މެދުއިރުމަތީ ހަނގުރާމަ

މި މައްސަލައިގައި އެނގެންޖެހޭ މުހިންމު ކަންތައްތަކަކީ:

ސަންޢާ ހިފުން - 2014 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި، ޔަމަނުގެ އުތުރުގެ ސަރަހައްދުތަކުން ފެށި ބާރުގަދަ ހަމަލާތަކަކަށްފަހު، ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން ވަނީ އެ ގައުމުގެ ވެރިރަށް ސަންޢާ ހިފާފަ އެވެ. ނަމަވެސް، ހޫޘީން ވެރިކަން އަތުލުމަށް ހުރިހާ އެންމެން ތާއީދުކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން ހޫޘީންނާ ދެކޮޅަށް މުޒާހަރާތައް ފެށުނުއިރު، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ބަލައިގަންނަ އަދި މަގާމުން ދުރުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރަށް ވަފާތެރި ސިފައިން ވަނީ، ދެކުނުގެ ބަނދަރުމަތީ ރަށެއް ކަމަށްވާ އަދަނަށް ހޫޘީން ކުރިއެރުން ހުއްޓުވައި، އެމީހުން ފަހަތަށް ޖައްސާފަ އެވެ.

ސައުދީ އިސްވެ އޮތް ކޯލިޝަނުން ތަދައްޚުލްވުން - 2015 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހުގެ ތެރޭގައި، ޔަމަނުގެ ސަރުކާރަށް އެހީތެރިވުމަށާއި ހޫޘީންނާ ދެކޮޅަށް، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އިސްވެ އޮވެ "އޮޕަރޭޝަން ޑިސައިސިވް ސްޓޯމް" ގެ ނަމުގައި އަސްކަރީ ހަރަކާތެއް ފެށި އެވެ. އޭގެ އެއް މަސް ފަހުން، އެ ކޯލިޝަނުގެ ތަރުޖަމާނު ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް އަހުމަދު އަލް-އަސީރީ ވަނީ އެ އޮޕަރޭޝަން ނިމުމަކަށް އައިކަން އިއުލާނު ކުރައްވާފަ އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ، އެ ކެމްޕޭނުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދުތައް ހާސިލުވެ، ގައުމުގެ އިސްތިގުލާލު ރައްކާތެރިކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އޭގެ ފަހުން އައި އަހަރުތަކުގައި ވެސް ސައުދީ އިސްވެ އޮތް ކޯލިޝަނުން އެކި މިންވަރަށް އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާއިރު، މި ހަމަލާތަކުގައި އާންމުން ދިރިއުޅޭ ތަންތަނަށް އަމާޒުވެ ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ.

2015 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހާ ހަމައަށް އައިއިރު، ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ ސިފައިން ވަނީ ދެކުނުގެ ފަސް ޕްރޮވިންސެއްގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް އަލުން ހޯދާފަ އެވެ. އަދި އެ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި، އަރަބި ކަނޑާއި އިރުމަތީ އެފްރިކާ ގުޅުވައިދޭ ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް ވެސް ސަރުކާރު ސިފައިން ވަނީ އަތުލާފަ އެވެ. އޭގެ ފަހުން މި ހަނގުރާމަ ވަނީ އެއްވެސް ބަޔަކަށް ކުރިނުލިބި، އަހަރުތަކަކަށް ދެމިގެން ގޮސްފަ އެވެ.

އިންސާނީ ކާރިސާ - ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ޔަމަނަށް ވަނީ ދުނިޔެ ދުށް އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެއް އިންސާނީ ކާރިސާއާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. ވޯލްޑް ފުޑް ޕްރޮގްރާމްގެ އެގްޒެކެޓިވް ޑިރެކްޓަރު ޑޭވިޑް ބީޒްލީ 2018 ވަނަ އަހަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޔަމަން އޮތީ ބޮޑު ބަޑުހައިހޫނުކަމެއްގެ ތުންފަތްމަތީގަ އެވެ.

2018 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ތެރޭގައި، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އާއި ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސްގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ސަރުކާރު ސިފައިން ވަނީ، ހޫޘީންގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮތް ހުދައިދާ ބަނދަރު އަލުން ހޯދުމަށް ބޮޑު އޮޕަރޭޝަނެއް ފަށާފަ އެވެ. އެ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު އދ. މެދުވެރިވެގެން ކުރެވުނު މަޝްވަރާތަކަށްފަހު، ހުދައިދާގައި ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމުކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް އެ ސިޓީ އޮތީ ހޫޘީންގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގަ އެވެ.

2019 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ ތެރޭގައި އދ. އިން ރިޕޯޓުކުރި ގޮތުގައި، ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ހޫޘީން ވަނީ ހުދައިދާ އާއި އޭގެ ކައިރީގައިވާ އިތުރު ދެ ބަނދަރަކުން ފޭބުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފަ އެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، އަނެއްކާވެސް ހަނގުރާމަ ފެށިގެން ދިޔަ އެވެ. އަދި ހަމަލާތައް ބޮޑުތަނުން މަދުވެގެންދިޔަ މުހިންމު ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމަކަށް އދ. އަށް އާދެވުނީ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރިލް މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. އެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު އެ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހު ވަނީ ހަމަވެފަ އެވެ.

2023 ވަނަ އަހަރު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އާއި އޮމާންގެ މަންދޫބުން ސަންޢާއަށް ޒިޔާރަތްކޮށް ހޫޘީންގެ އިސްވެރިންނާ މަޝްވަރާ ކުރެއްވި އެވެ. މިއީ ސައުދީ އާއި ހޫޘީންގެ ގުޅުމަށް އައި ކުރިއެރުމެއްގެ ނިޝާނެކެވެ. އޮކްޓޫބަރު 7 ވަނަ ދުވަހު ހަމާސްއިން ދިން ހަމަލާތަކަށްފަހު، ހޫޘީން ވަނީ އިސްރާއީލާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ އިއުލާނުކޮށް، ރަތް ކަނޑުން ދަތުރުކުރާ އިސްރާއީލުގެ މުދާ އުފުލާ ބޯޓުތަކަށް ހަމަލާދީ ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ހޯދާފަ އެވެ.

މިހާރުގެ ހާލަތު: ޔަމަނުގައި އަނެއްކާވެސް ވަނީ ހަނގުރާމަ ފެށިފަ އެވެ. މި ހަނގުރާމައިގައި އެއްކޮޅުން ހޫޘީން ހަރަކާތްތެރިވާއިރު، އަނެއްކޮޅުން ހަރަކާތްތެރިވަނީ ޔަމަނުގެ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ބަލައިގަންނަ ސަރުކާރުގެ ސިފައިންނާއި ސައުދީ އިސްވެ އޮތް ކޯލިޝަނެވެ.

2026 ސެޕްޓެމްބަރު 10 ވަނަ ދުވަހު، ޔަމަނުގެ ސަންޢާގައި ހޫޘީ ސަރުކާރަށް ވަފާތެރި ހަނގުރާމަވެރިން ހަރަކާތްތެރިވަނީ

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ޔަންބޫ ބަނދަރުން ތެޔޮ ބޭރުކުރުން ހުއްޓާލައިފި ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެފި އެވެ.

ރޮއިޓާސް ނިއުސް އެޖެންސީން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ރަތްކަނޑުގެ އައްސޭރީގައި އޮންނަ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ޔަންބޫ ބަނދަރުން ތެޔޮ ބޯޓުފަހަރަށް ތެޔޮ ބަރުކުރުން މިހާރު ވަނީ މެދުކަނޑާލާފަ އެވެ.

މި ފިޔަވަޅު އަޅާފައި މިވަނީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދުން ޔަންބޫ ބަނދަރަށް ތެޔޮ ފޯރުކޮށްދޭ "އީސްޓް-ވެސްޓް" ޕައިޕްލައިނަށް ޑްރޯން ހަމަލާތަކެއް ދިނުމާ ގުޅިގެން، އެ ޕައިޕްލައިންގެ މަސައްކަތްތައް މެދުކަނޑާލަން މަޖުބޫރުވިތާ ހަތަރު ދުވަސް ފަހުންނެވެ.

މިދިޔަ ހަފުތާގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އީސްޓް-ވެސްޓް ހޮޅިލައިނަށް ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން އެތަން ބަންދުކުރަން ޖެހުމާއި، ޔަމަނުގެ ހޫޘީން ރަތްކަނޑުގެ މުޅި އައްސޭރިފަށުގެ ކޮންޓްރޯލް ނެގުމާ ގުޅިގެން، ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ފަހުކޮޅު ޔޫރަޕުގެ ކަސްޓަމަރުންނަށް ވިއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ޝިޕްމަންޓްތައް ކެންސަލްކޮށްފި އެވެ.  

ސައުދީގެ އީސްޓް-ވެސްޓް ހޮޅިލައިންގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުނުއިރު، ޔަންބޫ ބަނދަރުގައި އެކްސްޕޯޓް ކުރުމަށް ބާކީ ހުރީ ފަސް ދުވަހާއި ހަތް ދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ބޭނުންވާނެ ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ ރިޒާވެކެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ފަހުކޮޅުގެ ޝިޕްމަންޓްތައް ކެންސަލްކުރުމުން ދޭހަވަނީ، މިހާރު ހުރި ތެޔޮ ހުސްވުމުގެ ކުރިން އެ ހޮޅިލައިން އަލުން އޮޕަރޭޝަނަށް ގެނެވޭނެ ކަމަށް ރިޔާޟުން އުންމީދު ނުކުރާ ކަމެވެ.

