ހައްތަހާވެސް މަސްތުވާތަކެތީގެ އައްޑާތަކެވެ.

އާންމުންގެ ތެރޭގައި ފެތުރިގެންދާ ނުރައްކާތެރި ބަލިމަޑުކަމެއް ފަދައިން މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާވެސް މިހާރު ދަނީ މީހުންގެ ތެރޭގައި ފެތުރި، އާންމުވަމުންނެވެ. ކުޑަކުދިންވެސް ދަނީ މިކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ހަލާކުވަމުންނެވެ. އުމުރުން ދޮށީ މީހުންނާއި މެދުއުމުރުގެ މީހުންވެސް މި ވަބާގައި ވަނީ ޖެހިފައެވެ. މިއީ ނުރައްކާތެރި ވަބާއެކެވެ. މިކަމުގައި ޖެހިއްޖެ މީހަކަށް މިކަމުން ސަލާމަތްވެވޭވީ ވަރަށް އުނދަގުލުންނެވެ. ވަރަށް މަސައްކަތުންނެވެ. މިކަމުން ސަލާމަތްވާ މީހުންނަށްވުރެ ގިނައީ އަލުން މިކަމުގެ ތެރެއަށް ވަންނަ މީހުންނެވެ.

މިހާރު މަސްތުވާތަކެތި އާންމުވެފައިމިވަނީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ މިންވަރަށެވެ. މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމަށް ޖެހިލުންވާ ބަޔަކު މިހާރަކު ނޫޅެއެވެ. މަގުމަތީގައިވެސް ބޭނުންކުރަނީއެވެ. ގޭގޭގެ ތެރޭގައާއި، ސިޑިގޮޅީގައާއި، އާންމުން އުޅޭ އެހެނިހެން ތަންތަނުގައިވެސް، އެއްވެސް ހާސްކަމެއް ނެތި މިކަން ކުރަމުންދާ މީހުން އިތުރުވަނީއެވެ. މިއީ މީގެކުރިން މަދުން ނޫނީ ފެންނަ މަންޒަރެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭރުވެސް މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މީހުން މަދެއް ނޫނެވެ. އެމީހުން އެކަން ކުރަނީ އެކަމަށް ޚާއްސަކޮށްފައި ހުންނަ ތަންތަނުގައެވެ. އެހެންކަމުން އޭރު އެކަން ކުރި މީހުން މަދުކަމަށް ދައްކަފާނެއެވެ.

މިފަހަކުން ފުލުހުން ވަނީ މިފަދައިން މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމަށް ޚާއްސަ ތަންތަން ދެނެގަނެ، އެމީހުން އެތަންތަނުން ނެރެ، އެތަންތަނުގައި ޑިއުޓީކުރަން ފަށާފައެވެ. އެހެންކަމުން އެތަންތަނުގައި ނިދައި، ކައިބޮއެ، ދިރިއުޅެމުންދިޔަ މީހުން ދިޔައީ މަގުމަތިވެގެންނެވެ. އެމީހުން ވަންނާނެ އިތުރު ތަނެއް ނެތެވެ. އެހިސާބުން ޖެހުނު ކޮންމެ ތަނެއްގައި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރަން ފެށީއެވެ. ޖެހިލުމެއްނެތިއެވެ. އަދި މާލެ ސަރަހައްދުގައި ހުންނަ ފަޅު ގޯތިތަކާއި، ގޭގޭގެ ސިޑި ގޮޅިތަކާއި، ފަސޭހައިން ވަދެވެން ހުންނަ ގޭގޭގެ އެންމެ ތިރި, އެމީހުންގެ އައްޑާތަކަށް ހަދަން ފެށީއެވެ. މިގޮތުން މިދިޔަ އަހަރުގެތެރޭގައި މީހުން އާބާދުވާން ފެށި ހިޔާ ފްލެޓްތަކަށް ބަލާލާއިރު، ފްލެޓްތަކުގެ ސިޑިމައްޗަކީވެސް އެމީހުންގެ އައްޑާއަށް ވަނީ ހަދާފައެވެ. އެމީހުން އެތަނުގައި ތިބެ، ނިދައި، ކައިބޮއެ، ހަދަމުންދެއެވެ.

