނަ ދުވަހު ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް އިތުރު 6 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް އޭނާ ޖަލުގައި ބަހައްޓާފައިވާކަން އެ ކޮމިޝަނަށް ލިބިފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގޭ ކަމަށް ނޭޝަނަލް އިންޓަރގްރިޓީ ކޮމިޝަނުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.
2015 ވަނަ އަހަރު އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވާ ޤާނޫނުލް އުޤޫބާތަށް އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވަނީ މަހުލޫފަށް ހުކުމް ކުރުމުގެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ކުރިން ކަމަށް ވާތީ، މަހްލޫފްގެ މައްޗަށް ކުރި 6 މަސް ދުވަހުގެ ހުކުމަށް ވުރެ އިތުރަށް އޭނާ ޖަލުގައި ބަހައްޓާފައި ހުރި ދުވަސްތައް، މަހްލޫފްގެ މައްޗަށް ކުރި 4 މަހާއި 24 ދުވަހުގެ ހުކުމުން އުނިކުރުމުގެ ބާރު ކަރެކްޝަންސް އަށް ލިބިގެންވީ ނަމަވެސް، އެކަން އެގޮތަށް ކޮށްފައި ނުވާކަން އެކޮމިޝަނުން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
އެހެންކަމުން މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސް އިން ޖަލުތަކުގައި ތިބި ގައިދީންގެ ހައްގުތަކަށް ރައްކާތެރިވުމުގައި އިހުމާލުވާކަން އެ އަމަލުން އެނގޭ ކަމަށް އެ ކޮމިޝަނުން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އަދި އެ ކޮމިޝަނުން ވަނީ އެފަދަ ކަންކަން ތަކުރާރު ނުކުރުމަށް ނަސޭހަތްތެރިވެފައެވެ. އަދި އެފަދަ ކަންކަން ތަކުރާރު ނުވާކަން ޔަގީންކުރުމަށް ގައިދީންނާއި ބަންދު މީހުން ބަންދުކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ގުނުމުގައި މައްސަލައެއް އުޅޭތޯ ބަލާ އެކަންކަން ވީހާ އަވަހަށް އިސްލާހު ކުރަން ނޭޝަނަލް އިންޓަރގްރިޓީ ކޮމިޝަނުން ވަނީ މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްއަށް ލަފާދީފައެވެ.