މިދިޔަ ބަހާރު މޫސުމުން ފެށިގެން ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައި އޮތުމުގެ ސަބަބުން، ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުން ސައުދީގެ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ހޯދަމުން އައީ ޔަންބޫ ބަނދަރު މެދުވެރިކޮށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަންގާރަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ހޫޘީން ވަނީ ޔަންބޫ ބަނދަރުގައި ހުންނަ ޔަސްރެފް ރިފައިނަރީއަށް ހަމަލާދީފައި ކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފަ އެވެ.

ވެންޓަރއިން އާންމުކޮށްފައިވާ ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯއަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އިރުމަތިން ހުޅަނގަށް އަޅާފައިވާ ތެޔޮ ހޮޅީގެ މަގުގައި ހުރި ޕަމްޕު ސްޓޭޝަނަކަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތައް

ޔަމަނުގެ މުޚާ އަދި ދުބާބުގައި ހުރި ހޫޘީންގެ މަރުކަޒުތަކަށް ވައިގެ  މަގުން ހަމަލާދީފި ކަމަށް އެގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނެފި އެވެ.

އެކްސްގައި އާންމުކުރި ބަޔާނެއްގައި ޔަމަނުގެ އަސްކަރީ ތަރުޖަމާނު މަޖީދު އަބްދުﷲ އައްނުޒައިލީ ވިދާޅުވީ، ޔަމަނުގެ ހުޅަނގު ދެކުނުގައިވާ މޮކާ އަދި ދުބާބު ސަރަހައްދުގައި ހުރި ހޫޘީންގެ މަރުކަޒުތަކަށާއި އެމީހުންނަށް ތަކެތި ފޯރުކޮށްދޭ ސަޕްލައި ލައިންތަކަށް އެގައުމުގެ ވައިގެ ސިފައިން ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ހޫޘީން ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތަކަށާއި އެކި  ވަސީލަތްތަކަށް ވައިގެ މަގުން ހަމަލާދޭ މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިއޯއެއް ވެސް އެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ އާންމުކުރައްވާފަ އެވެ.

އިސްރާއީލުގައި ހުންނަވާ އެމެރިކާގެ ސަފީރު މައިކް ހަކަބީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޔަމަނުގެ ހޫތީންނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ވެފައިވާ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަށް އަދިވެސް އަމަލުކުރެވެމުންދެ އެވެ.

ޓީވީ އިންޓަވިއުއެއްގައި ހަކަބީ ވިދާޅުވީ، "އެމެރިކާއާއި ހޫތީންނާ  ދެމެދު އޮތް ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން އަދިވެސް އެބައޮތް. މިއީ އުފާވެރި ޚަބަރެއް،" ކަމަށެވެ.

ނިއުސްމެކްސްއަށް ދެއްވި ބަސްދީގަތުމެއްގައި އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، "ކަށަވަރުވާ ކަމަކީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާއި ޔަމަނާ ދެމެދު ކުރިމަތިލުންތަކެއް ހިނގަމުންދާކަން. ނަމަވެސް އެކަން މުޅި ސަރަހައްދަށް ފެތުރިގެން ނުދާކަމީ ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމެއް،" ކަމަށެވެ.

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ހޮނިހިރު ދުވަހު  ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ޔަމަނުގެ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ބަލައިގަންނަ ސަރުކާރާއި ހޫތީންނާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރެއަށް އެމެރިކާއިން ނުވަނުމަށް އެދި ހޫތީން ވޮޝިންގޓަނާ މުއާމަލާތްކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.

އިސްރާއީލަށާއި ރަތްކަނޑުގެ އުޅަނދުފަހަރަށް ހޫތީން ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ހުއްޓުވުމަށް އެމެރިކާއިން ދިން ހަމަލާތަކަށްފަހު، އެމެރިކާއާއި އީރާނުގެ މަދަދުލިބޭ ހޫތީންނާ ދެމެދު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވެފައިވަނީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ.

ބާބުލް މަންދަބް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުފަތުރު ކުރުމަކީ އަދިވެސް ރައްކާތެރި ކަމެއް ކަމަށް ހޫޘީންގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނެފި އެވެ.

އެ ސަރަހައްދުގެ ކަނޑުގެ މަގުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައަށް "އޮޅުވާލަމުން" ކަމަށް ބުނެ ހޫޘީން ވަނީ ސައުދީއަށް ތުހުމަތުތަކެއް ކޮށްފަ އެވެ.

ހޫޘީންގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ސަބާ ނިއުސް އެޖެންސީން އާންމުކުރި ބަޔާނެއްގައި އެ ޖަމާއަތުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނީ، ސައުދީގެ "ދުޝްމަން އަސްކަރީ ބާރުތަކަށް" އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދިނުމުގެ ފުރިހަމަ ހައްގު އެ ޖަމާއަތަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން ހޫޘީންގެ މިނިސްޓްރީން ބުނީ، ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުން އެ ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުމާއި އަމާންކަން ބޭނުންވާނަމަ، ޔަމަނުގެ ދާޚިލީ ކަންކަމާ ބެހުން ހުއްޓާލުމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ބުނަންޖެހޭ ކަމަށެވެ.

ބާބުލް މަންދަބް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރުން މަނާކުރާނީ ހަމައެކަނި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އުޅަނދުފަހަރަށް ކަމަށާއި، އެހެން ގައުމުތަކުގެ އުޅަނދުފަހަރަށް އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތި އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރެވޭނެ ކަމަށް ހޫޘީން މީގެ ކުރިން ވެސް ވަނީ އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ.

ސައުދީ އިސްވެ އޮންނަ ކޯލިޝަންގެ ތަރުޖަމާނު މޭޖަރ ޖެނެރަލް ތުރުކީ އަލް މާލިކީ ވިދާޅުވީ ސައުދީ ރަސްކަމުގެ ސިޔާދަތު ހިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި، ކޯލިޝަންގެ ޖޮއިންޓް ފޯސަސް ކޮމާންޑުން މި ހަމަލާތަކަށް ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ވަރުގަދަ ރައްދެއް ދޭނެ ކަމަށެވެ. އޭނާ މިހެން ވިދާޅުވީ، ހޫޘީން ސައުދީގެ ތިން ސިޓީއަކަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި 13 މީހަކު ޒަޚަމްވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ.

ހޫޘީން އަންގާރަ ދުވަހު ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ވަނީ ލަހްޖް، ތާއިޒް، އަލް-ޖައުފް، މާރިބް އަދި ހައްޖާ ޕްރޮވިންސްތަކަށް އަމާޒުކޮށް ވައިގެ މަގުން 54 ހަމަލާއެއް ދީފަ އެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން

ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އާންމު ރައްޔިތުންނަށާއި އާންމުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތަކަށް އަމާޒުކޮށް، ގަސްތުގައި ދެމުންގެންދާ ހަމަލާތައް އެ ގައުމުގެ ކެބިނެޓުން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކޮށްފި އެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން ރިޔާސަތު ބެލެހެއްޓެވި މި ކެބިނެޓް ބައްދަލުވުމުގައި މިކަން ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފަ އެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ކެބިނެޓުން ބޭއްވި މި ބައްދަލުވުމުގައި، އެ ޤައުމުގެ ސަލާމަތާއި ސަރަހައްދީ ރައްކާތެރިކަމާއި ގައުމުގެ ވަސީލަތްތަކަކީ އެއްވެސް އުނިކަމެއް އައުމަށް ފުރުސަތު ނުދެވޭނެ ފަދަ ވަރުގަދަ އަސާސްތަކެއްކަން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފަ އެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އދ. ގެ މުއާހަދާތަކާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން، ގައުމުގެ އިސްތިގުލާލާއި ރައްޔިތުންނާއި ގައުމުގައި ދިރިއުޅޭ އެހެނިހެން ފަރާތްތަކުގެ އިތުރުން، ގައުމުގެ މުހިންމު މަސްލަހަތުތައް ހިމާޔަތްކޮށް، ދިފާއުވުމުގެ ގާނޫނީ ހައްގު ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށް ވެސް ކެބިނެޓުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.

އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލިސް

ޔަމަނުގެ ހޫޘީން އެ ގައުމުގެ ރަތް ކަނޑުގެ އައްސޭރިފަށާއި ބާބުލް މަންދަބް ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް މިދިޔަ ހަފުތާގައި ހޯދުމާ ގުޅިގެން، އެ ސަރަހައްދުގެ މަސްރަހާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރުމަށް އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ބައްދަލުވުމެއް އަންގާރަ ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ނިންމައިފި އެވެ.

މި މަހު ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތު ބަލަހައްޓާ ފަރަންސޭސިވިލާތުން މި ބައްދަލުވުން ބޭއްވުމަށް އެދިފައިވަނީ އަންގާރަ ދުވަހު ޖީއެމްޓީ ގަޑިން 19:00 ގައި، އެއީ ރާއްޖެގަޑިން ދަންވަރު 12 ޖަހާއިރު އެވެ. އީރާނުގެ ތާއީދު އޮންނަ ހޫޘީން ޔަމަނުގެ މި ސަރަހައްދުތަކަށް އަތްގަދަކުރުމާ ގުޅިގެން މަސްރަހު ވަނީ ނުތަނަވަސްވެފަ އެވެ.