މީގެ އިތުރުންވެސް މީހުން ހީނުކުރާ ފަދަ އެތައް ތަނެއް އެމީހުންގެ އައްޑާތަކަށް ދަނީ ހަދަމުންނެވެ. މިގޮތުން މާލެހިޔާ ފްލެޓްތަކުގެ ފުރަގަހުގައި ހުރި ފްލޫ ކްލިނިކް ހިންގި އިމާރާތްވެސް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. އެތަނަކީ ޑެލްޓާ ވޭރިއަންޓް ފެތުރެމުންދިޔައިރު އެޗްޕީއޭއިން ފްލޫ ކްލިނިކެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުން ދިޔަތަނެކެވެ. އަދި އެތަން ބަންދު ކުރީ އޭރު ކޮވިޑްގެ ހާލަތު ރަނގަޅުވުމުންނެވެ. އެތަން ބަންދުކުރި ހިސާބުން އެތަން ހުރީ ފަޅަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މީހުން ވަނީ އެތަންވެސް އެމީހުންގެ އައްޑާއަކަށް ހަދާފައެވެ. ހުކުރު ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހުގެ ވަގުތެއްގައި އެތަނުގައި ވަނީ އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއް ހިނގާފައެވެ. އޭގެ ކުރިން އެތަނަށް ގޮސް ބެލި ބެލުމުގައި އެތަނުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަނގުރާ ހުސްކުރި ފުޅިތަކާއި، އިންޖެކްޝަނާއި، އަދިވެސް އެހެނިހެން އާލާތްތައް ހުއްޓެވެ. އަދި އެތަނުގައި ބައެއް ޒުވާނުން ނިދާފައިވެސް ތިއްބެވެ.

މިއީ މިއަދު މި ރާއްޖޭގެ ހާލަތެވެ. ވަރަށްވެސް ހިތާމަވެރިއެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަތަކުގައި ހައްޔަރުކުރާ މީހުންނަށް ބަލައިލިޔަސް މީގެ ތެރޭގައިވެސް ގިނައީ ކުޑަކުދިންނެވެ. ޅަ އުމުރުގައި މުޅި ދިރިއުޅުން ހަލާކުވެގެން ދިޔައީއެވެ. އަންނަން އޮތް ޖީލަށް ދެން ވާނީ ކިހިނެއް ކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދި، ކަންބޮޑުވާ ހިސާބަށް ކަންކަން ދާން ފަށައިފިއެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި ޖެހި، ރިހެބިލިޓޭޝަނަށް ދާ މީހުންގެ ތެރެއިންވެސް މަދު ބައެއް ނޫނީ އެހެން މީހުން އަނެއްކާވެސް އަނބުރާ މިކަމުގެ ތެރެއަށް ވަންނަނީއެވެ. މިއީ އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ.

މިހާހިސާބުން, މިކަންތައް މިހާ ގޯސްވެގެން ގޮސްފައިމިވަނީ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި އުޅޭ ކަމެއްގެ ސަބަބުންބާއޭ ހިތަށް އަރައެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި ޖެހޭ މީހުންނަށް ފަރުވާ ދޭއިރު އެކަން އެ ކުރަނީވެސް އެންމެ ރަނގަޅަށްތޯ ސުވާލު އުފެދެއެވެ. އަދި މަސްތުވާތަކެތި ވިއްކުމާއި، ޑީލްތައް ހެދުން ހުއްޓުވުމަށް އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތް ނުކުރެވެނީބާއޭވެސް ހިތަށް އަރައެވެ. މިކަންކަން ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި ކުރިއަށްދާނަމަ މި މައްސަލަ މިހާ ބޮޑުވެގެން ހިނގައިދާނެބާއެވެ؟