ބާބުލް މަންދަބް ކަނޑުއޮޅިއަކީ ރަތް ކަނޑު މެދުވެރިކޮށް ޔޫރަޕާއި އޭޝިއާ ގުޅުވައިދޭ ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ މުހިންމު މަގަކަށް ވާއިރު، އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ދަތުރުފަތުރަށް ބުރޫއަރާފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ބާބުލް މަންދަބްގެ މުހިންމުކަން ވަނީ ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑުވެފަ އެވެ.

މި މަހުގެ ތެރޭގައި ހަނގުރާމަ އަލުން ފެށުމުގެ ކުރިން، ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރީގެ 12 އިންސައްތަ މުދާ އުފުލާފައިވަނީ އެ ސަރަހައްދު މެދުވެރިކޮށެވެ. ނަމަވެސް، ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި ހޫޘީން ވަނީ ޔަމަނުގެ ރަތްކަނޑުގެ އައްސޭރިފަށުގެ ބޮޑު ބައެއް އެމީހުންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފަ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އެ ކަނޑުއޮޅީގައި އޮންނަ މައްޔޫން ޖަޒީރާ ވެސް ހިމެނެ އެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ޖިއްދާ، މައްކާ އަދި ތާއިފަށް "ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް" ބަލައި، އެ ގައުމުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ އިންޒާރު ނެރެފި އެވެ.

ސައުދީ ސިވިލް ޑިފެންސް އިން ވަނީ އެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުން ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން ގޭގެއިން ބޭރަށް ނުނިކުމެ ތިބުމަށާއި، ކުޑަދޮރުތަކާއި ހާމަ ތަންތަނާ ދުރަށް ޖެހުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފަ އެވެ.

އޮމާންގެ އައްސޭރިފަށުން ދަތުރުކުރަމުންދިޔަ ތެޔޮ ޓޭންކަރަކަށް ދިން ހަމަލާއަކާ ގުޅިގެން، އެ އުޅަނދުގެ އިންޖީނު ރޫމުގައި ރޯވި އަލިފާންގަނޑު ކޮންޓްރޯލްކޮށް، އެ ޓޭންކަރު އޮމާންގެ ބަނދަރަކަށް ގެންދިއުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާކަމަށް އޮމާންގެ އޮފިޝަލުންނާ ހަވާލާދީ ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓްކޮށްފި އެވެ.

އޮމާން ސަރުކާރުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، "އެލްގަޔާ" ނަމަކަށް ކިޔާ މި ތެޔޮ ޓޭންކަރުގައި ތިބި ފަޅުވެރިންގެ ތެރެއިން 23 މީހަކު މިހާރު ވަނީ ސަލާމަތްކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް، މި ހާދިސާގައި އެ އުޅަނދުން ދަތުރުކުރި އިތުރު ދެ ފަޅުވެރިއަކު އަދިވެސް ފެނިފައިނުވާތީ، އެމީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ގެއްލިގެން ހޯދަމުންދާ އެއް ފަޅުވެރިއަކީ އިންޑިޔާ ރައްޔިތެއްކަމަށް ރޮއިޓާސްއިން މައުލޫމާތުދެ އެވެ.

ބެލިސްޓިކް މިސައިލާއި ޑްރޯން ބޭނުންކޮށްގެން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އާންމު ރައްޔިތުންނަށާއި މަދަނީ އިންފްރާސްޓްރަކްޗާއަށް އަމާޒުކޮށް ހޫޘީން ދެމުންދާ ހަމަލާތައް، ގަލްފް ކޯޕަރޭޝަން ކައުންސިލް (ޖީސީސީ) ގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރައްވައިފި އެވެ.

ޖީސީސީގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް ޖާސިމް މުޙައްމަދު އަލްބުދައިވީ މި ހަމަލާތައް ސިފަކުރެއްވީ ނުރައްކާތެރި ޖިނާއީ އަމަލުތަކެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އަދި މިފަދަ ހަމަލާތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށާއި، މިއީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުމަށް އޮތް ސީދާ ނުރައްކަލެއް ކަމަށްވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.

މީގެ އިތުރުން އަލްބުދައިވީ ވިދާޅުވީ، ޖީސީސީގެ މެންބަރު ގައުމުތައް އޮތީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާއެކު ސާބިތުކަމާއެކު އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ. އަދި ސައުދީގެ ސަރަހައްދީ އިމާއި، ސަލާމަތާއި، ރައްޔިތުން ރައްކާތެރިކުރުމަށް ރިޔާޟުން އަޅަމުންދާ ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް ޖީސީސީން ފުރިހަމައަށް ތާއީދުކުރާނެ ކަމަށްވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރި އުޅަނދަކަށް، ކޮންއެއްޗެއްކަން ނޭނގޭ އެއްޗަކުން ހަމަލާއެއް އަމާޒުވެފައިވާ ކަމަށް ޔުނައިޓެޑް ކިންގްޑަމް މެރިޓައިމް ޓްރޭޑް އޮޕަރޭޝަންސް (ޔޫކޭއެމްޓީއޯ) އިން ހާމަކޮށްފި އެވެ.

ރޮއިޓާސް ނިއުސް އެޖެންސީން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ހާދިސާއާ ގުޅޭ މައުލޫމާތު ޔޫކޭއެމްޓީއޯއަށް ލިބިފައިވަނީ ކަށަވަރުކުރެވިފައިވާ މަސްދަރަކުންނެވެ. ނަމަވެސް މި މައުލޫމާތު ލިބުން ކުޑަކޮށް ލަސްވެފައިވާ ކަމަށް އެ އިދާރާއިން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.

ޔޫކޭއެމްޓީއޯއިން އިތުރަށް ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ހާދިސާގައި އެއްވެސް އުޅަނދަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާ ކަމުގެ ރިޕޯޓެއް ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ. އަދި ތިމާވެއްޓަށްވެސް މިކަމުގެ ސަބަބުން އެއްވެސް އަސަރެއް ކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށް ޔޫކޭއެމްޓީއޯއިން އިތުރަށް ހާމަކޮށްފައިވެ އެވެ.

އެމެރިކާގެ ސްކޭންޓަން އަވަށުގައި ހުރި އަސްކަރީ ހަތިޔާރު އުފައްދާ ކާރުހާނާއެއްގައި މަސައްކަތްތެރިއަކު ހަރަކާތްތެރިވަނީ

އީރާނާއެކު ކުރިމަތިވި ސީދާ ހަނގުރާމައަށް ފަހު، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ހަތިޔާރުގެ ރަސްމީ ރިޒާވް މަދުވެ، ކުރިއަރާފައިވާ ޒަމާނީ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމުގައި ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވާކަން އެމެރިކާ ސަރުކާރުގެ ވޮޗްޑޯގް ރިޕޯޓަކުން ހޯމަ ދުވަހު ކަށަވަރުކޮށްދީފި އެވެ.

އެމެރިކާގެ ޑިފެންސް ޑިޕާޓްމަންޓާއި، ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓް އަދި ޔޫއެސްއޭއައިޑީގެ އިންސްޕެކްޓަރ ޖެނެރަލުން ގުޅިގެން ތައްޔާރުކުރި މި ރިޕޯޓަކީ، މެދުއިރުމަތީގައި ހުރި އެމެރިކާގެ މުދަލާއި ވަސީލަތްތަކަށް ލިބުނު ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކާއި، ހަނގުރާމައިގައި ބޭނުންކުރި މުހިންމު ހަތިޔާރުތައް ހުސްވަމުންދާ މިންވަރު ހާމަކޮށް، ވޮޝިންގޓަނުން ނެރުނު ފުރަތަމަ ރަސްމީ ހިސާބުތަކެވެ.

މި ރިޕޯޓުގައި ހިމަނާފައިވާ ތަޖުރިބާކާރުންގެ އަންދާޒާތަކަށް ބަލާއިރު، ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ހުރި މިންވަރަށް އެމެރިކާގެ މިސައިލާއި އިންޓަރސެޕްޓަރުގެ ރިޒާވް އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި، ޑިފެންސް ކޮންޓްރެކްޓަރުންނަށް ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ނަގާނެ އެވެ.

އީރާނުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގައި ކުވެއިތު، ބަހްރޭން، ގަތަރު، ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، އިރާގު، އޮމާން އަދި އުރުދުން ހިމެނޭހެން 8 ގައުމެއްގައި ހުރި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކުގެ ސަތޭކައަށްވުރެ ގިނަ އިމާރާތް ސުންނާފަތިވެފައިވާކަން ހާމަވެއްޖެ އެވެ.  

ހޯމަ ދުވަހު އެމެރިކާ ސަރުކާރުގެ ވޮޗްޑޯގް އަކުން ވަނީ ރިޕޯޓެއް ނެރެފަ އެވެ.

މި ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވަނީ އިރާނުގެ ހަމަލާތަކުގައި އެމެރިކާގެ އެތައް މަތިންދާބޯޓަކާއި ޑްރޯންތަކެއް ވެސް ހަލާކުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

އެމެރިކާގެ ޑިފެންސް ޑިޕާޓްމަންޓާއި، ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓް އަދި ޔޫއެސްއޭއައިޑީގެ އިންސްޕެކްޓަރ ޖެނެރަލުން ގުޅިގެން ތައްޔާރުކުރި މި ރިޕޯޓަކީ، މެދުއިރުމަތީގައި ހުރި އެމެރިކާގެ މުދަލާއި ވަސީލަތްތަކަށް ލިބުނު ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކާއި، ހަނގުރާމައިގައި ބޭނުންކުރި މުހިންމު ހަތިޔާރުތައް ހުސްވަމުންދާ މިންވަރު ހާމަކޮށް، ވޮޝިންގޓަނުން ނެރުނު ފުރަތަމަ ރަސްމީ ހިސާބުތަކެވެ.

ބަޣުދާދަށް ދިން ބޮން އެޅުމުގެ ހަމަލާއެއްގައި ލިބުނު ގެއްލުންތައް އެމެރިކާ އެމްބަސީގެ މުވައްޒަފުން ބަލަނީ - 14 މާރޗު 2026

އީރާނުގެ ސުޕްރީމް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގެ ސެކްރެޓަރީ މުހްސިން ރެޒާއީ

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް މަޝްވަރާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ދައްކަވަމުން ގެންދަވާ ފުށުއަރާ ވާހަކަފުޅުތަކަށް އީރާނުގެ ސުޕްރީމް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގެ ސެކްރެޓަރީ މުހްސިން ރެޒާއީ ރައްދު ދެއްވައިފި އެވެ. ރެޒާއީ ވިދާޅުވީ، ތެހެރާނުން ހުށަހަޅާފައިވާ ޝަރުތުތައް ފުރިހަމަ ނުވަނީސް އެމެރިކާއާއެކު އެއްވެސް މަޝްވަރާއެއް ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ.

"އެމެރިކާގެ ރައީސް ދައްކަވާ ފުށުއަރާ ވާހަކަފުޅުތަކުގެ ސަބަބުން ސަމާލުކަން ކުޑަވިޔަ ނުދީ. މަޝްވަރާ ނުކުރައްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވުމަށްފަހު، މިހާރު ވިދާޅުވަނީ އެތިއްބެވީ ވާހަކަދައްކަން ތައްޔާރަށޭ. ތެލާއި ކަނޑުއޮޅިތަކާ ގުޅުންހުރި މަސްލަހަތުތަކަށް މިހާރު ވަނީ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައި. ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތައް ކުޑަކުރަން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް، ކުރިއަށް އޮތް ކަންކަމެއް ނުހުއްޓުވޭނެ. އީރާނުގެ ބޭނުންތައް ފުރިހަމަ ނުވަނީސް އެއްވެސް މަޝްވަރާއެއް ނޯންނާނެ. އެއީ ނިމިފައިވާ ކަމެއް." ރެޒާއީ ވިދާޅުވި އެވެ.

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އަނެއްކާ ވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އީރާނުން އޮތީ އެއްބަސްވުމަކަށް އަންނަން ބޭނުންވެފައި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާއިން އެ މަޝްވަރާތަކުގައި ބައިވެރިވާނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ނިންމަވާނީ ސީދާ އެމަނިކުފާނު ކަމަށް ވެސް ޓްރަމްޕް ވަނީ އިތުރަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.

އެމެރިކާގެ ޒަމާނީ އެމްކިއު-1 ޕްރެޑެޓަރ މަރުކާގެ ޑްރޯނެއް އުދުއްސާލަން ތައްޔާރުވަނީ- ފައިލް ފޮޓޯ

އަންގާރަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި މަތިން އެމްކިއު-1 މަރުކާގެ ކުރިއަރާފައިވާ ޑްރޯނެއް ވައްޓާލާފައިވާ ކަމަށް އީރާނުގެ އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް (އައިއާރުޖީސީ) އިން ބުނެފި އެވެ.

އީރާނުގެ ސެމީ އޮފިޝަލް ނިއުސް އެޖެންސީ، ތަސްނީމް މެދުވެރިކޮށް އައިއާރުޖީސީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ހުޅަނގު ފަރާތުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދުން މި ޑްރޯން ހުއްޓުވައި ގޮއްވާލާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަންގާރަ ދުވަހުގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައި މި ޑްރޯން ވައްޓާލާފައިވަނީ އީރާނުގެ އެކުލަވާލެވިފައިވާ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ދަށުން، އައިއާރުޖީސީގެ އެއަރޯސްޕޭސް ފޯސްއިން ބޭނުންކުރާ ކުރިއަރާފައިވާ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމެއް ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށް ވެސް އެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.

މެދުއިރުމަތީގައި ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ވަރުގަދަވުމާ ގުޅިގެން، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ އަދަދު މަދުވެ، ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ އަގު އުފުލެން ފަށައިފި އެވެ.

ޝިޕިންގް ދާއިރާގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، މެދުއިރުމަތީގައި ދެމުންދާ ހަމަލާތައް އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުރަސްކޮށް ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ އަދަދު ދަނީ އެއްދުވަހުން އަނެއްދުވަހަށް މަދުވަމުންނެވެ.

ކްލެޕަރ އިން އާންމުކޮށްފައިވާ މައުލޫމާތުތަކާ ހަވާލާދީ ރޮއިޓާސްއިން އަންގާރަ ދުވަހު ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުރަސްކޮށްފައިވަނީ މުދާ އުފުލާ އެންމެ 4 އުޅަނދެވެ. މިއީ އޭގެ ކުރީ ދުވަހު ދަތުރުކުރި 10 އުޅަނދާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު ދަށަށް ދިއުމެކެވެ.

ހުރްމުޒް ސްޓްރެއިޓް މޮނިޓަރގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، މަދުވެގެން 436 އުޅަނދެއް މިހާރު ވަނީ އެ ސަރަހައްދުގައި ދަތުރުނުކުރެވި ހުއްޓިފަ އެވެ.

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރަށާއި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ހަކަތައާ ބެހޭ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ދާދިފަހުން ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން، ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ އަގު ވަނީ އުފުލިފަ އެވެ. އެގޮތުން ބްރެންޓް ކްރޫޑް ފިއުޗާސްގެ އަގު 1.24 ޑޮލަރު ނުވަތަ 1.18 އިންސައްތަ މައްޗަށް ގޮސް، ފީފާއެއްގެ އަގު ވަނީ 106.93 ޑޮލަރަށް އަރާފަ އެވެ.

އީރާނުގެ ދެކުނުގެ ހޮރްމޮޒްގާން ޕްރޮވިންސްގެ ބަންދަރު އައްބާސް ކައިރީގައި މުދާ އުފުލާ ބޯޓުފަހަރާއި ތެޔޮ ޓޭންކަރުތައް ވަނީ ބަނދަރުކޮށްފައި. 9 ސެޕްޓެމްބަރު 2026

އަންގާރަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ހަ ގަވަރުނަރޭޓަކަށް ކުރިމަތިވި "ނުރައްކާތެރި ހާލަތު" މިހާރު ފިލައިގޮސްފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ސިވިލް ޑިފެންސް އިން އިއުލާނުކޮށްފި އެވެ. މި ހާލަތުން އަރައިގަނެވިފައިވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ޖިއްދާ، ޔަންބުއު، ތާއިފް، އަލް-އުލާ، އަބްހާ އަދި ޖީޒާން ގަވަރުނަރޭޓުގަ އެވެ.

މިކަމާ ގުޅިގެން ސިވިލް ޑިފެންސް އިން ނެރުނު އިތުރު ބަޔާނެއްގައި، ރައްކާތެރިކަމުގެ ގޮތުން ދީފައިވާ އިރުޝާދުތަކަށް އާންމުން ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް ބޯލެނބުމަށް ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެ ސަރަހައްދުތަކަށް އެއްވެ ނޫޅުމަށާއި، ހާދިސާތަކުގެ މަންޒަރުތައް ފޮޓޯއާއި ވީޑިއޯ ނުކުރުމަށާއި، އަދި އެއްވެސް ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ރިޕޯޓުކުރުމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ބާރުއަޅާފަ އެވެ.

ޔަމަނުގެ ތާއިޒް ޕްރޮވިންސަށް ސައުދީ އިސްވެ އޮންނަ ކޯލިޝަނުން ދިން ވައިގެ ހަމަލާތަކެއްގައި ތިން މީހަކު މަރުވެއްޖެ ކަމަށް ހޫޘީން ކޮންޓްރޯލްކުރާ އަލް-މަސީރާ ޓީވީން ރިޕޯޓްކޮށްފި އެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި މަރުވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ދެ ކުޑަކުދިން ހިމެނޭ ކަމަށް ވެސް އެ ނޫހުން ބުނެފައިވެ އެވެ.

ޔަމަނުގެ ސިއްހަތާ ބެހޭ ވުޒާރާއާ ހަވާލާދީ އެ ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވަނީ، ތާއިޒް ޕްރޮވިންސްގެ ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮންނަ ޛުބާބް އަދި މަޤްބަނާ ޑިސްޓްރިކްޓަށް ދިން މި ހަމަލާތަކުގައި އިތުރު ދެ މީހަކު ޒަޚަމްވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

ޔަމަނުގެ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ބަލައިގަންނަ ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތަކުން މިހާރު ވަނީ ހޫޘީންގެ އަތްދަށުގައި ހުރި ބައެއް ސަރަހައްދުތައް އަލުން ހިފާފަ އެވެ. އަދި އެ ސަރަހައްދުގައި ކުރިމަތިލުންތައް ވަރުގަދަވަމުންދާއިރު، ސަރުކާރުގެ ފައުޖުތަކުން ދަނީ ތާއިޒް ޕްރޮވިންސްގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ކުރިއަރަމުންނެވެ.

އެމެރިކާގެ ސަރުކާރުން ޔަމަނުގެ ހޫޘީންނާއެކު ސީދާ މަޝްވަރާތަކެއް ކުރިއަށްގެންދަމުންދާކަމަށް އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވޭންސް ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.

ކެންސަސް ސިޓީގައި ބޭއްވި އިންތިޚާބީ ރެލީއެއްގެ ކުރިން ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ވޭންސް ވިދާޅުވީ، ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅީގައި އޮންނަ މާޔޫން އައިލެންޑް ހޫޘީންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައިވާތީ އެކަމާ ކަންބޮޑުވެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ވޭންސް ވިދާޅުވީ އެމެރިކާއިން ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް (ޔޫއޭއީ) އާއި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އިތުރުން، އެ ސަރަހައްދުގެ މަސްލަހަތު ހިމެނޭ އަދި މިކަމުގެ އަސަރު ފޯރާ އެހެނިހެން ފަރާތްތަކާ މެދުނުކެނޑި ގުޅުން ބަހައްޓަމުންދާ ކަމަށެވެ.

ޔަމަނުގެ ހުޅަނގުގައި އޮންނަ ބަނދަރު ރަށެއް ކަމަށްވާ މުޚާގައި ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން ކުރިއަށްގެންދިޔަ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނެއްގެ ތެރެއިން

ޔަމަނުގެ ހަތިޔާރު އެޅި ހޫޘީ ޖަމާއަތާ ދެކޮޅަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ހިންގާ ހަމަލާދިނުންތައް ހުއްޓާނުލާހާ ހިނދަކު، އެ ގައުމަކީ އަމާން ތަނަކަށް ނުވާނެ ކަމަށް ބުނެ ހޫޘީން އިންޒާރު ދީފި އެވެ.

ހޫޘީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ރިޔާޟުން ވޭތުވެދިޔަ 12 އަހަރު ދުވަހު ޔަމަނާ ދެކޮޅަށް އިސްވެ ހަމަލާދީ، އެ ގައުމު ބަންދުކޮށްގެން ގެންގުޅޭ ކަމަށެވެ. އަދި ޚަމީސް މުޝައިތާއި ތާއިފް ގަވަރުނޭޓްގައި ހުންނަ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކުން ފާއިތުވި ފަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކަނި ވެސް ސައުދީން 350 ވައިގެ ހަމަލާ ދީފައިވާ ކަމަށް އެ ޖަމާއަތުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.

މިދިޔަ ހަފުތާގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވަނީ، ހޫޘީން އެ ގައުމުގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ހުރި އާންމުން ދިރިއުޅޭ ތަންތަނަށް ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި 70 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ޒަޚަމްވެ، ތެޔޮ އުފައްދާ މަރުކަޒުތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ސައުދީން ބުނެ އެވެ.

އީރާނުގެ މަދަދުލިބޭ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން، ވިލާތުގެ އިއްތިހާދު އޮތީ ގަލްފުގެ ގައުމުތަކާއެކު ސާބިތުކަމާއެކު ކަމަށް ޔޫރަޕިއަން ކޮމިޝަންގެ ރައީސާ އުރްސުލާ ފޮން ޑަަަ ލޭޔަން ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.

ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ފޮން ޑަ ލޭޔަން ވިދާޅުވީ، ހޫޘީން ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ދިން ހަމަލާ އެކަމަނާ ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ކުރާ ދަތުރުފަތުރުތަކަކީ ރައްކާތެރި އަދި މިނިވަން ދަތުރުފަތުރުތަކަކަށް ހެދުމަށާއި، މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ބައިވެރިންނާއެކު ވިލާތުގެ އިއްތިހާދުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގެންދާނެ ކަމަށްވެސް އީޔޫގެ އިސްވެރިޔާ ވިދާޅުވި އެވެ.

މީގެ އިތުރުން ފޮން ޑަ ލޭޔަން ވިދާޅުވީ، މި ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަކީ ވިލާތުގެ އިއްތިހާދުގެވެސް މަސްލަހަތު ހިމެނޭ އަދި އެންމެންނާވެސް ގުޅިފައިވާ މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށެވެ.

ޔަމަނުގެ މުހިންމު ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ ތާއިޒަށް ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން މިސްރާބުޖަހާފައިވާއިރު، ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ކުރިމަތިލުންތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވަރުގަދަވެފަ އެވެ.

ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅި ކައިރީގައިވާ ރަތްކަނޑުގެ އައްސޭރިފަށުގެ ސަރަހައްދުތައް ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ހަރަކާތްތެރިވާ ޔަމަނުގެ ސަރުކާރު ސިފައިންގެ އަތުން ބީވެގެންދިއުމަކީ، އެ ސިފައިންނަށް ލިބޭނެ ވަރަށް ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއެކެވެ.

ޔަމަނުގެ ހުޅަނގުގައިވާ ތާއިޒް ސިޓީން ލިބެމުންދާ ރިޕޯޓުތަކަށް ބަލާއިރު، ސަރުކާރުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮތް ސަރަހައްދުތަކާ ހޫޘީން ދަނީ ގާތްވަމުންނެވެ. އެހެންކަމުން، ސަރުކާރު ސިފައިންނަށް މިވަގުތު ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާއިރު، އެއަށްވުރެ ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއްވެސް ބޭނުންވާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.

ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން ގަބޫލުކުރާ ޔަމަނުގެ ސަރުކާރުގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ ގައުމުގެ ސަރަހައްދީ އިސްތިގުލާލު އަލުން ގާއިމުކުރުމެވެ. ނަމަވެސް، ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން ފަހަތަށް ޖެއްސުމަށް ބޭނުންވާ އަސްކަރީ ބާރާއި އެއްގަމު ސިފައިންގެ ލަޝްކަރެއް އެ ސަރުކާރުގެ އަތަކު ނެތެވެ.

މީގެ ކުރިން ލިބުނު ރިޕޯޓުތައް ބުނާގޮތުން، ތާއިޒްގެ ހުޅަނގު ސަރަހައްދުތަކަށް އިތުރު ސިފައިން ފޮނުވައިގެން އެ ސަރަހައްދު ވަރުގަދަކުރުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ މަސައްކަތް ކޮށްފަ އެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ފާއިތުވި އެއްގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އަންސާރުﷲ ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން ވަނީ ސަރުކާރު ސިފައިންގެ ކުރީ ސަފުތައް ފޫއަޅުވާލާފައި ކަމަށް ފެނެ އެވެ. އެއްކަމެއް ޔަގީނެވެ؛ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިއްޖެނަމަ، ކުރިމަތިލުންތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަވެ، އެތައް ބަޔަކު ގެދޮރު ދޫކޮށް ހާލުގައި ޖެހޭނެ އެވެ.

ޔަމަނުގެ ތާއިޒް ސިޓީގެ ހުޅަނގު ފަރާތުގައި، އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ ހަނގުރާމަވެރިއަކު ރޮކެޓް-ޕްރޮޕެލްޑް ގްރެނޭޑް (އާރް.ޕީ.ޖީ) އެއް ފޮނުވާލަނީ.

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގައި އޮންނަ އިސްތިރާތީޖީ ގޮތުން މުހިންމު ބަނދަރު ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ ބަންދަރު އައްބާސް

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ އަތުން އެއްވެސް ފީއެއް ނެގިގެން ނުވާނެ ކަމަށް ބަހްރޭން ސަރުކާރުން ބުނެފި އެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް އަމާޒުކޮށް ހޫޘީން ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ކުށްވެރިކޮށް ބަހްރޭން ސަރުކާރުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، އިގުތިސާދީ ގޮތުން މުހިންމު އެ ކަނޑުއޮޅީގައި ދަތުރުފަތުރު ކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހަޅާ ކޮންމެ ނިންމުމެއްގައި، ގަލްފް ކޯޕަރޭޝަން ކައުންސިލް (ޖީސީސީ) ގެ ހުރިހާ ގައުމެއްގެ ބައިވެރިވުން އޮންނަންވާނެ ކަމަށެވެ.

އެގޮތުން ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގައި ދަތުރުފަތުރު ކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ނިންމާ ކޮންމެ ނިންމުމެއް ބިނާވާންވާނީ 1982 ވަނަ އަހަރުގެ އދ. ގެ ކަނޑުތަކާ ބެހޭ ގާނޫނުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި އެ ނިންމުމަކީ އިންޓަނޭޝަނަލް މެރިޓައިމް އޯގަނައިޒޭޝަނުން ބަލައިގަންނަ ނިންމުމަކަށް ވާންޖެހޭނެ ކަމަށް ވެސް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން އީރާނުން އިސްނަގައިގެން އޮމާންގައި ހޯމަ ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ރޭވި ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިނުވާނެ ކަމަށް ބަހްރޭނުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ބައްދަލުވުން މިހާރު ވަނީ ކެންސަލްކޮށްފަ އެވެ. މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ފެށި ފަހުން، އީރާނުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެއް ގައުމަކީ ބަހްރޭނެވެ.

އީރާންގެ ޕިކްއެކްސް މައުންޓަންގެ ސެޓަލައިޓް ފޮޓޯއެއް

އީރާނުގެ "ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން" ސަރަހައްދުގައި ނިއުކްލިއަރ ހަރަކާތްތަކެއް ހިންގަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ އެމެރިކާއިން ކުރަމުންދާ ތުހުމަތުތަކަކީ އެއްވެސް އަސާސެއް ނެތް ދޮގު ވާހަކަތަކެއް ކަމަށް އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.

އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަގާއީ ވިދާޅުވީ، ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން ސަރަހައްދުގައި ނިއުކްލިއަރ ވަސީލަތްތަކެއް ހުރި ކަމަށް ބުނެ ދައްކާ ވާހަކަތަކަކީ ހަގީގަތެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި މިފަދަ ރިޕޯޓުތަކަކީ ވޮޝިންޓަނުން އިސްވެ އޮވެ ހިންގާ "މީޑިއާ އަދި ނަފްސާނީ ހަނގުރާމައިގެ" ބައެއް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ އީރާނުގެ އެ ސަރަހައްދަށް ހަމަލާދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ތަކުރާރުކޮށް ދެއްވާފަ އެވެ.

އީރާނުގެ އެންމެ ބޮޑު ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރާ މަރުކަޒު ކަމަށްވާ ނަޓާންޒް ނިއުކްލިއާ ކޮމްޕްލެކްސްގެ ސީދާ ދެކުނުގައި އޮންނަނީ "ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން" ނުވަތަ "ކުހޭ ކޮލަންގް" އެވެ. މި ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒަކީ 2025 އަދި 2026 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ބޮން އަޅައި ހަމަލާދީފައިވާ ތަނެކެވެ.

މި ސަރަހައްދަކީ ފަރުބަދައިގެ ވަރަށް ފުނުގައި ވަޅުލެވިފައިވާ ތަނެއް ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، މިތަނުގެ އަސްލު ބޭނުމަކީ ކޮބައިކަން އަދިވެސް އޮތީ ވަރަށް ބޮޑު ސިއްރެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އަދި މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ތަފާތު އެކި ގޮތްގޮތަށް ދަނީ ޝައްކުތަކާއި ލަފާކުރުންތައް ކުރިމަތިވަމުންނެވެ.

ޔަމަނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ، އީރާނުގެ މަދަދުލިބޭ ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން ރަތްކަނޑުގެ ދެކުނުން އިތުރު މުހިންމު ރަށްތަކެއް ހިފައިފި ކަމަށް ޔަމަނުގެ ސަރުކާރާއި ހޫޘީންގެ އޮފިޝަލުން ބުނެފި އެވެ. މި ރަށްތައް ހޫޘީންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންދިއުމާއެކު، ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ މުހިންމު މަގެއް ކަމަށްވާ ބާބުލް މަންދަބް ސަރަހައްދުގެ މައްޗަށް އެ ޖަމާއަތުން އޮތް ބާރު މިހާރު ވަނީ އިތުރަށް ވަރުގަދަވެފަ އެވެ.

ހޫޘީން "ގްރޭޓަރ ހަނީޝް" އަދި "ލެސަރ ހަނީޝް" ޖަޒީރާ ރަށްތައް ހިފާފައި މިވަނީ، ޔަމަނުގެ ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި ހޫޘީން ހޯދަމުންދާ ހަލުވި ކުރިއެރުންތަކާ ގުޅިގެން، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އެހީތެރިކަން ލިބޭ ޔަމަނު ސަރުކާރުގެ ސިފައިން އަލުން އަތުރާލައި ރައްދު ހަމަލާ ދިނުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ.

މި ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަވެ، ހާއްސަކޮށް ސައުދީގެ ތެޔޮ އުފައްދާ ވަސީލަތްތަކަށާއި ރަތްކަނޑުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރަށް ހޫޘީން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެޔޮ ލިބުމަށާއި ތެލުގެ އަގަށް ބޮޑެތި ނުފޫޒުތަކެއް ފޯރާނެ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެމެރިކާއާއެކު އޮތް ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި އީރާނަށް ބާރުވެރިކަން ލިބުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.

ބާބުލް މަންދަބްގެ އުތުރުން ގާތްގަނޑަކަށް 160 ކިލޯމީޓަރު (100 މޭލު) ދުރުގައި އޮންނަ ހަނީޝް ޖަޒީރާތަކުން ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ ސިފައިންގެ އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ފޭބުމާ ގުޅިގެން، ހޫޘީން އެ ރަށްތަކަށް ހަނގުރާމަވެރިން ފޮނުވާފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުގެ ދެ އޮފިޝަލަކާއި ހޫޘީންގެ އޮފިޝަލަކު އެސޯސިއޭޓެޑް ޕްރެސް (އޭޕީ) އަށް މައުލޫމާތު ދީފައިވެ އެވެ. 

• ޔަމަނުގެ ހޫޘީން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ހަމީސް މުޝައިތުގައި ހުންނަ ކިންގް ޚާލިދު އެއާ ބޭސްއަށް އަމާޒުކޮށް، ގިނަ އަދަދެއްގެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލާއި ޑްރޯން ބޭނުންކޮށްގެން "ބޮޑު އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނެއް" ހިންގާފައިވާ ކަމަށް އެ ޖަމާއަތުން ބުނެފި.
• ހޫޘީންގެ އަސްކަރީ ތަރުޖަމާނު ޔަހްޔާ ސަރީ ވިދާޅުވީ، މި ހަމަލާއަކީ ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި ސައުދީން ދިން 300 އަށްވުރެ ގިނަ ވައިގެ ހަމަލާތަކުގެ ރައްދުގައި ދިން ހަމަލާއެއް ކަމަށް. އަދި ސައުދީގެ އުދުވާންތައް ކުރިއަށްދާހާ ހިނދަކު، އެ ގައުމުގެ އެތެރޭގެ ސަރަހައްދުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ހިންގާ އޮޕަރޭޝަންތައް ކުރިއަށް ގެންދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް އޭނާ ވަނީ ދެއްވާފައި.
• އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަގާއީ ވިދާޅުވީ، ޔަމަނުގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި އީރާނުގެ އެއްވެސް ދައުރެއް "އެއްގޮތަކަށް ވެސް" ނެތް ކަމަށް.
• ހަނގުރާމަ ވަރުގަދަވެފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، އޮމާންގެ މަސްކަޓުގައި ގަލްފްގެ އޮފިޝަލުންނާއެކު ހޯމަ ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތް ބައްދަލުވުން، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އެދުމުގެ މަތިން ކެންސަލްކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބަގާއީ ވިދާޅުވި.
• ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި މަތިން ދަތުރުކުރި އެމެރިކާގެ އެމް.ކިއު-1 މަރުކާގެ ޑްރޯނެއް އީރާނުގެ އައިއާރްޖީސީ އިން ވައްޓާލައިފި. މިއީ ފާއިތުވި ހަފުތާއެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ގައުމުން ވައްޓާލި މިފަދަ ދެވަނަ ޑްރޯން. އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައިގައި އީރާނުން މިހާތަނަށް އެމެރިކާގެ 24 އަށްވުރެ ގިނަ ޑްރޯން ނައްތާލާފައިވާއިރު، މީގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ބިލިއަނެއްހާ ޑޮލަރުގެ ގެއްލުންވެ، ޑްރޯންތަކުގެ ރިޒާވް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައި.
• ސޫރިޔާގެ ތެޔޮ ސާފުކުރާ ކާރުޚާނާ މަރާމާތުކުރުމަށާއި ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާ ގުޅިގެން، އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން ޕެޓްރޯލާއި ޑީސަލްގެ އަގު ބޮޑުކޮށްފި. އެ ގައުމަށް ބޭނުންވާ ތެލުގެ ބޮޑު ބައެއް އިމްޕޯޓް ކުރަންޖެހޭއިރު، އަގުތަކަށް އައި މި ބަދަލާއެކު އާންމުން ދަނީ އެކި ސިޓީތަކުގައި މުޒާހަރާކޮށް ނުރުހުން ފާޅުކުރަމުން. އަދި މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން ވަނީ މައި ހައިވޭއެއް އެތައް ގަޑިއިރެއް ވަންދެން ބަންދުކޮށްފައި. ސީރިޔާގެ ސަރުކާރުން ބުނާގޮތުގައި މި ނިންމުމަކީ ތެލުގެ ސަޕްލައި ކަށަވަރުކޮށް އިގުތިސާދު އާރާސްތުކުރުމަށް އެޅި ވަގުތީ ފިޔަވަޅެއް.
• އިސްރާއީލުން ހިފާފައިވާ ހުޅަނގު އައްސޭރީގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ހޯމަ ދުވަހު ފަތިހު ސިލްސިލާ ރޭޑްތަކެއް ޖަހައި، ފަލަސްތީނުގެ ފިރިހެނަކަށް ބަޑިޖަހައި ޒަޚަމްކޮށްލުމުގެ އިތުރުން، ގިނަ ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށްފި.
• އިސްރާއީލާއި އެހެނިހެން "ދުޝްމަން ގައުމުތަކާ" ގުޅުން އޮންނަ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ 240 މީހެއްގެ މުދާ އީރާނުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ހިފަހައްޓައިފި.

ޔަމަނުގެ މަސްރަހުގައި ހިނގަމުންދާ ކަންކަމާ އީރާނާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތް ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަގާއީ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.

އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު ވިދާޅުވީ، ޔަމަނުގެ ދާޚިލީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް އީރާނުން ނުފޫޒު ފޯރުވައި، އެއްވެސް މިންވަރަކަށް ތަދައްޚުލް ނުވާ ކަމަށެވެ.

ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ބަގާއީ ވިދާޅުވީ، ޔަމަނުގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ކަންތައްތަކާ އީރާނާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތް ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކާއި އީރާނާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ހީނަރުކޮށް، ދެބަސްވުންތައް އުފެއްދުމަށްޓަކައި ގިނަ ގައުމުތަކަކުން ޔަމަނުގެ މަސްރަހުގެ ބޭނުން ނަހަމަ ގޮތުގައި ހިފަމުންދާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރާގްޗީ އާދީއްތަ ދުވަހު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ޔަމަނުގެ މައްސަލައަކީ އަސްކަރީ ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ހައްލުކުރެވޭނެ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ އާންމު ރައްޔިތުންނަށާއި އެ ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ މަރުކަޒުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ވަނީ ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކޮށްފަ އެވެ.

ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ހޫޘީން ދިން މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން އާންމުންގެ ގިނަ ބަޔަކަށް އެކިވަރުގެ އަނިޔާތައް ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އާންމުން ދިރިއުޅޭ ތަންތަނަށާއި މަދަނީ މަރުކަޒުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދިނުމަކީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އެއްވެސް އުޒުރެއް ދައްކައިގެން ދިފާއު ކުރެވޭނެ އަމަލެއް ނޫން ކަމަށްވެސް އެ މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވެ އެވެ.

މީގެ އިތުރުން އެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ، މި ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ދެކުނު ކޮރެއާ ސަރުކާރު އޮތީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާ އެކު ސާބިތުކަމާއެކު ކަމަށެވެ. އަދި މަސްލަހަތު ގޯސްވެ، ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރަށް ފުޅާވެގެންދާނެ ފަދަ އެއްވެސް އަމަލެއް ނުހިންގުމަށް ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިންނަށް ދެކުނު ކޮރެއާއިން ވަނީ ގޮވާލާފަ އެވެ.

މި ހަމަލާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ލިބެމުންދާ ރިޕޯޓްތަކަށް ބަލާއިރު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮންނަ ޚަމީސް މުޝައިތާއި އަބްހާ ސަރަހައްދަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލަކަށް ސަމާލުވުމަށް، ވޭތުވެދިޔަ ގަޑިއިރުތަކުގެ ތެރޭގައި ތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ސައުދީގެ ސިވިލް ޑިފެންސް އިން ވަނީ އިންޒާރު ނެރެފަ އެވެ. ނަމަވެސް މި ހަމަލާތަކާ ގުޅޭ އިތުރު ތަފްސީލެއް ރިޔާޒުން އަދި ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ.

އީރާނުގެ ގިޝްމް ރަށާ ކައިރިން އެ ގައުމުގެ ވިޔަފާރި އުޅަނދަކަށް ދީފައިވާ ހަމަލާއާ ގުޅޭގޮތުން ތަރުޖަމާނު ބަގާއީ ވާހަކަދައްކަވައިފި އެވެ. މި ހަމަލާގައި އެކަކު ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ.

މި ހާދިސާގައި އަނިޔާވި މީހުންގެ ތެރޭގައި އެ އުޅަނދުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދިޔަ ޕާކިސްތާނުގެ ދެ ރައްޔިތަކު ހިމެނޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން "ޕާޝިއަން ގަލްފްގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް ހުރަސްއަޅައި ޓާގެޓްކުރަމުންދާ" ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކޮށް، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ކުރިއަށްގެންދާ އޮޕަރޭޝަނުގެ ތެރެއިން، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރި ވިޔަފާރިކުރާ 101 އުޅަނދެއްގެ މިސްރާބު ބަދަލުކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑް (ސެންޓްކޮމް) އިން ހާމަކޮށްފި އެވެ.

ސެންޓްކޮމްއިން ނެރުނު އެންމެ ފަހުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 12 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރަން އުޅުނު ވިޔަފާރިކުރާ 100 އުޅަނދެއް އެމެރިކާގެ ނޭވީން ވަނީ ހުއްޓުވައި، އެ ތަކެތީގެ މިސްރާބު އެހެން ދިމާލަކަށް އަނބުރާލާފަ އެވެ.

އެމެރިކާގެ ވޮޝިންޓަނާއި އީރާނުގެ ތެހެރާނާ ދެމެދު ވެފައިވާ ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން އުވާލުމާ ގުޅިގެން، އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކުރުމަށް އެމެރިކާއިން ފެށި އޮޕަރޭޝަން އަލުން އިއާދަކޮށްފައިވަނީ މިއަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ.

އީރާނާއެކު އެމެރިކާއިން ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައިގައި، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އަރަބި ކަނޑުން ދަތުރުކުރަމުންދާ "ޔޫއެސްއެސް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން" މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރުގެ ފްލައިޓް ޑެކްގައި، އެމެރިކާގެ ނޭވީ ސިފައިން މަސައްކަތް ކުރަނީ - 20 އޯގަސްޓް 2026

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއާ ގުޅޭގޮތުން ގަލްފުގެ ގައުމުތަކާއި އީރާނާ ދެމެދު އޮމާންގައި ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތް ސަރަހައްދީ ބައްދަލުވުން، ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްގެ މެދުގައި އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ފުރުސަތު ދިނުމުގެ ގޮތުން ފަސްކޮށްފައިވާ ކަމަށް އޮމާނުން ބުނެފި.

އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، އޮމާންގައި ބޭއްވުމަށް ރޭވި މި ބައްދަލުވުން ފަސްކުރަން ނިންމީ ސަރަހައްދީ ބައެއް ގައުމުތަކުގެ އެދުމުގެ މަތިން، ތެހެރާނާއި މަސްކަޓާ ދެމެދު މަޝްވަރާކުރުމަށްފަހު ނިންމި ގުޅިފައިވާ ނިންމުމެއްގެ ދަށުން ކަމަށް.

އާދީއްތަ ދުވަހު ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި އީރާންގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރާގްޗީ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މި ބައްދަލުވުމުގެ މައިގަނޑު އަދި ހަމައެކަނި އެޖެންޑާއަކީ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގައި ހަދާ އައު ކަނޑުގެ މަގާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރުން ކަމަށް. މީގެއިތުރުން އައު މަގު ކަނޑައެޅުމާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމާއި ޗާޓުތަކާއި އަދި އެ ކަމުގެ ތަފްސީލުތައް ހިމެނޭ ގުޅިފައިވާ ބަޔާނެއް އީރާނާއި އޮމާނުން ފައިނަލްކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، އޮމާނާއެކު ވެފައިވާ މި އެއްބަސްވުމުގެ މާނައަކީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުން ނޫން ކަމަށް އަރާގްޗީ ވަނީ ވިދާޅުވެފައި.

ޔަމަނުގެ ހަނގުރާމައިގެ އެކި ފްރަންޓްތަކުގައި ކުރިމަތިލުންތައް ވަރުގަދަވެފައިވާއިރު، ހޫޘީން މުޚާ ބަނދަރު ހިފައި، ރަތްކަނޑުގެ މުހިންމު ކަނޑުގެ މަގުތަކުގެ ކޮންޓްރޯލް ވަރުގަދަކުރިތާ މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި، އެ ސިޓީ އަނބުރާ ހޯދުމަށް ޔަމަނުގެ ސަރުކާރު ސިފައިން ދަނީ ހޫޘީންގެ މަގާމުތަކަށް ވައިގެ ހަމަލާތައް ދެމުން.

ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ހޯމަ ދުވަހު ތިން އިންސައްތައަށްވުރެ މައްޗަށް އުފުލިފައިވާއިރު، ބްރެންޓް ކުރޫޑް ފިއުޗާސްގެ އަގު ވަނީ 3.21 ޑޮލަރު ނުވަތަ 3.1 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، ފީފާއަކަށް 107.82 ޑޮލަރަށް އަރާފައި.

އެމެރިކާގެ ވެސްޓް ޓެކްސަސް އިންޓަމީޑިއޭޓް (ޑަބްލިއުޓީއައި) ކުރޫޑްގެ އަގު ވެސް ވަނީ 3.17 ޑޮލަރު ނުވަތަ 3.2 އިންސައްތަ މައްޗަށް ގޮސް، ފީފާއަކަށް 103.22 ޑޮލަރަށް އުފުލިފައި.

ތެލުގެ އަގަށް މި ބަދަލު އައިސްފައިވަނީ ހޫޘީން ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް އަމާޒުކޮށް ދިން އައު ހަމަލާތަކާއި ގަލްފް ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރަށް ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން. މީގެ އިތުރުން، ޑްރޯން ހަމަލާއަކާ ގުޅިގެން ސައުދީގެ އީސްޓް-ވެސްޓް އޮއިލް ޕައިޕްލައިން ވަގުތީގޮތުން ބަންދުކުރުމުން، ތެޔޮ ސަޕްލައި ކުރުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައި.

ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހުރްމުޒް ބޭނުންނުކޮށް ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓް ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ މި ޕައިޕްލައިން ބަންދުކުރުމުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔެއަށް ސަޕްލައިކުރާ ތެލުގެ ހަތަރު އިންސައްތައަށް އަސަރުކުރާނެ ކަމުގެ ބިރު ވަނީ ހީވެފައި. 

ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހު ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އީސްޓް-ވެސްޓް ޕައިޕްލައިނަށް ދިން ހަމަލާއާ ގުޅިގެން، އެ ތަނަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތައް ވަރަށް ގާތުން ފެންނަ ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯއެއް، 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 13

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ތެޔޮ ހޮޅިލައިންތަކަށް ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން އެ ގައުމުގެ ތެޔޮ ފޮނުވުން މެދުކެނޑިފައިވާއިރު، ކުރިއަށް އޮތް މަދު ދުވަސްތަކުގެ ތެރޭގައި އެ މަސައްކަތް އަލުން ނުފެށިއްޖެނަމަ، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ސަޕްލައިކުރާ ތެލުގެ ހަތަރު އިންސައްތައަށް އޭގެ އަސަރުކޮށްފާނެ ކަމަށް ރޮއިޓާސް ނިއުސް އެޖެންސީން ރިޕޯޓްކޮށްފި. މިކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ސައުދީން ތެޔޮ ގަންނަ ފަރާތްތަކާއި ވިޔަފާރިވެރިން ވަނީ ފާޅުކޮށްފި.

ތެޔޮ ވިޔަފާރިކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ބޭރު ގައުމުތަކަށް އެކްސްޕޯޓް ކުރުމަށް ރައްކާކޮށްފައި ހުރި ތެލުގެ ސްޓޮކް ހުސްވުމުގެ ބިރު އެބައޮތް. މީގެ އިތުރުން، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައާއި ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބާޒާރަށް މިހާރުވެސް ކުރިމަތިވެފައިވާ ދަތިތަކަށް، މި ހާދިސާގެ ސަބަބުން އިތުރު ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރޭ.

އިރާގުގެ ސަރަހައްދުން ފޮނުވާލި ޑްރޯން ހަމަލާއަކާ ގުޅިގެން، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އިރުމައްޗާއި ހުޅަނގު ގުޅުވައިދޭ މައި ތެޔޮ ހޮޅިލައިން މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު ވަނީ މަޖުބޫރުވެގެން ބަންދުކޮށްފައެވެ. މި ހަމަލާގައި ލިބުނު ގެއްލުންތައް މަރާމާތުކޮށް، އަލުން ތެޔޮ ފޮނުވަން ފެށޭނީ ކިހާ ދުވަހަކުން ކަމެއް އަދި މިހާތަނަށް ސާފެއް ނުވޭ.

ޔަމަނުގެ ހޫޘީން ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން މަސްރަހު ނުތަނަވަސްވެފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، އީރާނަކީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރާ ގައުމެއް ނޫން ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއާން ވިދާޅުވެއްޖެ.

ރައީސް ޕެޒެޝްކިއާން ވިދާޅުވީ ހޫޘީންނަކީ އެ ބައެއްގެ އަމިއްލަ މައްސަލަތަކެއް ހުރި ބައެއް ކަމަށް. މީގެ އިތުރުން، ހޫޘީން ހިންގަމުންދާ އަމަލުތަކާ އީރާނާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެ ޖަމާއަތުގެ ހަރަކާތްތަކާ އީރާނުން ވަނީ ދުރުހެލިވެފައި.

ސައޫދީ އަރަބިއްޔާގެ ޖަޒާން ސަރަހައްދަށް ހޫޘީން ދީފައިވާ ހަމަލާއެއްގައި ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތަކެއް

އިރާގުގެ ސަރަހައްދުން ފޮނުވާލި ޑްރޯންތަކެއް ބޭނުންކޮށްގެން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ރިޔާދު އާއި މަދީނާ ސަރަހައްދުގައި އޮންނަ 'އީސްޓް-ވެސްޓް' ހޮޅިލައިންތަކަށް އަމާޒުކޮށް ދިން ހަމަލާ ދިވެހި ސަރުކާރުން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކޮށްފި.

ރާއްޖެއިން ބުނެފައިވަނީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މުހިންމު ވަސީލަތްތަކަށް ދިން މި ހަމަލާއަކީ އެ ގައުމުގެ ސިޔާދަތާއި ސަރަހައްދީ އެއްބައިވަންތަކަމާ ދެކޮޅު ފާޅުކަން ބޮޑު އަމަލެއް ކަމަށާއި މިއީ ސަރަހައްދީ ސުލްހައާއި ރައްކާތެރިކަމާއި ހަމަޖެހުމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ސީރިއަސް ނުރައްކަލެއް ކަމަށް.

ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ ސައުދީގެ ސިޔާދަތާއި ސަލާމަތާއި ސަރަހައްދީ އެއްބައިވަންތަކަން ހިމާޔަތް ކުރުމަށް އެ ގައުމުން އަޅާ ހުރިހާ ފިޔަވަޅަކަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ތާއީދުކުރާ ކަމަށް.

ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއާ އެމެރިކާގެ މަނަވަރުތައް ކައިރިނުވުމަށް އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯ (އައިއާރްޖީސީ) ގެ ނޭވީގެ ޑެޕިއުޓީ ޕޮލިޓިކަލް ކޮމާންޑަރު އިންޒާރު ދެއްވައިފި.

އީރާނުން މި އިންޒާރު ދީފައިވަނީ އެ ސަރަހައްދުގެ ކަނޑުގެ މަގުތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ވޮޝިންޓަނުން ކަމަށް ވިދާޅުވެ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ކުރައްވާފައިވާ ދައުވާތަކަށް ގޮންޖައްސަވަމުން.

އީރާނުގެ ފާރްސް ނިއުސް އެޖެންސީން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އައިއާރްޖީސީ ނޭވީގެ ޑެޕިއުޓީ ޕޮލިޓިކަލް ކޮމާންޑަރު ވިދާޅުވީ، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ އެމެރިކާގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި އޮތް ތަނެއް ނަމަ، އެމެރިކާގެ ހަނގުރާމަމަތީ މަނަވަރެއް އެ ސަރަހައްދުގެ 100 ކިލޯމީޓަރު ގާތަށް ގެނައުމަށް ގޮންޖައްސަވާ ކަމަށް.

އެމެރިކާގެ ސިފައިން އެ ސަރަހައްދާ ކައިރިވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކަށް އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ރައްދު ހަމަލާދޭނެކަން އެމެރިކާއަށް އެނގޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި. އަދި މިފަދަ ބައެއް ހާދިސާތައް ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި ވެސް ހިނގާފައިވާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި.

އީރާނުގެ ވިޔަފާރި އުޅަނދަކަށް ދިން ހަމަލާއެއްގައި އެކަކު މަރުވެ ތިން މީހަކު ޒަޚަމްވެފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާ، އައިއާރްއައިބީ އިން ރިޕޯޓުކޮށްފި.

އީރާނުގެ ހެންގާމް އައިލެންޑާއި ގޭޝްމް އައިލެންޑްގެ ޝިބް ދެރާޒް އައްސޭރިފަށާ ކައިރިން މި އުޅަނދަށް ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށް ގޭޝްމްގެ ގަވަރުނަރު ހުސައިން އަމީރު ތައިމޫރީއާ ހަވާލާދީ އެ މީޑިއާއިން ބުނެފައިވޭ.

މިއީ އެމެރިކާ އިން ދީފައިވާ ހަމަލާއެއް ކަމަށް އީރާނުން ތުހުމަތުކުރޭ. 

ޔަމަނުގެ ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން، ރަތް ކަނޑުގެ އައްސޭރިފަށަށް އޮތް ބާރުގަދަކޮށް، ބާބުލް މަންދަބް ކަނޑުއޮޅީގައި އޮންނަ އިސްތިރާޖީ ގޮތުން މުހިންމު ރަށެއް ކަމަށްވާ މަޔޫން ޖަޒީރާ (ޕެރިމް އައިލެންޑް) އެ ގްރޫޕުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފި.

ޔަމަންގެ މަޔޫން ޖަޒީރާ

ބާބުލް މަންދަބް ކަނޑުއޮޅީގެ މެދުގައި އޮންނަ، 13 އަކަ ކިލޯމީޓަރުގެ މި އަލިފާން ފަރުބަދަ ރަށަކީ އެ ކަނޑުއޮޅި ދެ ބަޔަށް ބަހާލާ ރަށެއް. މިއީ ދުނިޔޭގެ ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަގު ބެލެހެއްޓުމަށް ލިބޭ ވަރަށް މުހިންމު އަދި ނުފޫޒުގަދަ ސަރަހައްދެއް.

ހޫޘީން މި ޖަޒީރާ ހިފުމާއެކު، އެތަނުގައި ހުރި އެމެރިކާގައި އުފައްދާފައިވާ މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އަގުހުރި އަސްކަރީ ސާމާނުތަކެއް ވަނީ އެމީހުންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައި.

ޔަމަނުގެ މަޔޫން ޖަޒީރާގެ އިތުރުން، ހޫޘީން މިހާރު ގެންދަނީ އެ ރަށުގެ ވަށައިގެންވާ އައްސޭރިފަށުގެ ސަރަހައްދުތަކާއި ބަނދަރު ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ މުޚާ ވެސް ކޮންޓްރޯލް ކުރަމުން. މިއާއެކު، ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ބޮޑު ބާރެއް އެ ގްރޫޕަށް މިވަނީ ލިބިފައި. މިހެންކަމުން ހޫޘީން ބޭނުންވެއްޖެ ނަމަ ބާބުލް މަންދަބް ކަނޑުއޮޅިން ކުރާ ހުރިހާ ދަތުރުފަތުރެއް ހުއްޓުވުމުގެ ފުރިހަމަ ގާބިލުކަން މިހާރު އެ ގްރޫޕަށް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ދެކޭ.